Μενού Κλείσιμο

Αριθμός απόφασης 258/2026

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Αριθμός Απόφασης   258/2026

ΤΟ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

(4ο Τμήμα )

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές Θεώνη Μπούρη, Πρόεδρο Εφετών, Δημήτριο Καβαλλάρη Εφέτη, Αναστασία Παρούση Εφέτη-Εισηγήτρια και από τη Γραμματέα Ε.Δ.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις …………,  για να δικάσει τις υποθέσεις μεταξύ :

Α΄ ΕΦΕΣΗ [αριθμός πινακίου …..]

ΤΩΝ  ΕΚΚΑΛΟΥΝΤΩΝ:  1) …………, 2) ………… και 3) …………….τους οποίους εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος τους, Ξανθή Κωνσταντάκου (ΔΣΑ …..), μέλος της δικηγορικής εταιρείας με την επωνυμία «ΞΑΝΘΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΥ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» με ΑΜ/ΔΣΑ …. και ΑΦΜ …… βάσει δηλώσεως (άρθρο 242παρ.2 του ΚΠολΔ)και προκατέθεσε προτάσεις.

ΤΟΥ ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΟΥ: …………, τον οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος του, Αναστάσιος Δροβάτζης (ΔΣΑ …………), βάσει δηλώσεως (άρθρο 242παρ.2 του ΚΠολΔ)και προκατέθεσε προτάσεις.

Β΄ ΕΦΕΣΗ [αριθμός πινακίου ….]

ΤΟΥ ΕΚΚΑΛΟΥΝΤΟΣ: ……….., τον οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος του, Αναστάσιος Δροβάτζης (ΔΣΑ ………….), βάσει δηλώσεως (άρθρο 242παρ.2 του ΚΠολΔ)και προκατέθεσε προτάσεις.

ΤΩΝ ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΩΝ: 1) ………., 2) ………….., 3) …………….. 4) ……………….., 5) ……………. όπως νομίμως εκπροσωπείται από την ειδική επίτροπο ……………., 6) ………….. και 7) ……………. εκ των οποίων οι πρώτος, δεύτερος, τρίτος, τέταρτος και έβδομη εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους, Ξανθή Κωνσταντάκου (ΔΣΑ …), μέλος της δικηγορικής εταιρείας με την επωνυμία «ΞΑΝΘΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΥ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» με ΑΜ/ΔΣΑ …. και ΑΦΜ ….. βάσει δηλώσεως (άρθρο 242παρ.2 του ΚΠολΔ) και προκατέθεσαν προτάσεις, ο πέμπτος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Αικατερίνη Σκούρα (ΔΣΑ ….) βάσει δηλώσεως (άρθρο 242παρ.2 του ΚΠολΔ) και προκατέθεσε προτάσεις και ο έκτος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ιωάννη Δαμοράκη (ΔΣΠ …..) βάσει δηλώσεως (άρθρο 242παρ.2 του ΚΠολΔ)και προκατέθεσε προτάσεις.

Ο ενάγων και ήδη εκκαλών-εφεσίβλητος …………… άσκησε σε βάρος των εναγομένων και ήδη εφεσίβλητων, την από 1-12-2021 (αριθμ. εκθ. καταθ. ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/2021) αγωγή του ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς και ζήτησε να γίνει δεκτή. Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με τη με αριθμ. 3023/13.9.2023 οριστική  απόφαση, δικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή ως προς τους πρώτους έξι εναγόμενους και απέρριψε την αγωγή ως προς την έβδομη εναγόμενη.

Ο ενάγων και οι πρώτος, δεύτερος και τέταρτος των εναγομένων προσβάλλουν την απόφαση αυτή και ειδικότερα: 1) ο ενάγων ήδη εκκαλών με  την από 6/2/2024 και  με αριθμό έκθεσης κατάθεσης στη γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …………../7.2.2024 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ……./21.3.2024) έφεση και 2) οι   πρώτος, δεύτερος και τέταρτος των εναγομένων ήδη εκκαλούντες με την από 7/2/2024 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης στη γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ………/7.2.2024 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ………./21.3.2024) έφεση. Αρχική δικάσιμος για τη συζήτηση των ανωτέρω υποθέσεων ορίστηκε η 6/3/2025 και κατόπιν αναβολής η αναγραφόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμος με αριθμό πινακίου …. και ….. αντίστοιχα.

Οι υποθέσεις εκφωνήθηκαν προσηκόντως από τη σειρά τους εκ του οικείου πινακίου και συζητήθηκαν. Οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως αναφέρεται ανωτέρω και ειδικότερα οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο αλλά κατέθεσαν μονομερή δήλωση, που έγινε σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και προκατέθεσαν προτάσεις.

ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Εισάγονται προς συζήτηση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου α) η από 6/2/2024 και  με αριθμό έκθεσης κατάθεσης στη γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ………../7.2.2024 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/21.3.2024) έφεση και β) η από 7/2/2024 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης στη γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/7.2.2024 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …………../21.3.2024) έφεση, οι οποίες πρέπει να συνεκδικασθούν, διότι, πρόκειται για απολύτως συναφείς υποθέσεις και με τη συνεκδίκασή τους, διευκολύνεται και επιταχύνεται η διαδικασία (άρθρο 246 και 524παρ.1 του ΚΠολΔ).

Οι υπό κρίση εφέσεις κατά της με αριθμό 3023/13.9.2023 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία, έχουν ασκηθεί σύμφωνα με τις νόμιμες διατυπώσεις και εμπρόθεσμα, αφού από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας  προκύπτει ότι οι εκκαλούντες-εφεσίβλητοι- πρώτος, δεύτερος και τέταρτος των εναγομένων  επέδωσαν την εκκαλουμένη απόφαση στον εκκαλούντα-εφεσίβλητο-ενάγοντα στις 9/1/2024 (βλ. την υπ’ αριθμ. ……………/9.1.2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Αθηνών ………..) και αμφότερες οι υπό κρίση εφέσεις ασκήθηκαν στις 7/2/2024, δηλαδή εντός της γνήσιας προθεσμίας των τριάντα [30] ημερών, η οποία άρχεται από την επομένη της επίδοσης της εκκαλουμένης  [άρθρα 19, 495 παρ. 1, 511, 513 παρ. 1  περ. β΄, 516 παρ. 1, 517, 518 παρ. 1 του ΚΠολΔ, όπως τα άρθρα 495, 518  ισχύουν, λόγω του χρόνου άσκησής της, μετά την αντικατάστασή τους με το άρθρο τρίτο και τέταρτο του άρθρου 1 σε συνδ. με άρθρο 1  του ένατου άρθρου παρ. 4 του Ν. 4335/2015]. Επιπλέον, για το παραδεκτό των ως άνω εφέσεων, προκαταβλήθηκε από τους εκκαλούντες, κατά την κατάθεσή τους, το οριζόμενο από το άρθρο 495 παρ. 3, εδ. Α.γ ΚΠολΔ, παράβολο  (βλ. τα με αριθμό ……………./2024 και ……………/2024 ηλεκτρονικά παράβολα, όπως αναφέρονται αντίστοιχα επί της έκθεσης κατάθεσης εκάστου ενδίκου μέσου στη Γραμματέα του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου με τις αντίστοιχες αποδείξεις ηλεκτρονικής πληρωμής ). Πρέπει, επομένως, να γίνουν τυπικά δεκτές και να ερευνηθούν περαιτέρω κατά την ίδια πιο πάνω διαδικασία, ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων τους (άρθρο 533 παρ. 1 ΚΠολΔ) κατά το μέρος που μεταβιβάζεται η υπόθεση με τις υπό κρίση εφέσεις στο δευτεροβάθμιο αυτό Δικαστήριο (άρθρο 522 του ΚΠολΔ).

Στην υπό κρίση αγωγή ο ενάγων εξέθετε ότι είναι ο μοναδικός πλησιέστερος συγγενής και εξ αδιαθέτου κληρονόμος του αποβιώσαντος στις 5/12/2020 στο ……….. Αττικής (εντός του νοσοκομείου Υγεία όπου νοσηλευόταν) πατέρα του ………., κατοίκου εν ζωή ………….. Αίγινας. Ότι ο αποβιώσας κατέλιπε την αναφερόμενη στην αγωγή δημόσια διαθήκη, το περιεχόμενο της οποίας παραθέτει αυτολεξεί στο αγωγικό δικόγραφο, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα. Ότι με την ανωτέρω διαθήκη εγκατέστησε μοναδικούς κληρονόμους του επί των αναφερομένων ακινήτων της κληρονομιαίας περιουσίας τους έξι πρώτους των εναγομένων, ενώ αποκλήρωσε άκυρα τον ίδιο, καθώς οι αναφερόμενοι στη διαθήκη λόγοι αποκλήρωσης δεν είναι νόμιμοι αφού δεν υπάγονται σε κάποια από τις περιοριστικά απαριθμούμενες περιπτώσεις του άρθρου 1840ΑΚ. Ακολούθως εξέθετε ότι η δημόσια διαθήκη είναι άκυρη α) διότι ο διαθέτης κατά το χρόνο της σύνταξής της δεν είχε συνείδηση των πραττομένων του και στερείτο της χρήσης του λογικού, αφού του χορηγούνταν ισχυρά ναρκωτικά φάρμακα και οπιοειδή, λόγω της σοβαρής ασθένειας από την οποία έπασχε (καρκίνος στο πάγκρεας) σε συνδυασμό με τη χρήση μαριχουάνας και αλκοόλ από τον ίδιο, β) διότι κατά τη σύνταξη της δημόσιας διαθήκης δεν παρέστησαν οι τρεις μάρτυρες που αναφέρονται σε αυτήν και διότι το περιεχόμενο της διαθήκης αντίκειται στα χρηστά ήθη, αφού με αυτήν αποκλήρωσε τον ίδιο, ο οποίος είναι το μοναδικό του τέκνο, και εγκατέστησε ως κληρονόμους τους εναγόμενους τους οποίους γνώρισε τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Περαιτέρω εξέθετε ότι ο διαθέτης είχε προβεί εν ζωή σε χαριστικές παροχές προς τους τρίτο, τέταρτο και έβδομη των εναγομένων και ειδικότερα α) στις 22/10/2020 κατέστησε τον τρίτο και τέταρτο των εναγομένων συνδικαιούχους στους αναφερόμενους τραπεζικούς λογαριασμούς, από τους οποίους οι τελευταίοι ανέλαβαν εν ζωή του διαθέτη τα αναφερόμενα ποσά, β) μεταβίβασε λόγω δωρεάς στην έβδομη εναγόμενη ποσοστό 50% του αναφερόμενου αυτοκινήτου και γ) μεταβίβασε στον τέταρτο εναγόμενο το λεπτομερώς περιγραφόμενο οικόπεδο, κείμενο στο δήμο Αίγινας, δυνάμει σύμβασης πώλησης, η οποία όμως ήταν εικονική διότι υπέκρυπτε σύμβαση δωρεάς  . Ότι σε κάθε περίπτωση η επίδικη διαθήκη προσβάλλει το δικαίωμα του στη νόμιμη μοίρα αφού ουδέν κατελήφθη στον ίδιο από την κληρονομιαία περιουσία, αν και ο ίδιος τυγχάνει νόμιμος μεριδούχος, ως μοναδικό τέκνο του κληρονομούμενου, στην οποία πρέπει να συνυπολογισθούν και τα ανωτέρω ποσά, τα οποία δωρήθηκαν από το διαθέτη στους ανωτέρω εναγόμενους εντός της τελευταίας δεκαετίας πριν το θάνατό του. Ότι οι εναγόμενοι κατέλαβαν μετά το θάνατο του κληρονομούμενου όλα τα περιγραφόμενα στην αγωγή κληρονομιαία αντικείμενα, τα οποία κατακρατούν έκτοτε διανοία αποκλειστικών κληρονόμων, αντιποιούμενοι την κληρονομική μερίδα του ίδιου από τη νόμιμη μοίρα του. Με βάση το ιστορικό αυτό, ζητούσε ο ενάγων κατά την κύρια βάση της αγωγής του να αναγνωριστεί η ακυρότητα της επίδικης δημόσιας διαθήκης και ότι  αυτός είναι ο μοναδικός εξ αδιαθέτου κληρονόμος του αποβιώσαντος πατρός του άλλως επικουρικώς να αναγνωριστεί  η ακυρότητα της διαθήκης του αποβιώσαντος κατά το μέτρο που προσβάλλει τη νόμιμη μοίρα του, να αναγνωριστεί ο ίδιος ως νόμιμος (αναγκαίος) κληρονόμος του αποβιώσαντος κατά το ποσοστό της νόμιμης μοίρας του, ήτοι σε ποσοστό  ενός δευτέρου (1/2) εξ αδιαιρέτου επί της περιγραφόμενης με λεπτομέρεια στο αγωγικό δικόγραφο κληρονομιαίας περιουσίας, να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι με απόφαση προσωρινά εκτελεστή  να του αποδώσουν αυτούσιο το σύνολο της κληρονομιαίας περιουσίας του αποβιώσαντος πατρός του άλλως κατά το ποσοστό της νόμιμης μοίρας του άλλως σε περίπτωση που αυτά δεν υφίστανται πλέον να του καταβάλουν κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού το ισόποσο της αξίας του ανωτέρω ποσοστού του επί ενός εκάστου των αντικειμένων της κληρονομίας με το νόμιμο τόκο υπερημερίας από την επίδοση της αγωγής,  να διαταχθεί η αποβολή των εναγομένων από την κατοχή αυτών και η εγκατάσταση του ενάγοντος σε αυτά και να επιβληθούν σε βάρος των εναγομένων τα δικαστικά του έξοδα. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η εκκαλουμένη υπ’ αριθμ. 3023/2023 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία δικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία απέρριψε την αγωγή ως απαράδεκτη στο σύνολό της ελλείψει παθητικής νομιμοποίησης ως προς την έβδομη των εναγομένων, απέρριψε ως μη νόμιμη τη σωρευόμενη αγωγή περί ακυρότητας της διαθήκης κατά τη βάση που επιχειρήθηκε να στηριχθεί στην αντίθεση του περιεχομένου της  στα χρηστά ήθη, καθώς επίσης την επικουρική βάση της αγωγής  επιχειρούμενη να θεμελιωθεί στις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού. Ακολούθως αφού έκρινε κατά τις λοιπές βάσεις της ορισμένη και νόμιμη τόσο την αγωγή περί αναγνώρισης ακυρότητας διαθήκης όσο και την επικουρικά σωρευόμενη αγωγή  περί κλήρου απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη ως προς τις δύο πρώτες βάσεις της την αγωγή περί αναγνώρισης ακυρότητας της διαθήκης και έκανε δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή περί κλήρου, αναγνώρισε την ακυρότητα της διαθήκης κατά το ποσοστό κατά το οποίο προσέβαλε τη νόμιμη μοίρα του ενάγοντος, ήτοι κατά ποσοστό ½ εξ αδιαιρέτου επί ενός εκάστου των κληρονομιαίων στοιχείων, αναγνώρισε τον ενάγοντα νόμιμο μεριδούχο του αποβιώσαντος πατρός του κατά ποσοστό ½ εξ αδιαιρέτου της όλης κληρονομίας του, υποχρέωσε τους έξι πρώτους εναγόμενους να αποδώσουν στον ενάγοντα την κληρονομιαία περιουσία του κατά το ποσοστό της νόμιμης μοίρας του και συμψήφισε τα δικαστικά έξοδα. Κατά της απόφασης αυτής παραπονούνται τόσο ο ενάγων όσο και οι πρώτος, δεύτερος και τέταρτος των εναγομένων  της ένδικης αγωγής, για τους λόγους, που αναφέρουν στις υπό κρίση εφέσεις τους, οι οποίοι ανάγονται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και σε κακή εκτίμηση των αποδείξεων, ζητούν δε ο μεν εκκαλών-ενάγων της από 6/2/2024 έφεσης να εξαφανισθεί άλλως να μεταρρυθμιστεί η εκκαλουμένη κατά τα κεφάλαια που μεταβιβάζονται με την ένδικη έφεση στο παρόν Δικαστήριο κι ενδιαφέρουν εν προκειμένω (ΑΠ419/2004 ΝοΒ 53.679), ώστε να γίνει δεκτή η αγωγή του  στο σύνολό της,  οι δε εκκαλούντες- πρώτος, δεύτερος και τέταρτος των εναγομένων της από 7/2/2024 έφεσης να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη  ώστε να απορριφθεί στο σύνολό της η εναντίον τους αγωγή.

