ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
Αριθμός Απόφασης 52/2026
ΤΟ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
(4ο Τμήμα)
Αποτελούμενο από τους Δικαστές Θεώνη Μπούρη, Πρόεδρο Εφετών, Δημήτριο Καβαλλάρη, Εφέτη, Αγγελική Καγιούλη, Εφέτη-Εισηγήτρια και από τη Γραμματέα Σ.Φ
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις ………….. για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αιτούντος-καθ’ ου η ανταίτηση: Του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία «Δήμος Σαλαμίνας ΟΤΑ», που εδρεύει στη Σαλαμίνα, όπως εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχό του …………., που εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ματθαίο Χαλκιαδάκη, δυνάμει της με αρ. 238/2023 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, σε συνδ. με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 52/2024 απόφαση του Δημάρχου Σαλαμίνας.
Του καθού η αίτηση-ανταιτούντος: …………… ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξουσία δικηγόρο τους Δήμητρα Περέογλου.
Το αιτούν ζητεί να γίνει δεκτή η από 4/1/2024 με αριθμό κατάθεσης ………./2024 αίτησή του κατά του καθ’ ου, απευθυνόμενη ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, της οποίας ορίσθηκε δικάσιμος η 6/2/2025 και μετά από αναβολή η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας και γράφτηκε στο πινάκιο. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ο καθ’ ού η αίτηση με τις κατατεθείσες στις 24/10/2025 προτάσεις του άσκησε ανταίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των διαδίκων, αφού ανέπτυξαν τους ισχυρισμούς τους, ζήτησαν να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται στις έγγραφες προτάσεις τους και στα πρακτικά.
ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από τις διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 2-4 του ισχύοντος Συντάγματος και 13 παρ. 1 και 2 του N. 2882/2001 (Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων-K.A.A.A), όπως το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 13 τροποποιήθηκε με το άρθρο 61 του ν. 5016/2023 «Διεθνής Εμπορική Διαιτησία – Ρυθμίσεις για τη λειτουργία του Ελεγκτικού Συνεδρίου και λοιπές επείγουσες διατάξεις» (ΦΕΚ Α` 21/04.02.2023), προκειμένου να συμμορφωθεί η ημεδαπή έννομη τάξη προς τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου προκύπτει ότι: α) κρίσιμος χρόνος, κατά τον οποίο εξετάζεται η πραγματική αξία του απαλλοτριωμένου ακινήτου για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης, ώστε αυτή να είναι «πλήρης» κατά την συνταγματική επιταγή, σε περίπτωση που έχει προηγηθεί αίτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης, είναι ο χρόνος της συζήτησης ενώπιον του δικαστηρίου που γίνεται η δίκη, για τον προσωρινό προσδιορισμό, ενώ στην περίπτωση, που η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης διεξαχθεί μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά τον χρόνο συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό, μόνο όμως εφόσον αυτή υπερβαίνει την κατά τον χρόνο συζήτησης για τον προσωρινό προσδιορισμό αξία του απαλλοτριωμένου ακινήτου κατά το χρόνο συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό. Η ρύθμιση αυτή ήταν αναγκαία κατόπιν της εκδόσεως από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου των αποφάσεων της 20ης.7.2017 (Υπόθεση ΝΠ. κλπ. κατά Ελλάδας, αρ. προσφυγής 41230/12), και της 2ας.6.2022 (Υπόθεση B A.E. κατά Ελλάδος, αρ. προσφυγής 49215/18), όπου έκρινε ότι υπήρξε από τη Ελλάδα παραβίαση του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ (προστασία της ιδιοκτησίας), διότι οι προσφεύγοντες επιβαρύνθηκαν δυσανάλογα, γεγονός που διέρρηξε τη δίκαιη ισορροπία μεταξύ των απαιτήσεων γενικού συμφέροντος και της προστασίας του δικαιώματος στην ειρηνική απόλαυση της περιουσίας. Σύμφωνα με το σκεπτικό των ανωτέρω αποφάσεων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου) θεσπίζεται η γενική αρχή της ειρηνικής απόλαυσης της περιουσίας, η στέρηση της ιδιοκτησίας υπάγεται σε αυστηρούς, γενικούς περιορισμούς και επιβάλλονται προϋποθέσεις στο δικαίωμα του κράτους να ρυθμίζει τη χρήση της περιουσίας κατά το γενικό συμφέρον. Σε αντίθεση δε, με την έως πρότινος κρατούσα ελληνική νομολογία (ΟλΑΠ 14/2011 και ΟλΑΠ 2/2015 ΤΝΠ Nomos), με την οποία κρίθηκε ότι η αξία των ακινήτων έπρεπε να υπολογισθεί κατά τον χρόνο της τελευταίας συζήτησης του οριστικού προσδιορισμού, με την απόφαση της 2ας.6.2022, επί της με αριθμό ……./18 προσφυγής κατά της Ελλάδας το ΕΔΔΑ αποφάσισε ότι υπήρξε παραβίαση του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της σύμβασης και υπολόγισε την οφειλόμενη στον προσφεύγοντα αποζημίωση, με βάση τον προσωρινό προσδιορισμό, παρότι η προσδιορισθείσα πρώτη δικάσιμος για τον οριστικό προσδιορισμό ήταν μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση του προσωρινού. Συμπερασματικά, το ΕΔΔΑ, αντλώντας επιχείρημα και από την αιτιολογική έκθεση