ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Αριθμός απόφασης 95/2026
TO ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Αποτελούμενο από την Δικαστή, Κωνσταντίνα Παπαντωνίου Εφέτη και από τη Γραμματέα Σ.Φ.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του την …………, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
ΤΗΣ ΕΚΚΑΛΟΥΣΑΣ: ……………. η οποία εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Κάππο, δυνάμει του με αριθμό ………/3.12.2015 πληρεξουσίου που συνέταξε η Συμβολαιογράφος Πειραιώς ……… και
ΤΟΥ ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΟΥ: ………….., ο οποίος παραστάθηκε στο ακροατήριο με την πληρεξούσια δικηγόρο του Νίκη Οικονομοπούλου.
Η ενάγουσα και ήδη εκκαλούσα άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς την από 1.7.2021 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/2021 αγωγή της, κατά της εναγομένου και ήδη εφεσίβλητου. Ομοίως ο αντενάγων και ήδη εφεσίβλητος άσκησε ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου την από 20.10.2021 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ/………./2021 ανταγωγή του κατά της αντεναγομένης -εκκαλούσας. Τα δύο δικόγραφα συνεκδικάστηκαν αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση και επ’ αυτών, εκδόθηκε η με αριθμό 2156/2022 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς που έλυσε τον γάμο των διαδίκων κάνοντας δεκτές την αγωγή και την ανταγωγή. Την απόφαση αυτή προσβάλει ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού η εκκαλούσα με την από 12.9.2022 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου στη Γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου ΓΑΚ/ΕΑΚ/…………../2023 έφεση. Η συζήτηση της υπόθεσης προσδιορίστηκε αρχικά για την δικάσιμο της 16.5.2024 και μετά από αναβολή για την δικάσιμο που στην αρχή της παρούσας αναφέρεται, εκφωνήθηκε δε με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο με αριθμό 4 και συζητήθηκε.
Οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των διαδίκων, αφού έλαβαν διαδοχικά το λόγο από τη Δικαστή, αναφέρθηκαν στις προτάσεις που κατέθεσαν.
ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η από 12.9.2022 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου στη Γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου ΓΑΚ/ΕΑΚ/………/2023 έφεση, έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα εντός της κατ’ άρθρο 518 παρ.1 ΚΠολΔ προθεσμίας σε συνδυασμό με την διάταξη του άρθρου 147παρ.2 ΚΠολΔ, αφού η εκκαλουμένη απόφαση επιδόθηκε στην εκκαλούσα την 21.7.2022, όπως προκύπτει από την με αριθμό ……./21.7.2022 έκθεση επίδοσης που συνέταξε ο Δικαστικός Επιμελητής στο Εφετείο Αθηνών …………. και η κρινόμενη έφεση ασκήθηκε με την κατάθεση του δικογράφου αυτής στη Γραμματεία του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, την 16.9.2022 (ΓΑΚ/ΕΑΚ/ ………/2022). Σημειώνεται ότι η εκκαλούσα με την άσκηση της έφεσής της κατέθεσε το με κωδικό ……. ηλεκτρονικό παράβολο δημοσίου, αν και αυτό δεν απαιτείται στις διαφορές του άρθρου 592 παρ.1 ΚΠολΔ, όπως εν προκειμένω σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 495 παρ3 Κ.Πολ.Δ. εδάφιο τελευταίο. Πρέπει επομένως ανεξαρτήτως της ευδοκίμησης του ασκηθέντος ένδικου μέσου, να επιστραφεί το εν λόγω παράβολο στην εκκαλούσα. Η κρινόμενη έφεση, φέρεται παραδεκτά προς συζήτηση ενώπιον του παρόντος δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου, κατά την ίδια, όπως και πρωτοδίκως, ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών (άρθρο 592 παρ.3 Κ.Πολ.Δ..), η οποία εφαρμόζεται και από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, λόγου του χρόνου εκδίκασής της (άρθρ. 533 παρ.1, 2 σε συνδ. με άρθρ. 591 παρ.1 KΠολΔ, όπως το τελευταίο αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 άρθρο τέταρτο του ν. 4335/2015 και εφαρμόζεται από 1.1.2016). Για να κριθεί, όμως, ότι η έφεση αυτή είναι παραδεκτή, όπως απαιτεί το άρθρο 533 παρ. 1 KΠολΔ, πρέπει προηγουμένως να εξετασθεί η ύπαρξη άμεσου εννόμου συμφέροντος της εκκαλούσας (άρθρο 68 KΠολΔ), ως διαδικαστική προϋπόθεση ερευνώμενη και αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, κατ’ άρθρο 73 KΠολΔ, δεδομένου ότι η τελευταία (εκκαλούσα-σύζυγος) παραπονείται κατά της πρωτόδικης απόφασης, ενώ λύθηκε ο μεταξύ των διαδίκων γάμος με την εκκαλουμένη απόφαση, όπως ζητούσε και η ίδια με την αγωγή της.
Σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 1439 παρ. 1 ΑΚ, καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει το διαζύγιο, όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά, από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται ως λόγος διαζυγίου ο αντικειμενικός κλονισμός της έγγαμης σχέσης χωρίς να απαιτείται το στοιχείο της υπαιτιότητας για να δύναται να ζητηθεί το διαζύγιο. Έτσι ο ενάγων, για τη θεμελίωση και παραδοχή της αγωγής του, θα πρέπει να επικαλεστεί και να αποδείξει ότι ο γάμος έχει κλονισθεί από ορισμένα γεγονότα που αναφέρονται στο πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, με την έννοια της ύπαρξης αιτιώδους συνδέσμου ανάμεσα στα αντικειμενικώς πρόσφορα κλονιστικά της έγγαμης σχέσης γεγονότα στο πρόσωπο του εναγομένου συζύγου του ή και των δύο και ότι ο κλονισμός είναι τόσο ισχυρός, ώστε βασίμως η εξακολούθηση της έγγαμης συμβίωσης έχει καταστεί γι` αυτόν αφόρητη. Αν το κλονιστικά γεγονός αφορά και τους δύο συζύγους, το προς διάζευξη δικαίωμα γεννάται ανεξαρτήτως από το ποιόν από τους δύο βαρύνει περισσότερο η ύπαρξή του και από το αν υπάρχει υπαιτιότητα στο πρόσωπο του ενός μόνο. Αν, όμως, το κλονιστικά γεγονός συνδέεται αποκλειστικώς με το πρόσωπο του ενάγοντας, δεν γεννάται υπέρ αυτού δικαίωμα διάζευξης με βάση την ως άνω διάταξη του άρθρου 1439 παρ. 1 ΑΚ. Το ότι για τη λύση του γάμου είναι πλέον αδιάφορο αν ο κλονισμός οφείλεται σε υπαίτιο ή ανυπαίτιο κλονιστικά γεγονός, σημαίνει ότι στη δίκη διαζυγίου δεν δικαιολογείται σε καμία πλευρά έννομο συμφέρον για την έρευνα της υπαιτιότητας, το δε δεδικασμένο της διαπλαστικής απόφασης του διαζυγίου δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας σε καμία περίπτωση ούτε και στη δίκη διατροφής μετά το διαζύγιο, όπως προβλέπει το άρθρο 1442 ΑΚ, ενόψει της διάταξης του άρθρου 1444 παρ. 1 ΑΚ. Αντικείμενο δε της δίκης διαζυγίου είναι όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου διαζυγίου, που δικαιολογεί την απαγγελία του διαζυγίου, αλλά το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου. Κατ` ακολουθίαν τούτων, αν ασκηθούν δύο αντίθετες αγωγές, με τις οποίες ο καθένας από τους συζύγους ζητεί τη λύση του γάμου για ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης από λόγο που αφορά το πρόσωπο του άλλου συζύγου, και το Δικαστήριο έκανε δεκτές και τις δύο, γιατί έκρινε ότι ο κλονισμός αφορά στο πρόσωπο και των δύο συζύγων, τότε εν όψει του, κατά τα προεκτεθέντα, αντικειμένου της δίκης περί διαζυγίου και του δεδικασμένου που παράγεται από την απόφαση αυτή, καθένας από τους συζύγους θεωρείται ότι νίκησε, γιατί με την παραδοχή και των δύο αγωγών, επήλθε η έννομη συνέπεια, την οποία επιδίωκαν αμφότεροι οι διάδικοι με το αίτημα των αγωγών τους. Το γεγονός δε ότι η απόφαση περιέχει αιτιολογίες δυσμενείς για τον καθένα διάδικο, δηλαδή δέχεται ότι ο κλονισμός της έγγαμης σχέσης επήλθε εξαιτίας γεγονότων που αφορούν και το πρόσωπό του, δεν ασκεί καμία δυσμενή επιρροή στις έννομες σχέσεις του, αφού από τις αιτιολογίες αυτές, που δεν έχουν στοιχεία διατακτικού, δεν παράγεται δεδικασμένο για ζητήματα υπαιτιότητας σε άλλη δίκη. Στην πραγματικότητα δηλαδή, αντικείμενο της δίκης διαζυγίου είναι όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου, που δικαιολογεί την απαγγελία του διαζυγίου, αλλά το διαπλαστικό δικαίωμα της λύσης του γάμου. (ΑΠ 491/2010, ΑΠ 1869/2009, ΑΠ 869/2009, ΑΠ 1326/2008, ΑΠ 1301/2005, ΑΠ 669/2005, Νόμος, ΕφΘρ. 76/2012 Αρμ. 2013. 