1.Κατά την παρ. 1 του άρθρου 131 ΑΚ, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 16 του Ν. 2447/1996 «η δήλωση βούλησης είναι άκυρη αν κατά το χρόνο που έγινε, το πρόσωπο δεν είχε συνείδηση των πραττομένων του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική ταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του (εδ. 1)». Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι η δήλωση είναι άκυρη, αν κατά τον χρόνο που έγινε, ο δηλών, από τις παραπάνω αιτίες δεν είχε συνείδηση των πράξεων ή λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, δεν είχε έλλογη κρίση, που να του επιτρέπει να προσδιορίζει ελεύθερα τη βούλησή του με λογικούς υπολογισμούς και βρισκόταν σε αδυναμία να διαγνώσει το περιεχόμενο και την ουσία της δικαιοπραξίας που επιχειρεί και τις συνέπειες που θα προκόψουν από αυτήν. Η ακυρότητα των δικαιοπραξιών του, κατά τα παραπάνω ανικάνου, λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής είναι απόλυτη, ώστε, οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον, δύναται να την προσβάλλει (ΑΠ 531/2018 Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών «Νόμος»). Κρίσιμος χρόνος για τη διανοητική κατάσταση του προσώπου είναι η στιγμή της δηλώσεως της βούλησης, γεγονότα δε προγενέστερα ή μεταγενέστερα από τα οποία εμμέσως μπορεί αυτή να συναχθεί, δεν είναι ουσιώδη. Περαιτέρω, κατά μεν τη διάταξη του άρθρου 1718 ΑΚ, η διαθήκη, για την οποία δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις των άρθρων 1719 έως 1757, είναι άκυρη, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, κατά δε τη διάταξη του άρθρου 1719 αριθ. 3 ΑΚ, ανίκανοι να συντάσσουν διαθήκη είναι όσοι, κατά τον χρόνο σύνταξης της διαθήκης, δεν έχουν συνείδηση των πράξεών τους ή βρίσκονται σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή, που περιορίζει αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής τους. Στην αμέσως πιο πάνω διάταξη προβλέπονται δύο περιπτώσεις ανικανότητας προς σύνταξη διαθήκης, δηλαδή: α) η έλλειψη συνείδησης των πράξεων, η οποία υπάρχει όταν το πρόσωπο από αίτιο νοσηρό ή μη (όπως μέθη, ύπνωση κλπ.) δεν έχει τη δύναμη να διαγνώσει την ουσία και το περιεχόμενο της διαθήκης που συντάσσει, καθώς και την ικανότητα να συλλάβει τη σημασία των επί μέρους διατάξεων της διαθήκης, χωρίς να απαιτείται γενική και πλήρης έλλειψη συνείδησης του εξωτερικού κόσμου ή πλήρης έλλειψη της λειτουργίας του νου και β) η ψυχική ή διανοητική διαταραχή, που περιορίζει αποφασιστικά  τη λειτουργία της βούλησης του διαθέτη. Ως ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιορίζει αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησης του διαθέτη, νοείται ειδικότερα κάθε διαταραχή που μειώνει σημαντικά την ικανότητα για αντικειμενικό έλεγχο της πραγματικότητας, όταν, δηλαδή εξαιτίας της διαταραχής αυτής αποκλείεται κατά τον χρόνο σύνταξης της διαθήκης, ο ελεύθερος προσδιορισμός της βούλησης του διαθέτη με λογικούς υπολογισμούς, καθόσον ο τελευταίος κυριαρχείται από παραστάσεις, αισθήματα, ορμές ή επιρροές τρίτων (ΑΠ 913/2019 Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών «Νόμος»). Οι ασθένειες που μπορούν να οδηγήσουν στην πιο πάνω διαταραχή είναι οι γνωστές ψυχώσεις, όπως π.χ. η μανιοκατάθλιψη, η σχιζοφρένεια, οι παράνοιες, αλλά και οργανικοψυχικές παθήσεις, όπως η γεροντική άνοια, όταν από αυτήν προκαλείται  μόνιμη διαταραχή της λειτουργίας του νου σε βαθμό που να αποκλείει την ύπαρξη λογικής κρίσης. Η απλή νοητική μείωση, που συχνά συνοδεύει τη γήρανση είναι φαινόμενο απολύτως φυσιολογικό και η επίκληση και απόδειξή της δεν δικαιολογεί, από μόνη της, ανικανότητα προς σύνταξη διαθήκης (ΑΠ 280/2019, ΑΠ 237/2017 Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών «Νόμος»). Η διακρίβωση πότε σε συγκεκριμένη περίπτωση αποκλείεται ο ελεύθερος προσδιορισμός της βούλησης του διαθέτη, με λογικούς υπολογισμούς, είναι έργο ιδιαίτερα λεπτό και δυσχερές ενόψει και του ότι μια εξελικτική οργανική ασθένεια του εγκεφάλου καθιστά κατά την εξέλιξή της, ανίκανο τον πάσχοντα για σύνταξη διαθήκης (ΑΠ 398/2018 Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών «Νόμος»). Η ανικανότητα κρίνεται κατά τον χρόνο σύνταξης της διαθήκης, ενώ η μεταγενέστερη επέλευσή της ή η ύπαρξή της σε προγενέστερο χρόνο δεν ασκεί καμία έννομη επιρροή. Στην περίπτωση ειδικά που ο διαθέτης πάσχει από ψυχική ή διανοητική διαταραχή, αν μεν πρόκειται για πάθηση περιοδικού ή παροδικού χαρακτήρα, απαιτείται και πάλι να αποδειχθεί η ψυχική ή διανοητική διαταραχή του διαθέτη κατά τον χρόνο σύνταξης της διαθήκης, αν όμως πρόκειται για πάθηση μη ιάσιμη ή βαριά ψυχική διαταραχή, τότε δεν είναι ανάγκη η απόδειξή της κατά τον χρόνο σύνταξης της διαθήκης, αφού τεκμαίρεται αυτή λόγω της διάρκειάς της (ΑΠ 360/2021, ΑΠ 1198/2012, ΑΠ 1420/2010, ΑΠ 1110/2008 Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών «Νόμος»). Συνάγεται επομένως ότι αναγκαία στοιχεία της αγωγής για ακύρωση διαθήκης, λόγω ανικανότητας, κατά το χρόνο της συντάξεώς της, του διαθέτη λόγω μη συνείδησης των πραττομένων ή ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, που περιορίζει αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του, είναι ο θάνατος του διαθέτη σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, η ύπαρξη της διαθήκης νόμιμα δημοσιευμένης, τα στοιχεία εννόμου συμφέροντος του ενάγοντος, η ανικανότητα του διαθέτη κατά το χρόνο σύνταξης της διαθήκης και ο λόγος της ανικανότητάς του για σύνταξη διαθήκης, ήτοι έλλειψη συνείδησης των πράξεων και ψυχική ή διανοητική διαταραχή, καθώς και τα αίτια που την προκάλεσαν, ενώ δεν είναι απαραίτητη η αναφορά συγκεκριμένης νόσου, η οποία μπορεί να είναι οποιαδήποτε και αδιάγνωστη ακόμη, γιατί επιρροή ασκεί το καθοριζόμενο αποτέλεσμα και της στερήσεως της συνειδήσεως των πράξεών του και της βουλήσεώς του. (ΑΠ 2169/2014 δημοσιευμένη στη ΝΟΜΟΣ).