της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 2882/2001, κατά την οποία η διάταξη αυτή τέθηκε «προς όφελος του δικαιούχου της αποζημίωσης» (βλ. σκέψη 18 απόφασης της 2ας.6.2022), ερευνά σε κάθε περίπτωση ποιος είναι ο πλέον ωφέλιμος για τον ιδιοκτήτη του απαλλοτριούμενου χρόνος, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες περιστάσεις κάθε υπόθεσης. Αν παρήλθε μεν ένα έτος από τη συζήτηση του προσωρινού προσδιορισμού, μέχρι τη συζήτηση του οριστικού, η αξία όμως των απαλλοτριούμενων ακινήτων ήταν μεγαλύτερη κατά τον χρόνο του προσωρινού προσδιορισμού, ερευνάται αν η υπέρβαση του έτους οφείλεται στη μη τήρηση εκ μέρους του δικαστηρίου των προθεσμιών του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων, όπως της παρ. 6 του άρθρου 19, της παρ. 10 του άρθρου 19 και του δεύτερου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 20, οπότε και λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της αποζημίωσης, ο χρόνος της συζήτησης για τον προσωρινό προσδιορισμό. Σε περίπτωση παρέλευσης έτους από τη συζήτηση της αιτήσεως περί προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης ή επί ασκήσεως απευθείας ενώπιον του εφετείου αιτήσεως για τον οριστικό προσδιορισμό, κρίσιμος χρόνος για τον υπολογισμό της αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου είναι ο χρόνος κατά τον οποίο συζητείται η υπόθεση του οριστικού προσδιορισμού και ερευνάται η ουσία της, και όχι αυτός κατά τον οποίο εκφωνήθηκε η υπόθεση και αναβλήθηκε (από το πινάκιο ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, όπως έκδοση παρεμπίπτουσας απόφασης). Βέβαια, κατά το άρθρο 73 του ν. 5016/2023 η ισχύς του νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (εν προκειμένω δε στις 4/2/2023), εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις του. Ωστόσο, η θέση ότι λόγω της έναρξης ισχύος της ανωτέρω διάταξης του άρθρου 61 του ν. 5016/2023 από τις 4/2/2023 και εφόσον απουσιάζει μεταβατική διάταξη που να ορίζει ότι η εν λόγω διάταξη εφαρμόζεται και επί εκκρεμών δικών, συνεπάγεται ότι η ανωτέρω ρύθμιση μπορεί να τύχει εφαρμογής μόνο επί υποθέσεων στις οποίες θα συζητηθεί η αίτηση καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδος μετά την έναρξη ισχύος του ν. 5016/2023 δεν βασίζεται στο νόμο. Κατά πρώτον, μία τέτοια θέση έρχεται σε αντίθεση με τη διατύπωση νέου άρθρου 13 του ν. 2882/2001, που ομιλεί περί καθορισμού «οριστικής τιμής μονάδος» σε συνδυασμό με την απουσία σχετικής ειδικής που θα συναρτούσε την ισχύ της νέας διάταξης από τον καθορισμό προσωρινής τιμής μετά την ισχύ του νόμου. Συνεπώς, ήδη εκ της γραμματικής ερμηνείας του άρθρου προκύπτει ότι η εφαρμογή αυτού καλύπτει κάθε περίπτωση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος. Επιπλέον, η ρύθμιση αυτή στοχεύει να εισαγάγει στην νομοθεσία τη νομολογία του ΕΔΔΑ, όπως αυτή διατυπώνεται με σωρεία συνεχόμενων αποφάσεων δια των οποίων διαπιστώνεται ότι η ημεδαπή νομολογία οδηγεί σε φαλκίδευση του δικαιώματος της ιδιοκτησίας. Συνεπώς, ακόμα και αν δεν είχε εισαχθεί η μνημονευθείσα τροποποίηση, οι νομικές σκέψεις του ΕΔΔΑ θα έπρεπε να τύχουν άμεσης εφαρμογής προς αποφυγή διαπιστώσεως εκ νέου της παραβίασης των δικαιωμάτων των διαδίκων. Επίσης, από τη διάταξη του άρθρου 2 του ΑΚ κατά την οποία, ο νόμος ορίζει για το μέλλον, δεν έχει αναδρομική δύναμη και διατηρεί την ισχύ του εφόσον άλλος κανόνας δικαίου δεν τον καταργήσει ρητά ή σιωπηρά, σε συνδυασμό με τις μεταβατικές διατάξεις του ΕισΝΑΚ, όπως των άρθρων 3, 4, 18, 19, 24, 25, 26, 27, 36 κλπ. συνάγεται γενική αρχή του διαχρονικού δικαίου, σύμφωνα με την οποία, αν πριν από την ισχύ νεότερου νόμου είχαν ήδη συντελεσθεί όλα τα κατά τον προϊσχύσαντα νόμο παραγωγικά του δικαιώματος γεγονότα, ήταν δηλ. κεκτημένο, δεν εφαρμόζεται ο νεότερος νόμος που το καταργεί για το μέλλον ή απαιτεί για τη γέννηση και απόκτησή του περισσότερους όρους, εκτός αν ο νόμος αυτός έχει αναδρομική δύναμη, που ορίζεται ρητά ή προκύπτει σιωπηρά. Περαιτέρω η διάταξη της § 2 του άρθρου 533 ΚΠολΔ, που ορίζει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε όταν δημοσιεύθηκε η πρωτόδικη απόφαση, έχει την έννοια ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εφαρμόζει το νόμο που διείπε την έννομη σχέση ή το δικαίωμα που αποτελούσε αντικείμενο της δίκης και συνεπώς ήταν εφαρμοστέος όταν δημοσιεύθηκε η πρωτόδικη απόφαση και όχι τον τυχόν ισχύοντα νεώτερο νόμο με αντίθετο ή άλλο περιεχόμενο που όμως δεν έχει αναδρομική δύναμη. Εν προκειμένω δε, η νέα ρύθμιση του άρθρου 13 του ν. 2882/2001 δεν καταργεί υφιστάμενο δικαίωμα του προσφεύγοντος στη Δικαιοσύνη πολίτη, αλλά απεναντίας διευρύνει την προστασία αυτού. Παράλληλα, η αίτηση προς το Εφετείο περί καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος δεν αποτελεί ένδικο μέσο κατά της απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου το οποίο καθόρισε την προσωρινή τιμή μονάδος, αφού άλλωστε αυτό αποκλείστηκε και από το νομοθέτη σύμφωνα με το άρθρο 19 § 10 εδ.