1856). Συνεπώς, στην περίπτωση αυτή, ουδείς από τους διαδίκους συζύγους έχει έννομο συμφέρον, κατά τα άρθρα 68, 516 παρ. 2 και 556 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., να ασκήσει αντίστοιχα έφεση ή αναίρεση κατά της πρωτόδικης ή της τελεσίδικης απόφασης και να ζητήσει την εξαφάνισή της με σκοπό να απορριφθεί η αγωγή του αντιδίκου του (βλ.σχ. Α.Π. 1416/2013 Τ.Ν.Π. «Νόμος», Α.Π. 477/2012 ΝοΒ 2012.2021, ΑΠ 639/2011 ΝοΒ 2011.2336, ΑΠ 1059/2011 ΝοΒ 2012.886, ΑΠ 33/2010 ΝοΒ 2010.1187, ΑΠ 1571/2009 και ΑΠ 170/2008 δημοσιευμένες στην ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1756/2006 ΝοΒ 2007.652, ΑΠ 669/2005 ΕλλΔνη 2005.1076, Εφ. Πειρ. 39/2014 και Εφ.Πειρ. 99/2014 Τ.Ν.Π. «Νόμος» βλ. Απ. Γεωργιάδης, Σύντομη Ερμηνεία ΑΚ, τόμ. ΙΙ, έκδ. 2013, άρθρο 1439, αρ. 31, σελ. 700, Μαργαρίτη Μιχ. Ερμηνεία Κ.Πολ.Δ.. υό άρθρο 516, παρ. 29 σελ. 884 – 885). Τέλος, το έννομο συμφέρον αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση της δίκης επί της έφεσης και η συνδρομή του ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, η έλλειψή του δε συνεπάγεται την απόρριψη του ενδίκου μέσου της έφεσης ως απαράδεκτου (άρθρα 68, 73, 516 και 532 Κ.Πολ.Δ.). Στην κρινόμενη περίπτωση, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, εισήχθησαν τα ακόλουθα δικόγραφα: Α) η από 1.7.2021 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ ………../2021 αγωγή της, με την οποία η ενάγουσα ζήτησε να λυθεί ο γάμος της με τον εναγόμενο, λόγω ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης που έχει επέλθει από λόγο που αφορά τον τελευταίο. Β) Η από 20.10.2021 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ/…./2021 ανταγωγή, με την οποία ο εναγόμενος της προηγούμενης αγωγής και αντενάγων σε αυτή, ζήτησε να λυθεί ο μεταξύ των διαδίκων γάμος, επίσης εξ αιτίας ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης, για λόγους που αφορούν στο πρόσωπο της αντεναγομένης (και ενάγουσας της προηγούμενης αγωγής). Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την εκκαλούμενη 2156/2022 απόφαση, αφού διέταξε την συνεκδίκαση των παραπάνω δικογράφων, δέχτηκε την αγωγή και την ανταγωγή ως ουσία βάσιμες, απήγγειλε τη λύση του μεταξύ των διαδίκων τελεσθέντος γάμου από λόγους που αφορούν στο πρόσωπο αμφοτέρων και τέλος συμψήφισε τη δικαστική δαπάνη των διαδίκων. Κατά της απόφασης αυτής παραπονείται η εκκαλούσα με την από 12.9.2022 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου στη Γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου ΓΑΚ/ΕΑΚ/……./2023 έφεση για τους διαλαμβανόμενους σε αυτήν λόγους, που αναφέρονται σε εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου και πλημμελή εκτίμηση των αποδείξεων, ζητεί δε να γίνει δεκτή η έφεσή της, να ακυρωθεί άλλως να μεταρρυθμιστεί η εκκαλούμενη απόφαση, κατά το μέρος που έκανε δεκτή την ανταγωγή του εφεσίβλητου, και κατά το μέρος που απέρριψε ισχυρισμούς που περιλαμβάνονταν στην δική της αγωγή και εν τέλει να γίνουν δεκτοί και να περιληφθούν στην απόφαση όλοι οι προβληθέντες με την αγωγή ισχυρισμοί της και να απορριφθεί η ανταγωγή του εφεσίβλητου. Τέλος ζητεί να καταδικαστεί ο εφεσίβλητος στην καταβολή της δικαστικής της δαπάνης.