2. Περαιτέρω η κατά το άρθρο 1724 του ΑΚ δημόσια διαθήκη που συντάσσεται ενώπιον Συμβολαιογράφου έχει την αυξημένη αποδεικτική δύναμη του δημοσίου εγγράφου που ρυθμίζουν τα άρθρα 438, 440 και 441 του ΚΠολΔ. Κατά τη διάταξη δε του άρθρου 438 του ΚΠολΔ, έγγραφα που έχουν συνταχθεί κατά τους νόμιμους τύπους από δημόσιο υπάλληλο ή λειτουργό ή πρόσωπο που ασκεί δημόσια υπηρεσία ή λειτουργία αποτελούν πλήρη απόδειξη για όλους ως προς όσα βεβαιώνονται στο έγγραφο ότι έγιναν από το πρόσωπο που συνέταξε το έγγραφο ή ότι έγιναν ενώπιόν του, αν το πρόσωπο αυτό είναι καθ΄ ύλην και κατά τόπον αρμόδιο να κάνει αυτή τη βεβαίωση. Ανταπόδειξη επιτρέπεται μόνον με προσβολή του εγγράφου ως πλαστού. Τέτοια γεγονότα που βεβαιώνονται από Συμβολαιογράφο στο δημόσιο έγγραφο της διαθήκης, είτε ως γενόμενα από αυτόν, είτε ως γενόμενα ενώπιον του, κατά των οποίων χωρεί ανταπόδειξη με την προσβολή της διαθήκης ως πλαστής, είναι όσα αναφέρονται στην τήρηση των διατυπώσεων που ορίζονται στα άρθρα 1725 έως 1737 του ΑΚ. Η βεβαίωση του Συμβολαιογράφου όμως, σε δημόσια διαθήκη ότι ο διαθέτης έχει συνείδηση των πράξεών του ή ότι έχει τη χρήση του λογικού, αποτελεί κρίση και αντίληψη αυτού, που δεν εμποδίζει την απόδειξη της ανικανότητας αυτού, χωρίς να απαιτείται να προσβληθεί η διαθήκη για πλαστότητα (ΑΠ 385/2014).