β ν.2882/2001. Η αίτηση προς το εφετείο αποτελεί εισαγωγικό δικόγραφο της δίκης της οριστικής αποζημίωσης ανάλογο με αυτό της αγωγής και όχι ένδικο μέσο (Χορομίδης, Αναγκαστική Εκτέλεση, § 140, σελ. 986). Συνεπώς, δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής στην περίπτωση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος το άρθρο 533 ΚΠολΔ και κατά λογική αναγκαιότητα το Εφετείο δεν δεσμεύεται να εφαρμόσει το νόμο που ισχύει κατά το χρόνο συζήτησης της υπόθεσης (ΕφΑνΚρήτης 74/2023 ΤΝΠ Nomos) β) προς εύρεση της αξίας αυτής δεν λαμβάνεται υπόψη ενδεχόμενη μεταβολή (αύξηση ή υποτίμηση) της αξίας του απαλλοτριωμένου, που επήλθε μετά τη δημοσίευση της πράξης της απαλλοτριώσεως και εξαιτίας μόνον αυτής, ούτε από ενέργειες του ιδιοκτήτη στο απαλλοτριωμένο, που έγιναν μετά την ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης και μόνον εξαιτίας αυτής, ενώ, ομοίως, δεν λαμβάνεται υπόψη ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριωμένου, μετά την θεσμοθέτηση ζώνης αστικής ανάπλασης ή μετά την θεσμοθέτηση ζωνών για μελλοντική πολεοδόμηση, γ) ως κριτήρια για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου λαμβάνονται υπόψη, ιδίως, η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, η οποία προσδιορίζεται κυρίως από την αντικειμενική αξία με βάση τους επίσημους πίνακες του Υπουργείου Οικονομικών, τα τιμήματα σε συμβόλαια μεταβίβασης κυριότητας ακινήτων, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριωμένου (άρθρο 13 § 1 εδ. γ΄ ν. 2882/2001). Ειδικότερα, ως πρόσοδος νοείται η προερχόμενη από τη φύση και τη δυνατότητα εκμετάλλευσης του απαλλοτριωμένου, που συναρτάται με τη θέση, τη μορφή και τον προορισμό του σε σχέση με τη συγκεκριμένη περιοχή, στην οποία βρίσκεται. Ως κριτήριο, δηλαδή, διαφοροποίησης και στοιχείο αξιολόγησης αποτελεί, στην περίπτωση αγροτικού ακινήτου, αν αυτό είναι γόνιμο ή άγονο, ξηρικό ή ποτιστικό, φυτεία ή χέρσο και, προκειμένου για αστικό ακίνητο, αν το απαλλοτριωμένο είναι εντός ή εκτός σχεδίου, εντός ή εκτός ζώνης, ποιοί σε κάθε περίπτωση οι όροι δόμησης, τα ποσοστά κάλυψης και αντιπαροχής και ο συντελεστής εμπορικότητας, σε σχέση με τη συγκεκριμένη περιοχή, στην οποία βρίσκεται το ακίνητο. Αλλά και από το συνδυασμό των διατάξεων του ως άνω άρθρου 13 του Ν. 2882/2001 και εκείνου του άρθρου 1 του Π.Δ. 24/1985, που καθορίζει τους όρους δόμησης για τα εκτός σχεδίου πόλης ακίνητα, προκύπτει ότι για τον προσδιορισμό της αξίας των ακινήτων αυτών αναγκαίο στοιχείο είναι και αν το απαλλοτριωμένο ακίνητο είχε πριν από την απαλλοτρίωση ως δευτερεύοντα, έστω, προορισμό την ανοικοδόμηση και πληρούσε τους επιτρεπόμενους όρους δόμησης και αν ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση (δηλαδή είχε εμβαδό 4.000 τετρ. μέτρων, αν δεν είχε πρόσωπο σε οδό διεθνή, εθνική κλπ) και αν ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση (ΑΠ 261/2018 ΤΝΠ Nomos), δ) η αποζημίωση πρέπει να είναι «πλήρης» και να ανταποκρίνεται στην πραγματική αξία του απαλλοτριωμένου ακινήτου, ως τέτοια δε νοείται εκείνη της οποίας το ποσόν επιτρέπει στον ιδιοκτήτη να αντικαταστήσει το πράγμα που απαλλοτριώθηκε με άλλο ισάξιο.
Με την από 4/1/2024 (αριθμ. εκθ. καταθ. ……./2024) αίτησή του, το αιτούν εκθέτει ότι, με την με αριθμό 17/2007 πράξη εφαρμογής του πολεοδομικού σχεδίου της περιοχής «…………….» του Δήμου Σαλαμίνας, όπως αυτή κυρώθηκε με την με αριθμό πρωτοκόλλου …………../10-9-2010 απόφαση της Νομαρχίας Πειραιά, ρυμοτομήθηκε ακίνητο με φερόμενο ιδιοκτήτη τον καθού, ευρισκόμενο στη θέση «…………..», το οποίο αναλυτικά αναφέρει σ΄ αυτήν (αίτηση). Ότι ήδη έχει εκδοθεί η υπ’ αριθμ. 553/2023 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, η οποία όρισε την προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης για το έδαφος του απαλλοτριωθέντος τμήματος της ως άνω ιδιοκτησίας στο ποσό των 120 ευρώ ανά τ.μ. Επειδή, κατά τους ισχυρισμούς του αιτούντος η εδαφική αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου είναι μικρότερη από αυτή που όρισε ως προσωρινή τιμή το Μονομελές Εφετείο Πειραιά με την παραπάνω απόφασή του, ζητεί να καθορισθεί οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για το απαλλοτριωθέν ακίνητο στο ποσό των 48 ευρώ ανά τ.μ. και να καταδικασθεί ο καθ’ ου στην καταβολή της δικαστικής του δαπάνης. Με αυτό το περιεχόμενο και αιτήματα η υπό κρίση αίτηση παραδεκτά και αρμοδίως εισάγεται προς συζήτηση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το απαλλοτριωθέν ακίνητο (άρθρα 19 § 1, 20 § 1 και 26 § 3 του ν. 2882/2001), κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 18-20 του ν. 2882/2001. Έχει ασκηθεί παραδεκτώς κατά τις διατάξεις του άρθρου 20 § 1 και 2 εδ. γ΄ του ν. 2882/2001 (Κ.Α.Α.Α.), αφού: α) ασκήθηκε εμπρόθεσμα εντός διαστήματος τριάντα ημερών από την επίδοση στο αιτούν της υπ’ αριθμ. 