Σύμφωνα, όμως, με τα εκτεθέντα στην αμέσως προηγούμενη νομική σκέψη, η κρινόμενη έφεση πρέπει, κατόπιν αυτεπάγγελτης έρευνας του Δικαστηρίου, να απορριφθεί ως απαράδεκτη, ελλείψει εννόμου συμφέροντος της εκκαλούσας στην άσκηση αυτής (άρθρα 68, 73, 516 και 532 Κ.Πολ.Δ.), καθόσον η έννομη συνέπεια, δηλαδή η λύση του γάμου, που επεδίωξαν αμφότεροι οι διάδικοι και στην οποία εξαντλείται η δίκη διαζυγίου, έχει ήδη επέλθει με την εκκαλουμένη απόφαση. Το γεγονός δε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει δυσμενείς και για την εκκαλούσα αιτιολογίες, δέχεται δηλαδή ότι ο ισχυρός κλονισμός επήλθε εξαιτίας γεγονότων, που αφορούν και στο πρόσωπό της, δεν έχει καμία δυσμενή επίδραση στις έννομες σχέσεις της, αφού από τις αιτιολογίες αυτές, που δεν έχουν στοιχεία διατακτικού, δεν παράγεται δεδικασμένο για ζητήματα υπαιτιότητας σε άλλη δίκη. Πράγματι, το ότι ο ισχυρός κλονισμός, όπως δέχθηκε η εκκαλουμένη, επήλθε εξαιτίας γεγονότων που συνδέονται και με το πρόσωπο της εκκαλούσας, δεν έχει άλλη έννομη συνέπεια γι` αυτήν, πέρα από την επιδιωκόμενη και από την ίδια λύση του γάμου. Όπως δε αναφέρθηκε στην ίδια ως άνω νομική σκέψη, στη δίκη διαζυγίου θέμα υπαιτιότητας, που μπορεί να έχει περαιτέρω έννομες συνέπειες (για τον ενδεχόμενο αποκλεισμό του δικαιώματος διατροφής), δεν τίθεται πλέον. Τέλος, πρέπει, να επιβληθούν στην εκκαλούσα, λόγω της ήττας της, τα δικαστικά έξοδα του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας (άρθρα 176 και 183 KΠολΔ), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕI αντιμωλία των διαδίκων την από 12.9.2022 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου στη Γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου ΓΑΚ/ΕΑΚ/………../2023 έφεση κατά της με αριθ.2156/2022 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς.
ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή του κατατεθέντος κατά την άσκηση της έφεσης παραβόλου Δημοσίου στην εκκαλούσα
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την έφεση ως απαράδεκτη.
ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ σε βάρος της εκκαλούσας τα δικαστικά έξοδα του εφεσίβλητου για τον παρόντα βαθμό δικαιοδοσία, το ύψος των οποίων ορίζει σε τετρακόσια (400) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίστηκε και δημοσιεύτηκε στον Πειραιά, σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, χωρίς να παρίστανται οι διάδικοι και οι πληρεξούσιοί τους δικηγόροι, την 9η.2.2026
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