3. Από τις διατάξεις των άρθρων 1825, 1839 και 1843 ΑΚ προκύπτει ότι ο δικαιούμενος νόμιμη μοίρα τη λαμβάνει και εναντίον της θέλησης του διαθέτη, αλλά ο τελευταίος, με διάταξη τελευταίας βουλήσεως, μπορεί να στερήσει το δικαιούχο της νόμιμης μοίρας του και μόνο για ορισμένους λόγους, οι οποίοι περιοριστικώς αναφέρονται στον νόμο (αποκλήρωση υπό στενή έννοια) και οι οποίοι πρέπει να υπάρχουν κατά τον χρόνο που συντάσσεται η διαθήκη (ΑΠ 5/2019, ΑΠ 22/2019, ΑΠ 146/2009 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 122/1998 ΝοΒ 1999, 55, ΑΠ 129/1991 ΕλλΔνη 1992, 551, ΕΑ 4000/2008 ΕλλΔνη 2008, 1515, ΕΑ 4939/1992 ΑρχΝ 1993, 104, ΕΑ 2477/1991 ΑρχΝ 1993, 218) . Ειδικότερα, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1840 αριθ. 3 ΑΚ, ο διαθέτης μπορεί να αποκληρώσει τον κατιόντα του αν αυτός «έγινε ένοχος κακουργήματος ή σοβαρού πλημμελήματος με πρόθεση, κατά του διαθέτη ή του συζύγου του». Κατά την έννοια της διάταξης αυτής δεν απαιτείται να έχει καταδικασθεί ο κατιών (όπως είναι και το θετό τέκνο του διαθέτη) από ποινικό Δικαστήριο πλην, όμως, το πολιτικό Δικαστήριο, που ερευνά τον λόγο της αποκλήρωσης, εξετάζει παρεμπιπτόντως αν συντρέχουν τα στοιχεία κακουργήματος ή πλημμελήματος με την έννοια που λαμβάνονται στο ποινικό δίκαιο. Ειδικότερα, το Δικαστήριο κρίνει εάν το πλημμέλημα είναι «σοβαρό», με βάση την εκάστοτε κρατούσα ηθική και κοινωνική αντίληψη, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες κάθε συγκεκριμένης περίπτωσης. Έτσι, «σοβαρό» πλημμέλημα από πρόθεση ικανό να θεμελιώσει τον πιο πάνω λόγο αποκλήρωσης είναι, μεταξύ άλλων, η σκαιά ύβρις, η χειροδικία, η απειλή χειροδικίας (πρβλ ΑΠ 5/2019 ό.π., ΑΠ 22/2019 ό.π., ΑΠ 146/2009 ό.π., ΑΠ 1411/1998 Αρμ. 1998, 1488, ΑΠ 1292/1998 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕΑ 4000/2008 ό.π., ΕΑ 4632/2007 ό.π., ΕφΘεσ 2855/2002 Αρμ. 2004, 375, Κ. Παπαδόπουλου, Αγωγές Κληρονομικού Δικαίου, 1994, τόμ. πρώτος, σελ. 195), η ψευδής καταμήνυση και η συκοφαντική δυσφήμηση κατά του διαθέτη ή του συζύγου του (πρβλ ΑΠ 248/2023 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ) ανεξάρτητα αν ο κατιών κατάγεται από τον σύζυγο αυτό, μπορεί δηλαδή να στρέφεται και κατά του πατριού ή της μητριάς (Β. Βαθρακοκοίλη ΕρΑΚ, άρθρο 1840, στ. 7). Το ζήτημα αν τα επικαλούμενα και δεκτά γενόμενα γεγονότα φέρουν ή μη χαρακτήρα «σοβαρού» πλημμελήματος είναι νομικό (ΑΠ 22/2019 ό.π. , ΑΠ 1406/2012, ΑΠ 146/2009). Όσον αφορά την αναφορά του λόγου της αποκλήρωσης στη διαθήκη, γίνεται δεκτό ότι η σχετική μνεία μπορεί να γίνει είτε με τη χρησιμοποίηση των λεκτικών εκφράσεων του νόμου ή και με τη χρησιμοποίηση λεκτικών όρων ταυτόσημων κατά την έννοια προς τους όρους του νόμου, το οποίο συμβαίνει, όταν οι όροι που χρησιμοποιούνται στη διαθήκη έχουν σαφώς καθορισμένη και κοινώς ή ευρέως παραδεδεγμένη σημασία, ταυτιζόμενη προς εκείνη των όρων του νόμου, είτε και με την επίκληση στη διαθήκη ορισμένων πραγματικών περιστατικών, που μπορούν να υπαχθούν ανενδοίαστα σε κάποια από τις νόμιμες περιπτώσεις αποκλήρωσης (ΑΠ 1420/1981 ΕΕΝ 1982, 822). Για να είναι έγκυρη η αποκλήρωση με την στενή έννοια, πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις: α) να γίνει με διάταξη τελευταίας βούλησης (διαθήκη), β) να υπάρχει βούληση του διαθέτη να στερήσει τον κατιόντα του από τη νόμιμη μοίρα του, η οποία μπορεί να έχει διατυπωθεί ρητά (με τον όρο “αποκληρώνω“ ή άλλη παρεμφερή έκφραση, όπως π. χ. “στερώ από τη νόμιμη μοίρα“) ενδέχεται, όμως, και να προκύπτει ερμηνευτικά από το περιεχόμενο της διαθήκης, γ) να συντρέχει λόγος από τους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 1840 ΑΚ, των οποίων αποκλείεται η διεύρυνση ή η αναλογική εφαρμογή και σε άλλες περιπτώσεις αποδοκιμαστέας συμπεριφοράς του κατιόντος προς τον διαθέτη και την οικογένειά του, δ) να αναφέρεται ο λόγος αποκλήρωσης στη διαθήκη, έτσι ώστε να υπάρχει η δυνατότητα δικαστικού ελέγχου, ως προς το ποιον από τους προβλεπόμενους λόγους αποκλήρωσης εννοεί ο διαθέτης, ε) να υφίσταται ο λόγος αποκλήρωσης κατά τον χρόνο σύνταξης της διαθήκης, χωρίς να είναι απαραίτητο να εξακολουθεί να υπάρχει μέχρι το θάνατο του διαθέτη και στ) να μην έχει δοθεί συγγνώμη εκ μέρους του τελευταίου (πρβλ ΑΠ 5/2019 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕΑ 4000/2008 ο.π. , ΕΑ 4632/2007 ΕλλΔνη 2008, 281, ΕΑ 6277/2003 ΕλλΔνη 2004, 1079, ΕΑ 4939/1992 ΑρχΝ 1993, 104) . Αν δεν συντρέχουν οι προαναφερόμενες προϋποθέσεις, όπως συμβαίνει, όταν η αποκλήρωση έγινε χωρίς νόμιμο λόγο ή όταν ο λόγος της αποκλήρωσης που αναφέρεται στη διαθήκη δεν είναι αληθινός ή έγινε για λόγο, για τον οποίο έχει δοθεί συγγνώμη, η αποκλήρωση είναι άκυρη και ισχύει ως αποκλεισμός του μεριδούχου από την εξ αδιαθέτου διαδοχή. Στην περίπτωση αυτή ο αποκληρωθείς λαμβάνει τη νόμιμη μοίρα του, που είναι το ήμισυ της εξ αδιαθέτου μερίδας του, αλλά όχι πλέον αυτής, διότι κατά το επιπλέον διατηρούνται σε ισχύ οι διατάξεις της διαθήκης, εφόσον δεν γίνεται επίκληση και δεν αποδεικνύεται νόμιμος λόγος ακυρότητας ή ακυρώσιμου της διαθήκης (πρβλ ΑΠ 5/2019 ό.π. , ΑΠ 1349/2005 ό.π.) . Σε περίπτωση αποκλήρωσης, ο αποκληρωθείς μπορεί να ασκήσει αναγνωριστική αγωγή για την αναγνώριση της αβασιμότητας – αναλήθειας και ανυπαρξίας των αναφερομένων στη διαθήκη λόγων αποκλήρωσης και επομένως ακυρότητας της αποκλήρωσής του από τη νόμιμη μοίρα λόγω μη συνδρομής των παραπάνω επικληθέντων λόγων, με σκοπό την αναγνώριση περαιτέρω του κληρονομικού του δικαιώματος της νόμιμης μοίρας (πρβλ ΑΠ 5/2019 ό.π. , ΑΠ 1708/2018 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 766/2004 ΕλλΔνη 46, 454, ΑΠ 244/2000 ΕλλΔνη 41, 1020, ΑΠ 1185/1989 ΕλλΔνη 32, 1255, ΕΑ 4000/2008 ό.π. , ΕφΘεσ 2513/2005 ό.π. , ΕφΘεσ 2855/2002 Αρμ 2004, 375) . Αίτημα, επομένως, της αγωγής η οποία ερείδεται στο άρθρο 1840 ΑΚ είναι η αναγνώριση της ακυρότητας της αποκλήρωσης εφόσον δε αναγνωρισθεί τελεσιδίκως η ακυρότητα αυτή ο μεριδούχος λαμβάνει αυτοδικαίως το ποσοστό της νόμιμης μοίρας του επί της κληρονομιάς του διαθέτη ή το ελλείπον και όχι την εξ αδιαθέτου μερίδα του, αφού σκοπός του διαθέτη με την αποκλήρωση είναι να στερήσει στο νόμιμο μεριδούχο το ποσοστό της νόμιμης μοίρας του (ΟλΑΠ 935/1975, ΑΠ 5/2019 ό.π.) . Ο επικαλούμενος δε την αποκλήρωση υποχρεούται να αποδείξει τον λόγο αυτής, ώστε σε περίπτωση έγερσης αναγνωριστικής αγωγής με βάση την ανυπαρξία ή την αναλήθεια του λόγου της αποκλήρωσης, ο εναγόμενος, δηλαδή εκείνος που ωφελείται από τη διαθήκη που περιέχει τη διάταξη για την αποκλήρωση, οφείλει να αποδείξει την ύπαρξη ή την αλήθεια του λόγου της αποκλήρωσης (ΑΠ 1281/1993 ΕλλΔνη 36, 124, ΑΠ 723/1993 ΕλλΔνη 36, 100) . Αν δεν αποδεικνύεται ο λόγος αυτός και είναι αναληθής ή η αποκλήρωση έγινε χωρίς νόμιμο λόγο, η αποκλήρωση είναι άκυρη με αποτέλεσμα το δικαίωμα της νόμιμης μοίρας να υφίσταται και οι διατάξεις της διαθήκης να αναιρούνται, αλλά μόνο μέχρι τη νόμιμη μοίρα (άρθρο 1713 ΑΚ), ενώ κατά το επιπλέον διατηρούνται σε ισχύ και εφόσον δεν γίνεται επίκληση και δεν αποδεικνύεται νόμιμος λόγος ακυρότητας ή ακυρώσιμου της διαθήκης (ΑΠ 1349/2005 ΕλλΔνη 2006, 159, ΑΠ 122/1998 ΕλλΔνη 39, 575, ΑΠ 1178/1997 ΕΕΝ 1999, 167, ΑΠ 1389/1990 ΕλλΔνη 1992, 331, ΕΑ 4000/2008 ο.π. , ΕΑ 5632/2007 ό.π. , ΕφΘεσ 2513/2005 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕΑ 97/2000 ΕλλΔνη 2000, 1416). Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 1825,1827,1831 και 1833 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά το Ν 1329/1983, συνάγεται ότι για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας οποιουδήποτε μεριδούχου, η οποία συνίσταται στο μισό της εξ αδιαθέτου μερίδας, λαμβάνεται ως βάση η κατάσταση και η αξία της κληρονομιάς κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου, δηλαδή, συνυπολογίζονται όλα τα δεκτικά κληρονομικής διαδοχής περιουσιακά στοιχεία που υπάρχουν κατά το χρόνο αυτό στην κληρονομιά (πραγματική κληρονομική ομάδα), από την οποία αφαιρούνται τα χρέη της κληρονομιάς και οι δαπάνες της κηδείας του κληρονομουμένου και της απογραφής της κληρονομιάς. Ακολούθως, προστίθενται και θεωρούνται ότι υπάρχουν στην κληρονομιά (πλασματική κληρονομική ομάδα), με την αξία που είχαν κατά το χρόνο της παροχής, οτιδήποτε ο κληρονομούμενος παραχώρησε, όσο ζούσε, χωρίς αντάλλαγμα σε μεριδούχο είτε με δωρεά είτε με άλλο τρόπο και, επίσης, οποιαδήποτε δωρεά που ο κληρονομούμενος έκανε στα τελευταία δέκα χρόνια πριν από το θάνατο του, εκτός αν την επέβαλαν λόγοι ευπρέπειας ή ιδιαίτερο ηθικό καθήκον. Από το συνδυασμό δηλαδή των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι στη νόμιμη μοίρα κάθε μεριδούχου καταλογίζεται κάθε παροχή από ελευθεριότητα, όπως και εκείνη που έγινε στα πλαίσια των γονικών παροχών, κατά το άρθρο 1509 ΑΚ από τον κληρονομούμενο στο μεριδούχο, αφού αυτή, μετά το ν.1329/1983, είναι κατά νόμο καταλογιστέα, εκτός εάν ο κληρονομούμενος όρισε διαφορετικά. Η εξαίρεση του μη καταλογισμού προβλέπεται για τις καταλογιστέες στη νόμιμη μοίρα (άρθρο 1833 παρ. 1 ΑΚ) και όχι για τις συνυπολογιστέες στην κληρονομία προς σχηματισμό της ιδανικής κληρονομικής ομάδας, με βάση την οποία θα υπολογισθεί η νόμιμη μοίρα (άρθρο 1831 παρ. 2 ΑΚ), που περιέχει διάταξη αναγκαστικού δικαίου, υπό την έννοια ότι ο κληρονομούμενος δεν μπορεί να ορίσει διαφορετικά. Ενόψει αυτών, στις προστιθέμενες κατά το άρθρο 1831 παρ. 2 ΑΚ παροχές του κληρονομούμενου προς το μεριδούχο, περιλαμβάνονται οι χωρίς αντάλλαγμα γενόμενες προς αυτόν παροχές, έστω και εάν έγιναν από λόγους ευπρέπειας ή από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον και ανεξαρτήτως του χρόνου που έγιναν, μη υφισταμένου για τις παροχές αυτές του χρονικού περιορισμού της δεκαετίας προ του θανάτου του κληρονομουμένου, όπως οι δωρεές προς τρίτους, εφόσον οι τελευταίες έγιναν στα τελευταία δέκα χρόνια προ της αποβίωσης του κληρονομουμένου, εάν δεν αποδείξει ο τρίτος δωρεοδόχος ότι αυτές έγιναν από λόγους ευπρέπειας ή από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον. Η έννοια της φράσης του άρθρου 1831 παρ. 2 ΑΚ “στην κληρονομία προσθέτονται” οι αναφερόμενες στο άρθρο αυτό παροχές δεν έχει την έννοια ότι αυτές ανήκουν πραγματικά στην κληρονομιά, αλλά ότι η αξία τους υπολογιζόμενη κατά το χρόνο της παροχής θεωρείται λογιστικώς υπάρχουσα στην κληρονομία, για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας, ενώ οι δωρεές προστίθενται, έστω και αν δεν έχει τηρηθεί ο τύπος της δωρεάς. Έτσι, σύμφωνα με τις πιο πάνω διατάξεις, για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας μεριδούχου (κατιόντων και γονέων του κληρονομουμένου, καθώς και του επιζώντος συζύγου): α) εκτιμάται η αξία όλων των αντικειμένων της κληρονομιάς κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου. Εξεύρεση της αξίας της κληρονομιάς “με εκτίμηση” σημαίνει ότι, για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας, ως αξία της κληρονομιάς δεν νοείται η αγοραία αξία, αλλά η πραγματική αξία αυτής, η οποία εξευρίσκεται με εκτίμηση, η οποία, σε ομαλές οικονομικές συνθήκες, συμπίπτει, κατά κανόνα, με την αγοραία αξία. β) αφαιρούνται από την αξία αυτή της πραγματικής ομάδας της κληρονομιάς τα χρέη της και οι δαπάνες κηδείας του κληρονομουμένου και απογραφής της κληρονομιάς, γ) στο ποσό που απομένει μετά την αφαίρεση των παραπάνω χρεών, προστίθενται, με την αξία που είχαν κατά το χρόνο που πραγματοποιήθηκαν, οι πιο πάνω παροχές του κληρονομουμένου προς τους μεριδούχους ή τρίτους, δ) με βάση την αυξημένη (πλασματική) κληρονομική ομάδα που προσδιορίστηκε κατά τον προαναφερόμενο τρόπο, εξευρίσκεται η νόμιμη μοίρα του μεριδούχου, ε) από το ποσό αυτής (νόμιμης μοίρας) αφαιρείται η αξία των πραγμάτων, στα οποία τυχόν έχει εγκατασταθεί ο μεριδούχος, καθώς και η αξία της παροχής που τυχόν είχε λάβει και υπόκειται σε συνεισφορά και στ) αν προκύπτει ότι τίποτε δεν έχει καταλειφθεί σ` αυτόν, σχηματίζεται ένα κλάσμα, με αριθμητή το ποσό της εξευρισκόμενης με τον πιο πάνω τρόπο νόμιμης μοίρας του και παρονομαστή την αξία εκείνων των στοιχείων της πραγματικής ομάδας, από τα οποία, χωρίς αφαίρεση χρεών και δαπανών, θα λάβει ο μεριδούχος το απαιτούμενο ποσοστό για την κάλυψη της νόμιμης μοίρας του. Το κλάσμα αυτό ή δεκαδικός αριθμός, που προκύπτει από τη διαίρεση του αριθμητή με τον παρονομαστή, παριστά το ποσοστό που πρέπει να πάρει ο μεριδούχος αυτούσιο σε κάθε αντικείμενο της πραγματικής ομάδας της κληρονομιάς, για να λάβει, έτσι, τη νόμιμη μοίρα του. Κατά το ποσοστό αυτό, ο μεριδούχος συντρέχει ως κληρονόμος σε όλα τα κληρονομιαία πράγματα (Α.Π 1486/2023, Α.Π. 882/2023, 453/2021, ΑΠ 307/2019, Α.