553/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, με την οποία προσδιορίστηκε προσωρινά η τιμή μονάδας αποζημίωσης του απαλλοτριούμενου {καθώς ημερομηνία επίδοσης της ως άνω απόφασης είναι η 13/12/2023, όπως προκύπτει από τη σημείωση του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών ……………. επί του επιδοθέντος αντιγράφου της ως άνω απόφασης και ημερομηνία της κατάθεσης της κρινόμενης αίτησης είναι η 8/1/2024 (βλ. ΟλΑΠ 32/2007 ΤΝΠ Nomos, σύμφωνα με την οποία για το εμπρόθεσμο της αίτησης αρκεί κατάθεση αυτής και όχι και επίδοση της) σε κάθε δε περίπτωση και η επίδοση της αίτησης έλαβε χώρα εντός της 30ημερης προθεσμίας, όπως προκύπτει από την υπ’ αριθμ. …΄/10-1-2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Πειραιώς, με έδρα το Πρωτοδικείο Πειραιώς . ……}, β) επιδόθηκε στον καθ’ ού τουλάχιστον 15 ημέρες πριν από την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 6/2/2025 (άρθρο 20 § 3 ν. 2882/2001), όπως προκύπτει από την υπ’ αριθμ. …………..΄/10-1-2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Πειραιώς, με έδρα το Πρωτοδικείο Πειραιώς ………. Περαιτέρω, η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης είναι παραδεκτή, δεδομένου ότι έχει τηρηθεί η προδικασία, που προβλέπεται από το άρθρο 17 του ν. 2882/2001, καθώς προσκομίζονται με επίκληση από το αιτούν: α) κτηματολογικό φύλλο του ιστορικού πλέον ΚΑΕΚ …….. που αφορά την απαλλοτριούμενη ιδιοκτησία πριν την κύρωση της υπ’ αριθμ. 17/2007 πράξης εφαρμογής, β) κτηματολογικό φύλλο του ΚΑΕΚ …………….., που αφορά την εναπομείνασα ιδιοκτησία μετά την κύρωση της ίδιας ως άνω πράξης εφαρμογής, από το οποίο προκύπτει η καταχώρηση στο κτηματολογικό φύλλο του απαλλοτριούμενου ακινήτου της υπ΄ αρ. πρωτ. ………./10-9-2010 απόφασης της Νομαρχίας Πειραιά με την οποία κυρώθηκε η υπ’ αριθμ. πράξη εφαρμογής του πολειοδομικού σχεδίου της περιοχής ……. (αριθμός καταχώρησης …………/26-10-2011), γ) τα κτηματολογικά στοιχεία (πίνακας και διάγραμμα) της απαλλοτρίωσης, δ) το υπ’ αριθμ. πρωτ. …../21-10-2025 πιστοποιητικό κτηματολογικών εγγραφών αντικειμένου εγγραπτέων δικαιωμάτων του Κτηματολογικού Γραφείου Πειραιώς και Νήσων και τα υπ’ αριθμ. ../2023, ../2023, …../2023 πιστοποιητικά του ίδιου ως άνω Κτηματολογικού Γραφείου (εκ μεταφοράς των βιβλίων του πρώην Υποθηκοφυλακείου Σαλαμίνας, το οποίο καταργήθηκε από 31/1/2022, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4512/2018 και την υπ’ αριθμ. 168/8/13-1-2022 απόφαση του δ.σ. του φορέα «Ελληνικό Κτηματολόγιο»), από τα οποία προκύπτει, ότι επί του ακινήτου του καθού η αίτηση δεν υφίσταται καμία πράξη εκποίησης, κανένα βάρος και καμία διεκδικητική ή κάποια άλλη αγωγή, ε) η υπ’ αριθμ. πρωτ. 3030ΑΠΠΑ2025/20-1-2025 βεβαίωση της Κτηματικής Υπηρεσίας Πειραιά Νήσων και Δυτικής Αττικής, περί μη συντάξεως έκθεσης εκτίμησης αξίας του υπό απαλλοτρίωση ακινήτου, λόγω αδυναμίας συγκρότησης της Επιτροπής κατ` άρθρο 15 παρ. 4 ν. 2882/2001, στην οποία περιλαμβάνεται ο υπολογισμός της αντικειμενικής αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου στο ποσό των 35,52 ευρώ. Είναι δε νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 17 του Συντάγματος, 1, 3, 4, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 και 20 του Ν. 2882/2001, σε συνδυασμό με τα άρθρα 32-35, 37 και 42-48 του από 17-7-1923 Ν.Δ. «Περί σχεδίου πόλεων κλπ» και το Ν.Δ. 690/1948 «Περί συμπληρώσεως των διατάξεων των σχεδίων πόλεων», εκτός από το αίτημά της να καταδικαστεί ο καθού η αίτηση στην καταβολή των δικαστικών εξόδων του αιτούντος, το οποίο είναι απορριπτέο ως μη νόμιμο, καθώς σύμφωνα με τη διάταξη του αρθρου 18 παρ.4 Ν2882/2001, η δικαστική δαπάνη επιδικάζεται σε βάρος του υπόχρεου προς αποζημίωση, εν προκειμένω δε σε βάρος του αιτούντος. Επομένως, κατά το μέρος που κρίθηκε νόμιμη, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα.
Ο καθού η αίτηση, δικαιούχος της αποζημίωσης, με τις προτάσεις του, που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου τούτου στις 24/10/2025, άσκησε ανταίτηση, με την οποία ζητεί, κατά τα λεπτομερώς εκτιθέμενα στο δικόγραφο των προτάσεων περιστατικά, να καθορισθεί οριστική τιμή μονάδας αποζημιώσεως, για το επίδικο απαλλοτριούμενο εδαφικό τμήμα σε μεγαλύτερο ποσό από το ζητούμενο με την αίτηση και δη στο ποσό των 220 ευρώ ανά τ.μ. Η εν λόγω ανταίτηση, που ασκήθηκε με τις προτάσεις παραδεκτά, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 5 του ν. 2882/2001, ήτοι πέντε ημέρες πριν από τη συζήτηση της αίτησης και δεδομένου ότι αναφέρεται στο ίδιο αντικείμενο με την ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου ένδικη αίτηση, είναι παραδεκτή. Είναι δε νόμιμη, στηριζόμενη στις ίδιες διατάξεις με εκείνες της αίτησης ως προς τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω στην ουσία της, συνεκδικαζόμενη με την παραπάνω αίτηση, λόγω της μεταξύ τους συνάφειας, διότι έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης σύμφωνα με τα άρθρα 31 και 246 Κ.Πολ.Δ., που έχουν εφαρμογή και στην προκειμένη διαδικασία κατ’ άρθρο 18 § 1β του ν. 2882/2001.