Π. 1150/2011) [ ΑΠ 538/2025 ΝΟΜΟΣ] Επομένως τα στοιχεία που πρέπει να διαλαμβάνονται στην παραπάνω αγωγή είναι: α) το ονοματεπώνυμο του κληρονομουμένου, ο τόπος, ο χρόνος και η κατοικία ή διαμονή του κατά το χρόνο του θανάτου του, β) η κατά τους νόμιμους τύπους σύνταξη της διαθήκης, με την οποία έχει προσβληθεί το δικαίωμα της νόμιμης μοίρας του ενάγοντος, γ) το περιεχόμενο της διαθήκης, δ) το κληρονομικό δικαίωμα του ενάγοντος και ειδικότερα το δικαίωμα της νόμιμης μοίρας του, ε) όλα τα πρόσωπα που θα κληρονομούσαν κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων εξ αδιαθέτου τον αποβιώσαντα και η εξ αδιαθέτου μερίδα που θα λάμβανε ο ενάγων μεριδούχος, στ) η αξία των αντικειμένων της κληρονομιάς, κατά το χρόνο θανάτου του διαθέτη και η αξία των περιουσιακών στοιχείων που τυχόν έχει αφήσει ο κληρονομούμενος στον ενάγοντα μεριδούχο, ζ) το ποσοστό της νόμιμης μοίρας που λείπει και δικαιούται να λάβει ο μεριδούχος ενάγων, η) η κατοχή και κατακράτηση από τον εναγόμενο ως κληρονόμο των αντικειμένων της κληρονομιάς, θ) το αίτημα και η αξία της διαφοράς (ΑΠ 74/2021, ΑΠ 512/2018, ΑΠ 1440/2010, ΑΠ 207/2008, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Στην προκείμενη περίπτωση, με βάση τις προαναφερόμενες νομικές παραδοχές, αμφότερες οι  επικουρικά σωρευόμενες στο ίδιο δικόγραφο αγωγές,   με το περιεχόμενο που προεκτέθηκε, είναι επαρκώς ορισμένες, καθώς περιέχουν σαφή έκθεση των γεγονότων που τις θεμελιώνουν κατά νόμο και δικαιολογούν την άσκηση τους από τον ενάγοντα σε βάρος των πρώτου, δεύτερου και τέταρτου των εναγομένων ήδη εκκαλούντων με ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς. Ειδικότερα όσον αφορά τη σωρευόμενη αγωγή περί ακυρότητας της επίδικης διαθήκης εξαιτίας ανικανότητας του διαθέτη να συντάξει διαθήκη, λόγω έκπτωσης των νοητικών λειτουργιών του,  αναφέρονται: α) ο θάνατος του διαθέτη …………… σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, β) η ύπαρξη διαθήκης νόμιμα δημοσιευμένης, γ) το έννομο συμφέρον του ενάγοντος ως μοναδικού εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος πατρός του, δ) η ανικανότητα του διαθέτη κατά το χρόνο σύνταξης της διαθήκης οφειλόμενη σε έκπτωση των νοητικών λειτουργιών λόγω της φαρμακευτικής αγωγής που λάμβανε προς αντιμετώπιση της ανίατης ασθένειας από την οποία έπασχε, χωρίς να χρειάζεται αναφορά σε συγκεκριμένα φάρμακα που λάμβανε ο κληρονομούμενος, καθώς το εάν η φαρμακευτική αγωγή που λάμβανε ο διαθέτης για την ασθένεια του επιφέρει τις συνέπειες της επικαλούμενης διάταξης είναι αντικείμενο απόδειξης και όχι στοιχείο του ορισμένου της αγωγής, για το οποίο αρκεί το αναφερόμενο αποτέλεσμα χωρίς τον προσδιορισμό συγκεκριμένης νόσου. Σημειώνεται δε ότι νομίμως συρρέουν σωρευτικά οι  δύο πρώτες βάσεις της αγωγής ακυρότητας της επίδικης δημόσιας διαθήκης και δεν είναι αντιφατικές μεταξύ τους, όπως αβάσιμα ισχυρίζονται οι εκκαλούντες-εναγόμενοι, διότι η πρώτη κατ’ άρθρο 1719παρ.3 ΑΚ βάση της αγωγής ακυρότητας διαθήκης αφορά στο πρόσωπο του διαθέτη ενώ η δεύτερη κατ’ άρθρο 1724ΑΚ βάση στον προβλεπόμενο τύπο αναφορικά με τη σύνταξη της δημόσιας διαθήκης. Ακολούθως όσον αφορά την επικουρικά σωρευόμενη αγωγή περί κλήρου αναφέρονται: α) ο θάνατος του διαθέτη ………….. β) το κληρονομικό δικαίωμα του ενάγοντος ως μοναδικό τέκνο του κληρονομούμενου, γ) ότι ο κληρονομούμενος κατά το χρόνο του θανάτου του νεμόταν και κατείχε τα κληρονομιαία αντικείμενα και δ) ότι οι εναγόμενοι κατακρατούν διανοία αποκλειστικών κληρονόμων τα κληρονομιαία αντικείμενα αντιποιούμενοι το κληρονομικό του δικαίωμα, χωρίς να αποτελεί στοιχείο βάσης της αγωγής περί κλήρου η αποδοχή και μεταγραφή της κληρονομίας και η κυριότητα του ενάγοντος στα αντικείμενα της κληρονομίας  (ΑΠ 274/2021 δημοσιευμένη στην ιστοσελίδα ΑΠ), όπως αβάσιμα ισχυρίζονται οι εκκαλούντες-εναγόμενοι. Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφασή του κατέληξε στην ίδια κρίση κρίνοντας ότι οι  δύο πρώτες βάσεις της αγωγής ακυρότητας διαθήκης καθώς και η επικουρικά σωρευόμενη αγωγή περί κλήρου είναι ορισμένες,  δεν έσφαλε ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων και ως εκ τούτου ο σχετικός πρώτος λόγος της από 7/2/2024 έφεσης, με τον οποίο οι εκκαλούντες  πρώτος, δεύτερος και τέταρτος των  εναγομένων υποστηρίζουν τα αντίθετα, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Με τον τρίτο λόγο της ως άνω από 7/2/2024 έφεσης οι εκκαλούντες παραπονούνται ότι έσφαλε η εκκαλουμένη διότι τους υποχρέωσε να αποδώσουν στον ενάγοντα την κληρονομιαία περιουσία κατά το ποσοστό της νόμιμης μοίρας του, αν και δυνάμει της υπ’ αριθμ.973/2022 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (Διαδικασία Ασφαλιστικών Μέτρων) ο ενάγων είχε οριστεί μεσεγγυούχος  των κληρονομιαίων ακινήτων. Ωστόσο ο ανωτέρω ισχυρισμός είναι νομικά αβάσιμος διότι η μεσεγγύηση (άρθρο 725 ΚΠολΔ) διατάσσεται ως ασφαλιστικό μέτρο για την προσωρινή προστασία της κληρονομίας  μέχρι την έκδοση της τελεσίδικης απόφασης που επιλύει τη διαφορά περί του κληρονομικού δικαιώματος, όπως εν προκειμένω. Επομένως ο λόγος αυτός της έφεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Ακολούθως, με τον πρώτο λόγο της από 6/2/2024 έφεσης ο εκκαλών-ενάγων παραπονείται ότι εσφαλμένα απορρίφθηκε η αγωγή του ως προς την έβδομη των εναγομένων ελλείψει παθητικής νομιμοποίησης της τελευταίας. Ειδικότερα, κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή η έβδομη εναγόμενη φέρεται να έχει στην κυριότητα της το 50% εξ αδιαιρέτου ενός αυτοκινήτου λόγω δωρεάς εν ζωή του διαθέτη, το οποίο δεν περιλαμβάνεται ως αντικείμενο της κληρονομίας στη δημόσια διαθήκη του. Επομένως, εφόσον  η έβδομη εναγόμενη ήδη έβδομη εφεσίβλητη δεν είναι κληρονόμος του διαθέτη (εκ διαθήκης ή εξ αδιαθέτου), δεν κατακρατεί αντικείμενα της κληρονομίας ως κληρονόμος ούτε αντιποιείται το κληρονομικό δικαίωμα του ενάγοντος νόμιμου μεριδούχου, δεν νομιμοποιείται παθητικά στην άσκηση της υπό κρίση αγωγής, δεδομένου ότι η εν ζωή δωρεά, εφόσον κατά το άρθρο 1831 Α.Κ. υπολογίζεται στην κληρονομιά, δεν ακυρώνεται αυτοδικαίως, αλλά υπόκειται σε ανατροπή μόνο κατά τους ορισμούς του άρθρου 1835 Α.Κ. και εφόσον η πραγματική κληρονομιά κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου δεν επαρκεί για την κάλυψη της αξίας της νόμιμης μοίρας. Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο έκρινε ομοίως, ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και πρέπει ο λόγος αυτός της έφεσης να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Με τον τέταρτο λόγο της ως άνω από 6/2/2024 έφεσης και κατ’ εκτίμηση αυτού ο εκκαλών-ενάγων παραπονείται ότι η εκκαλουμένη πλημμελώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις για τη νόμιμη μοίρα, διότι δεν υπολόγισε τη νόμιμη μοίρα του επί της πλασματικής κληρονομίας αν και υπήρχε κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή διάσταση μεταξύ της πραγματικής και της πλασματικής ομάδας της κληρονομίας. Επί του λόγου αυτού σημειωτέα τα ακόλουθα: Πράγματι ο ενάγων αφηγηματικά στην αγωγή του προσδιορίζει την πλασματική περιουσία στο ποσό του 1.447.500 ευρώ και την αξία της νόμιμης μοίρας στο ½ αυτής, ήτοι στο ποσό των 738.750 ευρώ. Δεδομένου δε ότι κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή η αξία της πραγματικής περιουσίας ανέρχεται στο ποσό του 1.278.000 ευρώ και το ποσοστό της νόμιμης μοίρας στο ½ αυτής, ήτοι στο ποσό των 639.000 ευρώ, υπάρχει διάσταση μεταξύ της πραγματικής και της πλασματικής κληρονομίας. Ωστόσο, ο ενάγων νόμιμος μεριδούχος στο αίτημα  της αγωγής ζητεί ποσοστό 50% επί των αντικειμένων της κληρονομίας χωρίς να ζητεί το επιπλέον ποσοστό (το οποίο αντιστοιχεί στο πηλίκο της διαίρεσης με αριθμητή την αξία της νόμιμης μοίρας επί της πλασματικής περιουσίας και παρονομαστή την αξία της πραγματικής περιούσιας) το οποίο  συντρέχει ως κληρονόμος σε όλα τα κληρονομιαία πράγματα (Α.Π  538/2025, 1486/2023, Α.Π. 882/2023, 453/2021, ΑΠ 307/2019, Α.Π. 1150/2011) και το οποίο θα έπρεπε να πάρει αυτούσιο σε κάθε αντικείμενο της πραγματικής κληρονομίας για να λάβει έτσι τη νόμιμη μοίρα του. Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που με την εκκαλουμένη έκρινε ομοίως, ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και πρέπει ο σχετικός τέταρτος λόγος της από 6/2/2024 έφεσης να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 529 παρ. 1 εδ. α ΚΠολΔ, στην κατ` έφεση δίκη επιτρέπεται να γίνει επίκληση και προσαγωγή νέων αποδεικτικών μέσων, κατά δε τη διάταξη της παρ. 2 του ίδιου άρθρου, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο μπορεί να αποκρούσει τα αποδεικτικά μέσα που προσάγονται πρώτη φορά σε αυτό ως απαράδεκτα, αν κατά την κρίση του ο διάδικος δεν τα είχε προσκομίσει στην πρωτόδικη δίκη από πρόθεση στρεψοδικίας ή από βαριά αμέλεια. Ως νέα αποδεικτικά μέσα, κατά την έννοια της αμέσως πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται είτε αυτά που δεν υποβλήθηκαν καθόλου πρωτοδίκως, είτε αυτά που υποβλήθηκαν μεν πρωτοδίκως, αλλά ήταν απαράδεκτα, όπως λ.χ. εκπρόθεσμα ή χωρίς επίκληση ή χωρίς νόμιμη σήμανση κ.λ.π., είναι δε αδιάφορο αν το πρωτοβάθμιο δικαστήριο αποφάνθηκε ρητά για το απαράδεκτο των εν λόγω αποδεικτικών μέσων ή αντιπαρήλθε σιωπηρά το τελευταίο. Η διάταξη, εξάλλου, του άρθρου 529 παρ. 1 εδάφιο α` ΚΠολΔ είναι γενική και, έτσι, περιλαμβάνει χωρίς διακρίσεις όλα τα αποδεικτικά μέσα που επιτρέπονται από το νόμο, δηλαδή τόσο τα αποδεικτικά, που απόκεινται στην πρωτοβουλία των διαδίκων (όπως έγγραφα, ένορκες βεβαιώσεις) ή παρέχουν άμεση ή έμμεση απόδειξη (δικαστικά τεκμήρια), όσο και εκείνα, η απόδειξη των οποίων μπορεί να διαταχθεί ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά των διαδίκων (λ.χ. αυτοψία, πραγματογνωμοσύνη) (ΑΠ 84/2019, ΑΠ 1621/2009,  ΑΠ 1107/2008, Νόμος). Τα αποδεικτικά αυτά μέσα είναι παραδεκτά στην κατ` έφεση δίκη, κατόπιν σαφούς και ορισμένης επίκλησή τους με τις ενώπιον του εφετείου υποβληθείσες προτάσεις των διαδίκων (ΑΠ 374/2019, ΑΠ 284/2018, ΑΠ 1450/2011, Νόμος). Σαφής και ορισμένη είναι η επίκληση εγγράφου όταν είναι ειδική και από αυτήν προκύπτει η ταυτότητά του. Όπως προκύπτει από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 106, 237 εδ. 1 , 346 και 453 παρ. 1 ΚΠολΔ, η πρώτη από τις οποίες εισάγει το συζητητικό σύστημα στη διαγνωστική δίκη, δηλαδή της ενεργείας του δικαστηρίου κατόπιν πρωτοβουλίας των διαδίκων, αποδείξεις που δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκλησή τους με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε, θεωρούνται ότι δεν προσκομίσθηκαν (ΟλΑΠ 23/2008, ολΑΠ 9/2000, Νόμος) [ΕφΘες 1875/2021 δημοσιευμένη στη ΝΟΜΟΣ] Περαιτέρω, κατ` άρθρο 422 παρ. 3 «Δεν επιτρέπεται η λήψη ένορκων βεβαιώσεων πάνω από τριών (3) για κάθε διάδικο και δύο (2) για την αντίκρουση». Με τη διάταξη αυτή τέθηκε όριο, ως προς τον αριθμό των ενόρκων βεβαιώσεων, που κάθε διάδικη πλευρά έχει την δυνατότητα να προσκομίσει και το δικαστήριο να λάβει υπόψη. Το όριο των τριών ενόρκων βεβαιώσεων και των δύο προς αντίκρουση ισχύει αθροιστικά και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας και για το σύνολο των αντικειμένων της δίκης που κάθε διάδικο μέρος αποσκοπεί να υποστηρίξει ή να αντικρούσει με τις ένορκες βεβαιώσεις, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της αντικειμενικής σώρευσης αγωγών (αρθρ. 218 του ΚΠολΔ.) ή της ανταγωγής (αρθρ. 268 του ΚΠολΔ ). Τέλος στην πολιτική δίκη αποδεικτικά μέσα είναι, μεταξύ άλλων, κατά το άρθρο 339 ΚΠολΔ, και τα έγγραφα και τα δικαστικά τεκμήρια. Τα τελευταία είναι συμπεράσματα τα οποία συνάγει το δικαστήριο από αποδεδειγμένα γεγονότα για την ύπαρξη ή την ανυπαρξία άλλων γεγονότων. Έτσι, αν ο διάδικος επικαλείται και προσκομίζει κάποιο έγγραφο, που έχει αποδεικτική δύναμη υπό τις προϋποθέσεις των άρθρων 438, 439 και 443 ΚΠολΔ, προς απόδειξη πραγματικού γεγονότος από την αλήθεια του οποίου ο δικαστής, λαμβάνοντας υπόψη και τα διδάγματα της κοινής πείρας, κατόπιν συλλογισμού, μπορεί να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για την αλήθεια ή αναλήθεια πραγματικών γεγονότων, τα οποία αποτελούν άμεσα στοιχεία του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, το δικαστήριο οφείλει να το λάβει υπόψη και να το αξιολογήσει μαζί με τα άλλα τυχόν προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα, άλλως καθιστά την απόφασή του αναιρετέα κατά το άρθρο 559 αρ. 11 ΚΠολΔ (ΑΠ 627/2018, ΑΠ 1307/2016). Εξάλλου, από τις διατάξεις του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 και 339 του ΚΠολΔ., προκύπτει ότι η υπεύθυνη δήλωση ή βεβαίωση τρίτου, (μαρτυρία τρίτου), η οποία δεν δόθηκε κατά τον από το νόμο οριζόμενο τρόπο, εφόσον έγινε, κατά την κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, για να χρησιμεύσει ως αποδεικτικό μέσο στην ορισμένη μεταξύ άλλων πολιτική δίκη, αποτελεί ανεπίτρεπτο αποδεικτικό μέσο, και δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ούτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Από τα παραπάνω παρέπεται ότι δήλωση ή βεβαίωση τρίτου, η οποία δεν έγινε με σκοπό να χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό μέσο και στη δίκη κατά την οποία κρίνεται η συγκεκριμένη διαφορά, μπορεί να εκτιμηθεί ως έγγραφο προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. (Ολ.ΑΠ 8/1987, ΑΠ 567/2018, ΑΠ 1076/2010, ΑΠ 410/2009, ΑΠ 109/2004). [ΑΠ 1583/2021 δημοσιευμένη στη ΝΟΜΟΣ].

Με το δεύτερο λόγο της από 6/2/2024 έφεσης ο εκκαλών παραπονείται ότι εσφαλμένα το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την εκκαλούμενη απόφασή του δεν έλαβε υπόψη του α) τις με επίκληση προσκομιζόμενες από αυτόν (ενάγοντα) από 23/9/2022 και 30/9/2022 έγγραφες υπεύθυνες κατά το ν.1599/1986 δηλώσεις τρίτου, με την αιτιολογία ότι με βάση το περιεχόμενο και το χρόνο κατά τον οποίο συντάχθηκαν (μετά την άσκηση της υπό κρίση αγωγής),  λήφθησαν για να χρησιμεύσουν στην παρούσα δίκη και β) τη με επίκληση προσκομιζόμενη από αυτόν (ενάγοντα), με την προσθήκη στις προτάσεις του, από 28/9/2022 ιατροδικαστική γνωμοδότηση του ιατροδικαστή ……………, με την αιτιολογία ότι εκ του περιεχομένου της αφορά σε θεμελίωση των αγωγικών ισχυρισμών αναφορικά με την ικανότητα του διαθέτη προς σύνταξη της επίδικης διαθήκης και όχι προς αντίκρουση των ισχυρισμών που προβλήθηκαν το πρώτον με τις προτάσεις των εναγομένων. Ο λόγος αυτός της έφεσης  και αληθής υποτιθέμενος, αλυσιτελώς προβάλλεται,  δεδομένου ότι δεν άγει από μόνος του στην εξαφάνιση της εκκαλουμένης. Και τούτο, διότι το Δικαστήριο, κατά τον έλεγχο των συναφών λόγων της έφεσης για κακή εν γένει εκτίμηση των αποδείξεων, λαμβάνοντας υπόψιν του τα νομίμως προσκομιζόμενα ενώπιόν του αποδεικτικά μέσα, θα εξαφανίσει την εκκαλούμενη μόνο αν άγεται σε διαφορετική κρίση ως προς την ουσία της υπόθεσης, ενώ, διαφορετικά, αν δηλαδή καταλήξει στο ίδιο αποδεικτικό πόρισμα με αυτή (εκκαλουμένη), η έφεση απορρίπτεται.