Από την εκτίμηση των ένορκων καταθέσεων των μαρτύρων των διαδίκων, που εξετάσθηκαν στο ακροατήριο του Δικαστηρίου και περιέχονται στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά δημόσιας συνεδριάσεως του Δικαστηρίου αυτού, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη για τη διάγνωση της αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου, λόγω των ειδικών γνώσεων των μαρτύρων (άρθρο 19 παρ. 9 εδάφιο τελευταίο του Ν. 2882/2001, όπως αυτό προστέθηκε με το άρθρο 130 παρ. 5 του Ν. 4070/2012), από όλα τα έγγραφα που νόμιμα μετ΄ επικλήσεως προσκομίζουν οι διάδικοι, τα οποία λαμβάνονται υπόψη, είτε προς άμεση απόδειξη, είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, χωρίς όμως η ρητή αναφορά ορισμένων εκ των ανωτέρω εγγράφων να προσδίδει σ΄ αυτά αυξημένη αποδεικτική δύναμη σε σχέση με τα λοιπά επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, για τα οποία δεν γίνεται ειδική για το καθένα μνεία, που είναι όμως ισοδύναμα και όλα ανεξαιρέτως συνεκτιμώνται για την ουσιαστική διάγνωση της ένδικης διαφοράς, από την επισκόπηση των προσκομιζόμενων φωτογραφιών, των οποίων η γνησιότητα δεν αμφισβητείται (άρθρα 444 παρ. 1 περ. γ΄, 448 παρ. 2 και 457 παρ. 4 του ΚΠολΔ), και τα διδάγματα της κοινής πείρας που λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Σε εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδίου τμήματος της περιοχής «……» του Δήμου Σαλαμίνας του Νομού Αττικής, το οποίο εγκρίθηκε με το από 26/11/1999 Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ Δ 907/22.12.1999) εκδόθηκε η υπ΄ αρ. 17/2007 πράξη εφαρμογής, η οποία κυρώθηκε με την υπ΄ αρ. πρωτ. Π10608/Β1199-10/9/2010 απόφαση του Νομάρχη Πειραιά. Με την προαναφερόμενη πράξη κηρύχθηκαν αναγκαστικά απαλλοτριωτέες, λόγω ρυμοτομίας, οι εδαφικές εκτάσεις που περιγράφονται σε αυτή με τα επικείμενά τους, οι οποίες βρίσκονται στην περιοχή «……..», μεταξύ των οποίων και το επίδικο ακίνητο. Ειδικότερα με την υπ’ αριθμ. 17/2007 πράξη εφαρμογής και την διορθωτική υπ’ αριθμ. 17Α1/2013 πράξη εφαρμογής, που κυρώθηκε με την υπ αριθ. 45003/2013/15-3-2013 απόφαση του Νομάρχη Πειραιώς και το συνοδεύον αυτή τοπογραφικό διάγραμμα εντάχθηκε στο σχέδιο πόλεως της περιοχής «………….-Δήμου Σαλαμίνας», το ακίνητο με κωδικό αριθμό κτηματογράφησης ……. στο Ο.Τ. …., αρχικής έκτασης 195,40 τ.μ. (το οποίο είχε λάβει ΚΑΕΚ ……./0/0), από το οποίο αφαιρέθηκε έκταση 9,77 τ.μ. ως αναλογούσα εισφορά γης και έκταση 195,24 τ.μ., λόγω ρυμοτομίας για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων με αποτέλεσμα από την αρχική ιδιοκτησία να απομένει τελική έκταση 0,15 τ.μ. στο ΟΤ …… ( με ΚΑΕΚ ………..) και το καθού νομικό πρόσωπο να είναι υπόχρεο να αποζημιώσει την παραπάνω ιδιοκτησία για 185,50 τ.μ. Το ρυμοτομούμενο ακίνητο με κωδικό κτηματογράφησης ….. στον κτηματολογικό πίνακα της ως άνω πράξης εφαρμογής, επί του οποίου προβάλλει δικαίωμα κυριότητας ο αιτών, βρίσκεται στην περιοχή της «……..», στην οποία υφίστανται παλαιές παραθεριστικές κατοικίες κατασκευής ετών 1970-1980 με άναρχη δόμηση αλλά και κάποιες νεόδμητες, επιπλέον δε πλησίον του επίδικου βρίσκονται και άκτιστα οικόπεδα. Η περιοχή διαθέτει όλα τα δίκτυα κοινής ωφέλειας και δίκτυο αποχέτευσης, επιπλέον δε, συγκοινωνία με τοπικό λεωφορείο για τη μετακίνηση των κατοίκων, με ωριαία όμως συχνότητα δρομολογίων. Έχει καλό οδικό δίκτυο, βρίσκεται σε απόσταση 5,5 χιλιομέτρων από το πορθμείο των Παλουκίων, που συνδέει τη Σαλαμίνα με το Πέραμα και 5,7 χιλιομέτρων από το πορθμείο της Φανερωμένης, που συνδέει τη Σαλαμίνα με τα Μέγαρα. Διαθέτει μίνι μάρκετ σε απόσταση 100 μέτρων και υπεραγορά τροφίμων σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρων. Δεν διαθέτει τραπεζικά καταστήματα ΑΤΜ και φαρμακείο. Επιπλέον απέχει περί τα 500 μέτρα από την παραλία των Βασιλικών, όπου δεν απαγορεύεται μεν η κολύμβηση, πλην όμως δεν βρίσκεται στην πλέον αναπτυγμένη και ελκυστική περιοχή της Σαλαμίνας, αλλά στον κλειστό κόλπο του Θριάσιου πεδίου, απέναντι από την περιοχή της Νέας Περάμου. Ο καθ’ ου η αίτηση-ανταιτών με την ανταίτηση του ζητεί να καθοριστεί ως προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης το ποσό των 220 ευρώ ανά τ.μ. Η αντικειμενική αξία του επίδικου ακινήτου προσδιορίστηκε από την κτηματική υπηρεσία Πειραιά –Νήσων και Δυτικής Αττικής, με το υπ’ αριθμ. πρωτ. …………./20-1-2025 έγγραφό της στο ποσό των 35,52 ευρώ ανά τ.μ., με τιμή ζώνης από 1.1.2022, ποσού 850 ευρώ ανά τ.μ., ενώ με το ίδιο έγγραφο βεβαιώνεται η αδυναμία σύγκλησης της Επιτροπής του άρθρου 15 του Ν. 2882/2001 για την εκτίμηση της αξίας του ακινήτου. Δυνάμει δε της υπ’ αριθμ. 553/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, ο καθού η αίτηση αναγνωρίστηκε ως δικαιούχος της αποζημίωσης για το ένδικο ακίνητο. Ο αιτών, κατά τα εκτιθέμενα στην υπό κρίση αίτηση, προσδιορίζει την εμπορική αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου στο ποσό των 48 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο εδάφους, ο δε εξετασθείς στο ακροατήριο, με επιμελεία αυτού, μάρτυρας προσδιόρισε την αξία του ακινήτου στο ποσό των 48-50 ευρώ ανά τ.μ. Ως συγκριτικά στοιχεία για την αξία του ακινήτου, ο αιτών Δήμος προσκομίζει: α) την υπ’αριθμ. 756/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, (με κρίσιμο χρόνο την 20/9/2021), με την οποία ως προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης, για ακίνητο ευρισκόμενο στο Ο.Τ. ……. (ενώ το επίδικο βρίσκεται στο Ο.Τ. …), ορίστηκε το ποσό των 80 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, η οποία όμως δεν προκύπτει ότι έχει παραμείνει και ως οριστική τιμή, β) την υπ’ αριθμ. 597/2024 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς, με την οποία καθορίσθηκε η οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης για ακίνητο, που απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά, λόγω ρυμοτομίας στα Ο.Τ. …., στο ποσό των 95 ευρώ, με κρίσιμο χρόνο την 10/10/2024. Ακολούθως, ο καθ’ ου η αίτηση-ανταιτών ζητεί να καθοριστεί η οριστική τιμή μονάδος για το επίδικο ακίνητο στο ποσό των 220 ευρώ, ο δε εξετασθείς στο ακροατήριο του Δικαστηρίου με επιμέλειά του, μάρτυρας, προσδιόρισε την αξία του ακινήτου στο ποσό των 180-200 ευρώ ανά τ.μ. Ως συγκριτικά στοιχεία για την αξία του ακινήτου, ο ανταιτών προσκομίζει: 1) το υπ’ αριθμ. …./14-11-2012 συμβόλαιο αγοραπωλησίας ακινήτου που συνέταξε η Συμβολαιογράφος Σαλαμίνας ………. και αφορά ακίνητο ευρισκόμενο στη θέση ………., επί της οδού …………. που απέχει 800 μέτρα περίπου από το επίδικο, δυνάμει του οποίου πωλήθηκε οικόπεδο έκτασης 263,21 τ.μ. έναντι τιμήματος 35.000 ευρώ (132 ευρώ ανά τ.μ.) και με εκτίμηση της αξίας του ακινήτου από την αρμόδια ΔΟΥ στο ποσό των 59.222,25 ευρώ ήτοι 225 ευρώ ανά τ.μ. το οποίο εντάχθηκε στο σχέδιο πόλης δυνάμει της πράξης εφαρμογής για την οποία κηρύχθηκε η ένδικη απαλλοτρίωση μη άρτιο αλλά κατ’ εξαίρεση οικοδομήσιμο, 2) το υπ’ αριθμ. ………/21-7-2014 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο που συνέταξε η Συμβολαιογράφος Αθηνών ……….. και αφορά ακίνητο έκτασης 169,58 τ.μ. με την εντός αυτού ευρισκόμενη ισόγειο οικία επιφανείας 54,96 τ.μ., το οποίο βρίσκεται στην περιοχή της ……. επί της οδού …….., πρώτη παράλληλη οδό του επιδίκου, το οποίο πωλήθηκε έναντι τιμήματος 23.000 ευρώ (135 ευρώ ανά τ.μ.) με εκτίμηση αξίας οικοπέδου από τη ΔΟΥ Κερατσινίου στο ποσό των 35.613,90 ευρώ, ήτοι 210 ευρώ ανά τ.μ. και του κτίσματος στο ποσό των 9.904 ευρώ υπολογιζόμενη μετά την ένταξή του στο σχέδιο πόλης, 3) το υπ’ αριθμ. ………./8-12-2016 συμβόλαιο γονικής παροχής ακινήτου κατά πλήρη κυριότητα που συνέταξε η Συμβολαιογράφος Κρωπίας …………. και αφορά ακίνητο στη θέση «…………..» που απέχει 700 μέτρα περίπου από το επίδικο, έκτασης 537,61 τμ. με δηλωθείσα αξία 80.000 ευρώ (148 ευρώ ανά τ.μ.) και εκτιμηθείσας αξίας από τη ΔΟΥ ποσού 96.769,80 ευρώ, ήτοι 180 ευρώ ανά τ.μ., 4) το υπ’ αριθμ. …………/30-9-2019 συμβόλαιο προσκύρωσης δημοτικού χώρου, που συνέταξε η Συμβολαιογράφος Σαλαμίνας …………, έκτασης 34,20 τ.μ., με το οποίο το αιτούν μεταβίβασε σε ιδιώτη, λόγω προσκύρωσης το ως άνω εδαφικό τμήμα, λαμβάνοντας το ποσό των 6.156 ευρώ, που συμφωνεί με την εκτίμηση της αρμόδιας ΔΟΥ, ήτοι ποσό 180 ευρώ ανά τ.μ. Τα ανωτέρω όμως συμβόλαια δεν αποτελούν πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, καθόσον οι ως άνω καταρτισθείσες δικαιοπραξίες δεν βρίσκονται σε χρονική εγγύτητα με τον κρίσιμο χρόνο της συζήτησης, αφού ο κρίσιμος σε αυτά χρόνος απέχει του χρόνου της δικασίμου της ένδικης υπόθεσης, 13 έτη, 11 έτη, 9 έτη και 6 έτη, αντίστοιχα (ΕΑ 198/2019, ΕΑ 464/2019, ΕΑ 468/2019 ΤΝΠ Nomos), πέραν δε του ότι όλα τα ως άνω συμβόλαια, αφορούν μεταβιβάσεις ακινήτων μετά την ένταξή τους στο σχέδιο πόλης, δυνάμει της υπ’ αριθμ. 17/2007 πράξης εφαρμογής και την κήρυξη της απαλλοτρίωσης, η οποία επηρεάζει αυξητικά την αξία τους, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας. Εκτός των ανωτέρω, ο καθ’ ου η αίτηση-ανταιτών προσκομίζει αποφάσεις του αιτούντος Δήμου και συγκεκριμένα τις υπ’ αριθμ. 5/2022 (για ακίνητο που βρίσκεται στο Ο.Τ. …..), 121/2021 (για ακίνητο που βρίσκεται στο Ο.Τ. …), 171/2020, 384/2017 (που αφορά ιδιοκτησίες στα Ο.Τ. …………), 27/2017 (που αφορά ιδιοκτησίες στα Ο.Τ. ………..), 372/2016 (που αφορά ιδιοκτησίες στα Ο.Τ. …………….), με τις οποίες έχουν εγκριθεί εξώδικοι συμβιβασμοί δυνάμει των οποίων η αξία των προσκυρωτέων εδαφικών τμημάτων αποζημιώθηκε στο ποσό των 180 ευρώ ανά τ.μ. Επιπλέον, ο ανταιτών προσκομίζει με επίκληση: 1) την υπ’ αριθμ. …../27-7-2022 πράξη αποδοχής κληρονομίας της συμβολαιογράφου Κηφισιάς ………….., οικοπέδου μη άρτιου και οικοδομήσιμου, που βρίσκεται στην περιοχή «……….» του Δήμου Σαλαμίνας και εντός του Ο.Τ. …., εκτάσεως 186,76 τ.μ., επί του οποίου υφίσταται οικία, επιφανείας 94,27 τ.μ., με εξωτερική αποθήκη επιφανείας 7,43 τ.μ. και τη συνημμένη σε αυτό δήλωση φόρου κληρονομιάς, όπου η αξία του εν λόγω ακινήτου μετά του κτίσματος υπολογίζεται σε 160 ευρώ ανά τ.μ., 2) την υπ’ αριθμ. 