Από την επανεκτίμηση των υπ’αριθμ. …./15.9.2022, …../15.9.2022, …./15.9.2022 ενόρκων βεβαιώσεων των ………., που δόθηκαν με επιμέλεια του ενάγοντος ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών ………..  μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση των εναγομένων (βλ. τις με αριθμ. …./12.9.2022, …./12.9.2022, …./12.9.2022, …../12.9.2022, …./12.9.2022, …../12.9.2022 και …./12.9.2022 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών ………….), της υπ’ αριθμ…../25.5.2022 ένορκης βεβαίωσης του …………, η οποία δόθηκε με επιμέλεια των πρώτου, δεύτερου και τέταρτου των εναγομένων ενώπιον της συμβολαιογράφου Αίγινας ………. μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση του ενάγοντος και των λοιπών εναγομένων (βλ. τις υπ’ αριθμ. …./20.5.2022, …/20.5.2022, …/20.5.2022 και … Ζ/20.5.2022 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών ………..), των υπ’ αριθμ. …./11.3.2022, …./13.9.2022,…./13.9.2022 ενόρκων βεβαιώσεων των …………., ……… και …………, που δόθηκαν με επιμέλεια του τρίτου εναγόμενου ενώπιον του συμβολαιογράφου Πειραιώς ………. μετά από νομότυπη κλήτευση του ενάγοντος ( βλ. τις υπ’ αριθμ. …./8.3.2022 και …./8.9.2022 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών ……….) , των υπ’αριθμ. …/15.9.2022 και …./15.9.2022 ενόρκων βεβαιώσεων των ……… και ……….  που δόθηκαν με επιμέλεια του πέμπτου  εναγόμενου ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών ……….  μετά από νομότυπη κλήτευση του ενάγοντος (βλ. την υπ’ αριθμ. …./9.9.2022 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Πειραιώς ……..), της υπ’ αριθμ. …./13.9.2022 ένορκης βεβαίωσης της ………., που δόθηκε με επιμέλεια του έκτου εναγόμενου ενώπιον του συμβολαιογράφου Πειραιώς ……….. μετά από νομότυπη κλήτευση του ενάγοντος (βλ. την υπ’ αριθμ. …./7.9.2022 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στην περιφέρεια του Εφετείου Αθηνών …………..), η οποία νόμιμα λαμβάνεται υπόψη ως νέο αποδεικτικό στοιχείο, ενώπιον του παρόντος δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου καθώς προσκομίστηκε με επίκληση η σχετική έκθεση επίδοσης,  καθώς και από την επανεκτίμηση της υπ’ αριθμ. …./30.9.2022 ένορκης βεβαίωσης της ……….. ενώπιον του συμβολαιογράφου Αμφίκλειας Φθιώτιδας ………….. και της υπ’ αριθμ. …./4.10.2022 ένορκης βεβαίωσης της ………….. ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών . …….., οι οποίες δόθηκαν με επιμέλεια του ενάγοντος   μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση των εναγομένων (βλ. τις με αριθμ. …./27.9.2022, …./27.9.2022, …./27.9.2022, ……/27.9.2022, …./27.9.2022, …./27.9.2022 και …/27.9.2022 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών …………..) προς αντίκρουση των ισχυρισμών που προβλήθηκαν το πρώτον με τις προτάσεις των εναγομένων και από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, μεταξύ των οποίων η προσκομιζόμενη με επίκληση από τον ενάγοντα από 28/9/2022 ιατροδικαστική γνωμοδότηση συνταχθείσα από τον ιατροδικαστή ……….., η υπ’ αριθμ. ………../2024 έκθεση ψυχιατροδικαστικής πραγματογνωμοσύνης του Ψυχιάτρου Συντονιστή Διευθυντή ΕΣΥ ……………  η οποία διατάχθηκε στα πλαίσια έτερης δίκης μεταξύ του ενάγοντος και του τέταρτου των εναγομένων, που προσκομίζονται με επίκληση από τους διαδίκους, τα οποία το Δικαστήριο λαμβάνει υπ’ όψιν του, είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων (άρθ. 339 σε συνδ. με άρθ. 395 ΚΠολΔ), για μερικά από τα οποία γίνεται ειδική αναφορά παρακάτω, χωρίς όμως να έχει παραλειφθεί κάποιο για την ουσιαστική διάγνωση της παρούσας διαφοράς, σε συνδυασμό με τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής, που λαμβάνει αυτεπαγγέλτως υπόψη του το Δικαστήριο (ΚΠολΔ 336§4), [χωρίς να λαμβάνονται υπόψιν ούτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων: α) οι προσκομιζόμενες από τον ενάγοντα από 23/9/2022, 30/9/2022 έγγραφες υπεύθυνες κατά το ν.1599/1986 δηλώσεις τρίτου, οι οποίες με βάση το περιεχόμενο και το χρόνο κατά τον οποίο συντάχθηκαν λήφθηκαν για να χρησιμεύσουν στην παρούσα δίκη, β) το προσκομιζόμενο από τους πρώτο, δεύτερο και τέταρτο των εναγομένων ήδη εκκαλούντων αχρονολόγητο και ανυπόγραφο έγγραφο, το οποίο περιέχει δήλωση τρίτου και συντάχθηκε για να χρησιμεύσει στην παρούσα δίκη και γ) η υπ’ αριθμ. ………../13.9.2022 ένορκη βεβαίωση του …………, η οποία δόθηκε με επιμέλεια του τρίτου εναγόμενου ήδη εφεσίβλητου  ενώπιον του συμβολαιογράφου Πειραιώς ………. ως υπεράριθμη, ήτοι προσκομιζόμενη πέραν του επιτρεπόμενου από τη διάταξη του άρθρου 422παρ.3 ΚΠολΔ ορίου, ως ισχύει μετά την τροποποίηση του με το άρθρο 116παρ.1β του Ν.4842/2021, το οποίο εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς υποθέσεις και κατ’ αυτό επιτρέπεται η λήψη τριών (3) ενόρκων βεβαιώσεων κατ’ ανώτατο όριο για κάθε διάδικο και δύο (2) για την αντίκρουση για κάθε βαθμό δικαιοδοσίας], αποδεικνύονται τα ακόλουθα: Στο …… Αττικής στις  5/12/2020 απεβίωσε  ο ……….., κάτοικος εν ζωή …. Αίγινας, καταλίποντας μοναδικό πλησιέστερο συγγενή τον ενάγοντα υιό του, που είχε αποκτήσει από το γάμο του με την ……….., ο οποίος λύθηκε αμετάκλητα το έτος 1989. Ως εκ τούτου μοναδικός εξ αδιαθέτου κληρονόμος και νόμιμος μεριδούχος του ως άνω αποβιώσαντος είναι ο ενάγων. Με την υπ’ αριθμ. ……../2.10.2020 δημόσια διαθήκη του που συντάχθηκε ενώπιον της συμβολαιογράφου Πειραιώς ……….. και δημοσιεύθηκε νόμιμα με το υπ’ αριθμ. …./19.5.2021 πρακτικό δημόσιας συνεδρίασης  του Ειρηνοδικείου Πειραιώς, ο ως άνω αποβιώσας εγκατέστησε κληρονόμους του τους έξι πρώτους εναγόμενους, ορίζοντας συγκεκριμένα ότι: «Με την παρούσα διαθήκη μου δηλώνω ότι αποκληρώνω το γιο μου ………………   για τους κάτωθι λόγους αφού από το έτος 2009 και επόμενα παρά την προσπάθεια προσέγγισής μου και προσπάθειες επανένωσής μας στη σχέση πατέρα γιού, ο ίδιος δεν ανταποκρίθηκε παρά την οικονομική ενίσχυσή μου για την ολοκλήρωση των σπουδών του στο κολέγιο ………, την οικονομική του ενίσχυση από εμένα καθ’ όλη τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας και την πρόθεσή μου το 2012 να του μεταβιβάσω το ακίνητο μου στη ……. οδός ………… το οποίο τελικά δεν ολοκληρώθηκε μόνο εξαιτίας επαγγελματικών μου δυσκολιών. Στο διάστημα αυτό με την ιδιότητά μου ως διευθυντού μεγάλης πολυεθνικής εταιρίας πετρελαιοειδών ………. του είχα προτείνει θέση εργασίας στην εταιρία την οποία για δικούς του λόγους δεν αποδέχθηκε. Παρόλα αυτά η περιουσία μου και μετά το 2012 συνέχιζε να αυξάνεται λόγω της εργασιακής μου σχέσης (εμπορικός διευθυντής), της καλής μου διαχείρισης, της συνετής ζωής μου (αν και είχα την κατάλληλη ηλικία και μεγάλη οικονομική επιφάνεια επέλεξα μα μη «φάω» την περιουσία για τον εαυτό μου αλλά την κράτησα προκειμένου να μπορώ μελλοντικά να τη διαθέσω στο γιό μου).Όμως η όλη συμπεριφορά του γιού μου απέναντί μου και κατά το παρελθόν αλλά και μέχρι σήμερα απέναντί μου ήταν παντελώς αρνητική, αδιάφορη και απάνθρωπη. Την τελευταία λοιπόν διετία από τα τέλη του έτους 2018 όταν ξεκίνησε η περιπέτεια της υγείας μου με κατάληξη καρκίνου του πάγκρεας και ήπατος ουδεμία επαφή, επικοινωνία και ανταπόκριση είχα από το γιό μου και την οικογένειά του με αποκορύφωμα τη συνάντηση που είχα μαζί του με αφορμή τηλεφώνημα που έκανα στη σύζυγό του αφού βρεθήκαμε εξ αποστάσεως και ειδωθήκαμε μόνο οπτικά σε βάφτιση συγγενικού μας προσώπου το καλοκαίρι του 2020 κατά την οποία μου τόνισε ότι δεν θέλει να έχει καμία επαφή μαζί μου και ότι δεν έχει από μένα καμία περιουσιακή αξίωση αφού ο ίδιος μου τόνισε ότι στη ζωή του είναι επιτυχημένος και δεν με έχει ανάγκη. Για όλους αυτούς τους λόγους επιθυμώ να μη λάβει τίποτα από την περιουσία μου (τον αποκληρώνω) και ορίζω ότι επιθυμώ η περιουσία μου να δοθεί μετά το θάνατό μου ως εξής: α) Η μονοκατοικία ενενήντα πέντε τετραγωνικών μέτρων περίπου ή όσο βρεθεί επί τόπου σε οικόπεδο εμβαδού μέτρων τετραγωνικών τετρακοσίων πενήντα ή όσο βρεθεί επί τόπου στη θέση ………… Αίγινας εκτός σχεδίου στο Δήμο Αίγινας την αφήνω στους αδερφούς μου ……………. και ………. εξ ημισείας β) Στην περιοχή ……. Αίγινας την ισόγειο κατοικία εμβαδού μέτρων τετραγωνικών περίπου εξήντα πέντε τετραγωνικών ή όσο βρεθεί με το εξ αδιαιρέτου ποσοστό της επί του οικοπέδου πολυκατοικίας κτισμένης σε οικόπεδο εμβαδού περίπου τριακοσίων πενήντα μέτρων τετραγωνικών την αφήνω κατά πλήρη κυριότητα στο ……………., γ) οικόπεδο εμβαδού μέτρων τετραγωνικών τριακοσίων τριάντα (330) ή όσο βρεθεί επί τόπου εντός σχεδίου πόλεως στο Δήμο Αίγινας το αφήνω στον αδελφό μου …………….. δ) αγροτεμάχιο εμβαδού μέτρων τετραγωνικών περίπου τεσσάρων στρεμμάτων ή όσο βρεθεί επί τόπου καθώς και το όμορο αυτού έτερο αγροτεμάχιο περίπου έξι στρεμμάτων ή όσο βρεθεί επί τόπου στην περιοχή Νησιά της …….., παραλιακά ακίνητα στην …… τα αφήνω κατά πλήρη κυριότητα στον εγγονό μου ……………ε) αγροτεμάχιο εκτάσεως μέτρων τετραγωνικών δύο χιλιάδων επτακοσίων περίπου με την εντός αυτού υπάρχουσα οικία εμβαδού μέτρων τετραγωνικών είκοσι δύο (22) περίπου ή όσο βρεθεί επί τόπου που βρίσκεται στην ίδια ως άνω περιοχή Νησιά …… στην …. να περιέλθει κατά πλήρη κυριότητα στο ……………… στ) αγροτεμάχιο εκτάσεως μέτρων τετραγωνικών περίπου τεσσάρων χιλιάδων πεντακοσίων μέτρων το οποίο απέχει οκτακόσια περίπου μέτρα από τη θάλασσα στην …… να περιέλθει κατά πλήρη κυριότητα στον κουμπάρο μου …………….. ζ) τέλος σε περίπτωση πώλησης του οικοπέδου που περιγράφεται στο παρόν ως ακίνητο γ) δηλαδή οικοπέδου εμβαδού μέτρων τετραγωνικών τριακοσίων τριάντα (330) εντός σχεδίου πόλεως Αίγινας που περιέρχεται στον ……… μέχρι το Δεκέμβριο 2020, τότε επιθυμώ το διαμέρισμα πρώτου ορόφου εμβαδού μέτρων τετραγωνικών εξήντα πέντε (65) ή όσο βρεθεί επιτόπου με την αναλογία του στο οικόπεδο, πολυκατοικίας κτισμένης σε οικόπεδο εμβαδού μέτρων τετραγωνικών τριακοσίων πενήντα που βρίσκεται στη θέση ………. Αίγινας το αφήνω στον αδερφό μου ………… Σε περίπτωση όμως που κατά την ημέρα του θανάτου μου βρίσκονται στην κυριότητά μου και τα δύο ακίνητα δηλαδή το οικόπεδο που περιγράφεται ως περιουσιακό στοιχείο γ εμβαδού μέτρων τριακοσίων τριάντα εντός σχεδίου Αίγινας καθώς και το ως άνω διαμέρισμα τότε επιθυμώ το οικόπεδο να περιέρχεται στον αδερφό μου …………., η δε κατοικία διαμέρισμα του πρώτου ορόφου εμβαδού περίπου εξήντα πέντε  τετραγωνικών με την αναλογία του στο οικόπεδο που βρίσκεται στη θέση ….. Αίγινας να περιέλθει στον εγγονό μου …….. …. Σημειώνω επίσης ότι επιθυμώ με την παρούσα εγκαθιστώντας τα ως άνω τιμώμενα πρόσωπα ως κληρονόμους να τα ευχαριστήσω για τη βοήθεια που μου προσέφεραν και μου προσφέρουν καθ’ όλη τη διάρκεια της περιπέτειας που βιώνω με την υγεία μου και τη συμπαράσταση που έχουν επιδείξει απέναντί μου όλα αυτά τα χρόνια». Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι στην κληρονομία του διαθέτη ανήκαν τα ακόλουθα ακίνητα: α) κατά πλήρη κυριότητα μία ισόγεια κατοικία με υπόγειο, εμβαδού 95τμ περίπου (93τμ κατά τον τίτλο κτήσης) κείμενη σε οικόπεδο εμβαδού 350τμ (378,66τμ κατά τον τίτλο κτήσης) στη θέση …. (πρώην …….), εκτός σχεδίου, στο δήμο Αίγινας, η οποία εμφαίνεται στο από 28 Μαΐου 2018 τοπογραφικό διάγραμμα του αγρονόμου τοπογράφου ………, η κυριότητα της οποίας περιήλθε στο διαθέτη δυνάμει του υπ’ αριθμ. …../8.1.2020 συμβολαίου πώλησης αγροτικού ακινήτου (μετά κτίσματος) της συμβολαιογράφου Αίγινας ……….., νομίμως μεταγεγραμμένου στα οικεία βιβλία του υποθηκοφυλακείου Αίγινας (τόμος …. αρ….), β) κατά πλήρη κυριότητα το με αριθμό 1-1 ισόγειο διαμέρισμα πολυκατοικίας κείμενης στην περιοχή παγώνι της περιφέρειας του δήμου Αίγινας στη Ζώνη Δ΄(εκτός ρυμοτομικού σχεδίου, εκτός Γ.Π.Σ. , οικισμού κάτω των 2.000 κατοίκων και εντός της Ζ.Ο.