643/2023 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιά, με την οποία καθορίστηκε οριστική τιμή μονάδας για ακίνητο που βρίσκεται στην περιοχή «………..» και στα Ο.Τ. …… στο ποσό των 160 ευρώ ανά τ.μ., με την επισήμανση ότι το επίδικο δεν γειτνιάζει άμεσα με το ανωτέρω ακίνητο, καθώς βρίσκεται στο Ο.Τ. ……., το δε ως άνω ακίνητο, όπως κρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 643/2023 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου απέχει μόλις 280 μέτρα από τη θάλασσα, με θέα στον κόλπο του Θριάσιου Πεδίου, καθώς βρίσκεται σε ανωφέρεια, 3) την υπ’ αριθμ. 411/2023 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, με την οποία καθορίσθηκε η προσωρινή τιμή μονάδας ακινήτου, που βρίσκεται στην περιοχή « ……..» και στο Ο.Τ. …………., πλην όμως η απόφαση αυτή δεν αποτελεί πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο, διότι αφορά τιμή μονάδας αποζημίωσης σε διαφορετικό Ο.Τ. και όχι πλησίον του επίδικου, χωρίς να προκύπτει αν η ανωτέρω περιοχή μειονεκτεί ή πλεονεκτεί έναντι της επίδικης (ΕΑ 198/2019, ΕΑ 464/2019, ΕΑ 468/2019 ΤΝΠ Nomos), πέραν δε του ότι δεν προκύπτει αν η ανωτέρω τιμή έχει καταστεί οριστική, 4) την υπ’ αριθμ. 175/2023 απόφαση του δημοτικού συμβουλίου του αιτούντος Δήμου, με την οποία ο Δήμος αποδέχθηκε την καθορισθείσα προσωρινή τιμή με την προαναφερόμενη υπ’ αριθμ. 411/2023 απόφαση και αποφάσισε τη μη άσκηση αίτησης για καθορισμό οριστικής τιμής. Τέλος, ο ανταιτών προσκομίζει με επίκληση το από 17/7/2013 έγγραφο της Διεύθυνσης τεχνικών υπηρεσιών του καθού με το οποίο το τελευταίο ορίζει ότι η οφειλόμενη αποζημίωση του Δήμου προς την ιδιοκτησία του αιτούντος αφορά 185,50 τ.μ, μετατρεπόμενη σε 22.260 ευρώ ήτοι 120 ευρώ ανά τ.μ., με την επισήμανση ότι η εκτίμηση αυτή απέχει 13 έτη από τη συζήτηση της υπό κρίση αίτησης. Επίσης, ως προς τις αγγελίες, που προσκομίζουν οι διάδικοι και αφορούν την πώληση οικοπέδων, αυτές δεν μπορούν να αποτελέσουν πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, καθώς δεν αποτελούν πράγματι συμφωνηθείσες τιμές αγοραπωλησίας, αλλά μονομερείς απαιτήσεις των αντίστοιχων πωλητών, ενώ δεν προκύπτει ότι έγιναν πράγματι αγοραπωλησίες με τίμημα τις τιμές αυτές (ΕφΠειρ 368/2020, ΕΑ 743/2020, ΕΑ 104/2018, ΕΑ 420/2018, ΕΑ 940/2018, ΕφΠειρ 196/2016, ΕφΠειρ 651/2015 όλες δημ. ΤΝΠ Nomos). Τέλος, δυνάμει της υπ’ αριθμ. 553/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης για το επίδικο ακίνητο ορίστηκε στο ποσό των 120 ευρώ ανά τ.μ., με κρίσιμο χρόνο την 2/2/2023. Κατόπιν των ανωτέρω, και υπό το πρίσμα του άρθρου 13 του Ν 2882/2001, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 61 του ν. 5016/2023 δεδομένου ότι οι αξίες της περιοχής στην οποία βρίσκεται το απαλλοτριούμενο ακίνητο τόσο κατά το χρόνο προσωρινού προσδιορισμού τιμής μονάδος (2/2/2023), όσο και τον χρόνο συζήτησης της παρούσας υπόθεσης παραμένουν ίδιες, ως κρίσιμος χρόνος προσδιορισμού της πραγματικής αξίας του ανωτέρω απαλλοτριούμενου ακινήτου είναι αυτός της συζήτησης της παρούσας υπόθεσης. Σύμφωνα δε με όλα τα αποδεικτικά στοιχεία, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο συζήτησης της αίτησης και της ανταίτησης, με βάση τις υπάρχουσες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες και ενόψει της θέσης, του είδους, της πραγματικής κατάστασης της χρήσης του, λαμβανομένων υπόψη και των διδαγμάτων της κοινής πείρας και λογικής κατ’ άρθρο 336 παρ.4 ΚΠολΔ, η πραγματική αξία του ρυμοτομούμενου ως άνω ακινήτου, το οποίο ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση και πριν την κήρυξη της απαλλοτρίωσης, η οποία καλύπτει πλήρως την οφειλόμενη στο δικαιούχο αποζημίωση και επιτρέπει την αντικατάστασή του με άλλο ισάξιο, σύμφωνα και με τη συνταγματική επιταγή (άρθρο 17 παρ. 2 του Συντάγματος), χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του μετά τη δημοσίευση της πράξης της απαλλοτρίωσης, ανέρχεται στο ποσό των 110 ευρώ ανά τ.μ. Η απόκλιση από την αντικειμενική αξία του εδάφους δικαιολογείται, κατ΄ άρθρο 15 παρ. 6 εδ. δ΄ του Ν. 2882/2001 {όπως το τέταρτο εδάφιο του ως άνω άρθρου προστέθηκε με το άρθρο 76 παρ. 8 του Ν. 4146/2013 (ΦΕΚ 90Α/18-4-2013), με το οποίο ορίζεται ότι «το δικαστήριο υποχρεούται να αιτιολογεί ειδικά την τυχόν απόκλιση της προσδιοριζόμενης από το ίδιο αξίας του ακινήτου τόσο από την προκύπτουσα κατά το αντικειμενικό σύστημα αξία του όσο και από την προκύπτουσα από την έκθεση της εκτιμητικής επιτροπής της παραγράφου 1 του παρόντος ή του ανεξάρτητου εκτιμητή της παρούσας παραγράφου.», καθώς επίσης ορίζεται ότι η διάταξη του ανωτέρω εδαφίου εφαρμόζεται και στις κηρυχθείσες απαλλοτριώσεις, για τις οποίες δεν έχει συζητηθεί η αίτηση καθορισμού προσωρινής ή οριστικής αποζημίωσης}, από τη θέση του απαλλοτριωμένου, το είδος του, την πραγματική κατάστασή του, την οικοδομησιμότητά του πριν την απολλοτρίωση και, επιπλέον, τις οικονομικές και νομισματικές συνθήκες που επικρατούν κατά το χρόνο της συζήτησης, ενώ και το ίδιο το αιτούν-υπόχρεο προς αποζημίωση, πρότεινε τιμή ανώτερη της αντικειμενικής με την αίτησή του.
Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω οι ένδικες αίτηση, και ανταίτηση πρέπει να γίνουν εν μέρει δεκτές ως κατ΄ ουσίαν βάσιμες, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στο διατακτικό της παρούσας. Ο αιτών Δήμος, ως υπόχρεος, πρέπει να καταδικασθεί στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του καθ’ ου, ως δικαιούχου της αποζημίωσης, κατ’ άρθρο 18 παρ. 2 του ν. 2882/2001, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματος ως ουσιαστικά βάσιμου (άρθρο 191 παρ. 2 ΚΠολΔ). Ειδικότερα, κατά το άρθρο 18 παρ. 4 του ν. 2882/2001: α) η δικαστική δαπάνη βαρύνει τον υπόχρεο προς αποζημίωση και επιδικάζεται από το δικαστήριο με την ίδια απόφαση, με την οποία καθορίζεται το ύψος της καταβλητέας αποζημίωσης, β) η εκκαθάριση της δικαστικής δαπάνης γίνεται σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις, γ) το άρθρο 22 ν. 3693/1957 δεν εφαρμόζεται, δ) όταν υπόχρεος προς αποζημίωση είναι φορέας που υπάγεται στη Γενική Κυβέρνηση κατά την έννοια του άρθρου 14 παρ. 1 περ. β` του ν. 4270/2014 (προϊσχύσαν άρθρο 1Β ν. 2362/1995), όπως τυγχάνει στην προκειμένη περίπτωση ο αιτών (πρβλ. ΟλΑΠ 5/2022, ΑΠ 1473/2023, ΑΠ 626/2021, ΕΑ 647/2024 – ΤΝΠ Nomos), η επιδικαζόμενη από τα Δικαστήρια αμοιβή του πληρεξούσιου δικηγόρου των δικαιούχων αποζημίωσης καθορίζεται υποχρεωτικά έως το ήμισυ των νομίμων αμοιβών του Κώδικα Δικηγόρων (άρθρο 130 παρ. 2 ν. 4070/2012, ΦΕΚ A 82/10-4-2012), ε) στη δίκη του προσωρινού ή οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης του απαλλοτριουμένου, σύμφωνα με τα άρθρα 18, 19 και 20 ν. 2882/2001, ένα είναι το αντικείμενο της δίκης, ο προσδιορισμός της αποζημίωσης, (προσωρινός ή οριστικός) και συνεπώς μία αμοιβή του δικηγόρου σε ποσοστό επί της αξίας του αντικειμένου αυτού της δίκης ορίζεται (ΟλΑΠ 17/2000 ΕλλΔνη 2000 958, ΑΠ 413/2012, ΑΠ 23/2010, ΑΠ 502/2005, ΕΑ 420/2018 – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 63, 65, 68, 69 παρ. 3 και 84 παρ. 1 του ν. 4194/2013 (ΦΕΚ 208/Α/27-9-2013) η αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου σε ποσοστά επί της καθοριζομένης αποζημίωσης ανέρχεται: i) για τη σύνταξη αίτησης σε ποσοστό 2% έως 200.000 ευρώ, 1,5% από 200.001 ευρώ μέχρι 750.000 ευρώ, 1% από 750.001 ευρώ μέχρι 1.500.000 ευρώ, 0,5% από 1.500.001 μέχρι 3.000.000, 0,3% από 3.000.001 ευρώ μέχρι 6.000.000 ευρώ, 0,2% από 6.000.001 ευρώ μέχρι 12.000.000 ευρώ, 0,1% από 12.000.001 ευρώ μέχρι 25.000.000 ευρώ και 0,05% από 25.000.001 ευρώ και άνω, ii) για τη σύνταξη προτάσεων του αιτούντος επί της αίτησης το ήμισυ της ως άνω αμοιβής και iii) για τη σύνταξη προτάσεων των καθών η αίτηση -ανταιτούντων -παρεμβαινόντων σε ποσοστό 2% έως 200.000 ευρώ, 1,5% από 200.001 ευρώ μέχρι 750.000 ευρώ, 1% από 750.001 ευρώ μέχρι 1.500.000 ευρώ, 0,5% από 1.500.001 ευρώ μέχρι 3.000.000 ευρώ, 0,3% από 3.000.001 ευρώ μέχρι 6.000.000 ευρώ, 0,2% από 6.000.001 ευρώ μέχρι 12.000.000 ευρώ, 0,1% από 12.000.001 ευρώ μέχρι 25.000.000 ευρώ και 0,05% πέραν από 25.000.001 ευρώ (άρθρα 63, 65, 68, 69 παρ. 3 και 84 παρ. 1 ν. 4194/2013). Περαιτέρω, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 17 του Συντάγματος, 9 παράγραφοι Ια, 5 και 6 ν. 1093/1980, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 22 παρ. 10α ν. 1868/1989, 189 ΚΠολΔ και 58 του ν. 4194/2013 (Κώδικας Δικηγόρων), συνάγεται ότι η αμοιβή, την οποία καταβάλλει ο δικαιούχος της αποζημίωσης στο δικηγόρο του για τη σύνταξη αίτησης και προτάσεων, κατά τις ανωτέρω διακρίσεις, προκειμένου να επιτύχει τον προσδιορισμό και την είσπραξη της αποζημίωσης, αποτελεί παρακολούθημα αυτής, προσαυξάνει το ποσόν της, βαρύνει τον υπόχρεο και πρέπει να επιδικάζεται σε βάρος του και να περιέρχεται στον δικαιούχο, ώστε να μην επέρχεται φαλκίδευση της πλήρους αποζημίωσης (ΟλΑΠ 17/2000, ΑΠ 664/2022, ΑΠ 685/2020 ΤΝΠ Nomos).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Συνεκδικάζει αντιμωλία των διαδίκων την από 4/1/2024 (αριθμ. εκθ. καταθ. ……/2024) αίτηση και την ασκηθείσα με τις προτάσεις του καθ’ου ανταίτηση.
Απορρίπτει ό,τι κρίθηκε απορριπτέο.
Δέχεται εν μέρει την αίτηση και την ανταίτηση.
Καθορίζει την οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης του περιγραφόμενου στο σκεπτικό ακινήτου, επιφανείας 185,50 τ.μ., στο ποσό των εκατόν δέκα (110) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Επιβάλλει στο αιτούν – καθ’ ού η ανταίτηση τα δικαστικά έξοδα του καθ’ ού η αίτηση – ανταιτούντος, τα οποία καθορίζει: α) στο ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ για τα έξοδα και την αμοιβή της πληρεξουσίας δικηγόρου του για την παράστασή της ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου και β) σε ποσοστό 1,5% επί της ως άνω καθορισθείσας οριστικής αποζημίωσης για την αμοιβή της πληρεξουσίας δικηγόρου για τη σύνταξη της αίτησης και των προτάσεων.
Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στον Πειραιά στις 19/1/2026 και δημοσιεύθηκε στις 21/1/2026 σε έκτακτη, δημόσια στο ακροατήριό του συνεδρίαση, χωρίς την παρουσία των διαδίκων και των πληρεξουσίων δικηγόρων τους.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