Ε της πόλης της Αίγινας) εμβαδού 65τμ (61τμ κατά τον τίτλο κτήσης) με δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης τμήματος του ακάλυπτου χώρου του οικοπέδου επιφάνειας 90τμ με ποσοστό συνιδιοκτησίας 480 χιλιοστά αδιαιρέτως στο οικόπεδο εμβαδού 350τμ κατά τη διαθήκη και 237,26τμ κατά τον τίτλο κτήσης, το οποίο εμφαίνεται στο από 12 Απριλίου 2005 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού ………….., η κυριότητα του οποίου περιήλθε στο διαθέτη δυνάμει του υπ’ αριθμ. ……./18.10.2007 συμβολαίου πώλησης της συμβολαιογράφου Αίγινας …….., νομίμως μεταγεγραμμένου στα οικεία βιβλία του υποθηκοφυλακείου Αίγινας (τόμος ….. αρ….), γ) κατά πλήρη κυριότητα ένα αγροτεμάχιο άρτιο και κατά παρέκκλιση οικοδομήσιμο, εμβαδού 4.000τμ με τα εντός αυτού περίπου 10 ελαιόδεντρα, ευρισκόμενο στη θέση «…..» της περιοχής ……….. της κτηματικής περιφέρειας του δήμου ….. Βοιών Λακωνίας, το οποίο εμφαίνεται στο από Μαΐου 2011 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού ………….., η κυριότητα του οποίου περιήλθε στο διαθέτη δυνάμει του υπ’ αριθμ. ……./11.8.2011 συμβολαίου αγοραπωλησίας του συμβολαιογράφου Βοιών Λακωνίας …….., νομίμως μεταγεγραμμένου στα οικεία βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου Νεαπόλεως Βοιών Λακωνίας (τόμος …. αρ……) και ένα όμορο αυτού στην ίδια ως άνω περιοχή έτερο αγροτεμάχιο με την εντός αυτού γεώτρηση περίπου 6.000τμ άρτιο κατά παρέκκλιση και οικοδομήσιμο, το οποίο εμφαίνεται στο από Φεβρουαρίου 2015 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού ……….., η κυριότητα του οποίου περιήλθε στο διαθέτη δυνάμει του υπ’ αριθμ. …./27.2.2015 συμβολαίου αγοραπωλησίας του συμβολαιογράφου Βοιών Λακωνίας . ….., νομίμως μεταγεγραμμένου στα οικεία βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου Νεαπόλεως Βοιών Λακωνίας (τόμος … αρ…..), δ) κατά πλήρη κυριότητα ένα αγροτεμάχιο ποτιστικό μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο έκτασης 2.700τμ περίπου (2.715,84τμ κατά τον τίτλο κτήσης) με τα εντός αυτού είκοσι ελαιόδεντρα, δύο αχλαδιές, γεώτρηση ως και με την εντός αυτού υπάρχουσα παλαιά πλακοσκεπή κατοικία, εμβαδού 22τμ περίπου (19,18τμ κατά τον τίτλο κτήσης) καθώς και με το εντός αυτού παλαιό ισόγειο κτίσμα (οικίσκο-αντλιοστάσιο) εμβαδού 5,17τμ που βρίσκεται εκτός ορίων οικισμού ……… και στη θέση «….» περιοχής ………….. της κτηματικής περιφέρειας του δήμου …… Λακωνίας, το οποίο εμφαίνεται στο από Ιανουαρίου 2020 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού …………, η κυριότητα του οποίου περιήλθε στο διαθέτη δυνάμει του υπ’ αριθμ. …../11.2.2020 συμβολαίου αγοραπωλησίας του συμβολαιογράφου Βοιών Λακωνίας ……………, νομίμως μεταγεγραμμένου στα οικεία βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου Νεαπόλεως Βοιών Λακωνίας (τόμος .. αρ….), ε) κατά πλήρη κυριότητα ένα αγροτεμάχιο άρτιο κατά παρέκκλιση και οικοδομήσιμο, έκτασης 4.500τμ περίπου (4.493,58τμ κατά τον τίτλο κτήσης) με τα εντός αυτού 30 περίπου ελαιόδεντρα και τη γεώτρηση (υπάρχει μόνο η οπή) το οποίο απέχει απέχει οκτακόσια περίπου μέτρα από τη θάλασσα στη θέση «………» της περιοχής ………….. της κτηματικής περιφέρειας του δήμου ………….. Λακωνίας, το οποίο εμφαίνεται στο από Σεπτεμβρίου 2015 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού ……. ., η κυριότητα του οποίου περιήλθε στο διαθέτη δυνάμει του υπ’ αριθμ. …/9.10.2015 συμβολαίου αγοραπωλησίας του συμβολαιογράφου Βοιών Λακωνίας …………., νομίμως μεταγεγραμμένου στα οικεία βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου Νεαπόλεως Βοιών Λακωνίας (τόμος …. αρ…….) και στ) κατά πλήρη κυριότητα το με αριθμ. Α-1 διαμέρισμα του πρώτου ορόφου πολυκατοικίας κείμενης στην περιοχή παγώνι της περιφέρειας του δήμου Αίγινας, στη Ζώνη Δ΄(εκτός ρυμοτομικού σχεδίου, εκτός Γ.Π.Σ, οικισμού κάτω των 2.000 κατοίκων και εντός της ΖΟΕ της πόλης της  Αίγινας ), εμβαδού 65τμ (66τμ κατά τον τίτλο κτήσης) με δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης τμήματος του ακαλύπτου χώρου του οικοπέδου με στοιχεία Α.Α΄.Α΄΄.Α΄΄΄.Α στο αναφερόμενο στο συμβόλαιο κτήσης σχεδιάγραμμα κάτοψης ισογείου επιφάνειας 15τμ και τμήματος του ακαλύπτου χώρου του οικοπέδου με στοιχεία Β΄.Β.Γ.Γ.Γ΄.Β΄ επιφάνειας 50τμ με ποσοστό συνιδιοκτησίας 520 χιλιοστά αδιαιρέτως στο οικόπεδο, εμβαδού 350τμ κατά τη διαθήκη και 237,26τμ κατά τον τίτλο κτήσης, το οποίο εμφαίνεται στο από 12 Απριλίου 2005 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού ……………, η κυριότητα του οποίου περιήλθε στο διαθέτη δυνάμει του υπ’ αριθμ. ……./18.10.2007 συμβολαίου πώλησης της συμβολαιογράφου Αίγινας ……, νομίμως μεταγεγραμμένου στα οικεία βιβλία του υποθηκοφυλακείου Αίγινας (τόμος … αρ…..).  Εξάλλου, όσον αφορά το αναφερόμενο υπό στοιχείο γ στη διαθήκη περιουσιακό στοιχείο, ήτοι το ευρισκόμενο στην Αίγινα οικόπεδο εμβαδού 330τμ περίπου μεταβιβάστηκε κατά την ψιλή κυριότητα λόγω πώλησης από το διαθέτη στον τέταρτο εναγόμενο δυνάμει του υπ’ αριθμ. …………./19.11.2020 συμβολαίου πώλησης αστικού ακινήτου κατά ψιλή κυριότητα της συμβολαιογράφου Αίγινας ………… Περαιτέρω από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά στοιχεία αποδείχθηκε ότι ο διαθέτης …………. τον Απρίλιο του 2019 διαγνώσθηκε με αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος επί εδάφους χρόνιας παγκρεατίτιδας και υποβλήθηκε άμεσα  σε ενδοσκοπική σφικτηροτομή και τοποθέτηση μεταλλικής ενδοπρόθεσης stent. Ακολούθως το Μάιο του 2019 έκανε έναρξη 1ης γραμμής χημειοθεραπείας με τον ενδεδειγμένο χημειοθεραπευτικό συνδυασμό Abraxane/Gemcitabine. Έλαβε την ανωτέρω αγωγή επί τρεις μήνες χωρίς ιδιαίτερη μεταβολή της απεικονιστικής του εικόνας και για το λόγο αυτό από 24/7/2019 μεταβλήθηκε το χημειοθεραπευτικό του σχήμα, το οποίο λάμβανε ανά δεκαπέντε ημέρες έως τον Ιανουάριο του 2020 παρουσιάζοντας βελτίωση στην κλινική και απεικονιστική εικόνα της νόσου καθώς και των βιοχημικών παραμέτρων. Παράλληλα για την αντιμετώπιση των αφόρητων πόνων λάμβανε οπιοειδή φάρμακα σε μορφή patch (αυτοκόλλητου επιθέματος) αλλά και παυσίπονα κωδεΐνης ήδη από τον Ιούλιο του 2019, τα οποία συνεχίστηκαν αδιάκοπα. Λόγω των αφόρητων πόνων τον Ιανουάριο του 2020 ο διαθέτης αποφάσισε να διακόψει τη θεραπεία του παρά τις συστάσεις για τη συνέχισή της. Στις 27/4/2020 ο διαθέτης εισήλθε επειγόντως στο νοσοκομείο με επίμονο οξύ άλγος επιγαστρίου και του χορηγήθηκαν ισχυρά αναλγητικά φάρμακα όπως lonalgal, durogesic, xefo rapid, tramal, lordin, ivor κ.α,  έλαβε δε εξιτήριο στις 30/4/2020. Στις 12/5/2020 εισήλθε εκ νέου επειγόντως με κοιλιακό άλγος, όπου και διαγνώστηκε με οξεία γαγγραινώδη χολοκυστίτιδα υποβλήθηκε σε λαπαροσκοπική χολυκυστεκτομή και έλαβε εξιτήριο στις 20/5/2020. Ακολούθως στις 9/6/2020 επανεισήλθε εμπύρετος με κοιλιακό άλγος και διαγνώστηκε χολαγγειίτιδα, έγινε νευρόλυση για την αντιμετώπιση του πόνου, επανατοποθέτηση υπάρχοντος stent και τοποθέτηση νέου και έλαβε εξιτήριο στις 19/6/2020, συνεχίζοντας να λαμβάνει για την αντιμετώπιση του πόνου φαρμακευτική αγωγή με Xanax, lyrica, abstral, apotel, πεθιδίνη, τα οποία αποτελούν ισχυρά οπιοειδή και ΜΣΑΦ (οπιοειδή φάρμακα και ηρεμιστικά). Στις 7/9/2020 ο διαθέτης εισήχθη εκ νέου στο νοσοκομείο έχοντας  ολοκληρώσει και ένα κύκλο ακτινοβολιών. Η κλινική του κατάσταση δεν ήταν ικανοποιητική, με έντονο άλγος δεξιού υποχονδρίου που τον ανάγκαζε να καταναλώνει στο διάστημα μεταξύ των παραπάνω νοσηλειών σημαντική ποσότητα των προαναφερόμενων οπιοειδών αναλγητικών, όπως πεθιδίνη, lyrica, abstral, celebrex, depalgos, palexia, τα οποία συνταγογραφούνταν σε δόκιμη δοσολογία και duspatalin. Ο διαθέτης υπεβλήθη σε επέμβαση καθαρισμού stent χοληδόχου κύστης και παρέμεινε νοσηλευόμενος μέχρι τις 10/9/2020,οπότε και έλαβε εξιτήριο. Στις 20/9/2020 έγινε εκ νέου εισαγωγή προκειμένου να υποβληθεί σε λαπαροτομία για αφαίρεση της μάζας αδενοκαρκινώματος του παγκρέατος. Ωστόσο το νεόπλασμα εκρίθη ανεγχείρητο καθώς υπήρχε διάχυση νόσου και τελικά έγινε βιοψία ενδοκοιλιακής μάζας, γαστρονηστιδοστομία και νευρόλυση του ηλιακού πλέγματος για την πιθανή ανακούφιση του πόνο, για τον οποίο ξεκίνησε και η χορήγηση μορφίνης. Έλαβε εξιτήριο στις 29/9/2020 ενώ ενημερώθηκε ότι η κατάσταση της υγείας του ήταν πλέον μη αναστρέψιμη και το προσδόκιμο ζωής ήταν από 3-6 μήνες.  Στις 3/11/2020 επανεισήχθη στο νοσοκομείο με ηπατικές και περιτοναϊκές εμφυτεύσεις, επηρεασμένα τα ηπατικά ένζυμα, την χολερυθρίνη αλλά και με υποαλβουμιναιμία, έλαβε χημειοθεραπεία και έλαβε εξιτήριο στις 5/11/2020. Τέλος ο διαθέτης επανεισήχθη στις 25/11/2020 με κοιλιακό άλγος και οίδημα κάτω άκρων όπου παρέμεινε νοσηλευόμενος έως 5/12/2020 οπότε και κατέληξε (βλ. την από 27/10/2021 ιατρική βεβαίωση για την «Πορεία ασθένειας ………..» της θεράπουσας ιατρού …………… Διευθύντριας Δ΄ Ογκολογικής Κλινικής του νοσοκομείου «……»). Από το ανωτέρω πιστοποιητικό της πορείας του ασθενούς από την αρχή της διάγνωσης της ασθένειας μέχρι και το θάνατό του, ουδόλως αποδεικνύεται ότι ο διαθέτης εξαιτίας της ασθένειας από την οποία έπασχε είχε στερηθεί κατά τον κρίσιμο χρόνο σύνταξης της διαθήκης, ήτοι στις 2/10/2020 της χρήσης του λογικού και ότι δεν είχε συνείδηση των πράξεων του ή ότι είχε περιέλθει σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησης του . Ειδικότερα, ο κληρονομούμενος, όντας ήδη από το έτος 2019 διαγνωσμένος με καρκίνο του παγκρέατος, ήτοι από μια κακοήθη νόσο που εξελισσόταν επί τα χείρω, υποβλήθηκε σε αντικαρκινικές και αναγλητικές φαρμακοθεραπείες, οι οποίες, όσο κι αν τον περιήγαγαν σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση, εντούτοις δεν επηρέασαν σε τέτοιο βαθμό τη διανοητική και ψυχική του σφαίρα, δηλαδή το κέντρο αποφάσεων της ζωής του, ώστε να του στερήσουν τη χρήση του λογικού και να του περιορίσουν αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του. Ειδικότερα λάμβανε τα προαναφερόμενα οπιοειδή αναλγητικά  σε δόκιμη δοσολογία ενώ η αναφορά στην ως άνω ιατρική βεβαίωση ότι κατά δήλωση του ιδίου ο διαθέτης έκανε κατάχρηση καπνίσματος και αλκοόλ καθώς και χρήση μαριχουάνας δεν αποδείχθηκε από αντίστοιχες τοξικολογικές εξετάσεις, ούτε διαπιστώθηκε κατά την κλινική εξέταση από κάποιον θεράποντα ιατρό, ούτε καταγράφηκε σε κάποιο πιστοποιητικό νοσηλείας. Εξάλλου στην ως άνω ιατρική βεβαίωση όσον αφορά το κρίσιμο χρονικό διάστημα σύνταξης της διαθήκης, ουδέν αναφέρεται περί έλλειψης συνείδησης του διαθέτη, ούτε περί ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής αυτού, που να περιορίζει και δη αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του. Τα ανωτέρω δεν αναιρούνται από την αναφορά στην ως άνω βεβαίωση ότι  η ψυχολογική κατάσταση του διαθέτη το Σεπτέμβριο του 2020 ήταν επηρεασμένη, παρουσιαζόταν αποπροσανατολισμένος, με κακή επικοινωνία και ήπια απώλεια μνήμης, ενώ σε περιστάσεις παρουσιαζόταν συγχυτικός. Ειδικότερα, η άσχημη ψυχολογική κατάσταση του διαθέτη αφενός ήταν εύλογη λόγω της σοβαρότητας της ασθένειας του αφετέρου καταδεικνύει ότι ο διαθέτης είχε συνείδηση της κακής και δη μη αναστρέψιμης πορείας της ασθένειάς του. Εξάλλου, από την αναφορά ότι ο διαθέτης παρουσιαζόταν συγχυτικός σε περιστάσεις, δεν συνάγεται ότι είχε αναιρεθεί η νοητική του λειτουργία και δη κατά το χρόνο σύνταξης της διαθήκης, διότι  ουδόλως διευκρινίζονται στην ανωτέρω ιατρική βεβαίωση οι περιστάσεις στις οποίος αυτός ήταν σε σύγχυση ούτε σε ποιο βαθμό  και σε ποια συχνότητα ήταν συγχυτικός, σε ποιες καταστάσεις και περιστατικά αφορούσε η σύγχυση και σε ποια αιτία οφειλόταν. Μάλιστα, η αναφορά περί αποπροσανατολισμού, κακής επικοινωνίας και ήπιας απώλεια μνήμης όσον αφορά το κρίσιμο στάδιο της νοσηλείας του διαθέτη το Σεπτέμβριο του 2020 αναιρείται από τα λοιπά ιατρικά έγγραφα του νοσοκομείου «…….» στα οποία ουδόλως αναφέρεται ότι ο διαθέτης είχε αδυναμία επικοινωνίας με το περιβάλλον, σύγχυση, αποπροσανατολισμό καταστάσεις στις οποίες εάν τυχόν είχε περιέλθει ο διαθέτης, οι ιατροί που τον εξέταζαν, μετά βεβαιότητας θα επεσήμαναν, ως λίαν σημαντικές για την εξέλιξη της υγείας του ασθενούς. Αντίθετα στα προσκομιζόμενα έγγραφα από τον ιατρικό φάκελο του διαθέτη που φέρουν τον τίτλο «νοσηλευτικό ιστορικό» της 20/9/2020 και «αναφορά ενεργειών νοσηλείας» της 20/9/2020, 21/9/2020, 27/9/2020 και 28/9/2020  προκύπτει ότι ο διαθέτης ήταν λειτουργικός με βάδιση κανονική και σταθερή και δυνατότητα αυτοεξυπηρέτησης, ότι από νευρολογικής άποψης ήταν προσανατολισμένος και όχι συγχυτικός/διεγερτικός, ενώ αναφορικά με την ψυχική, διανοητική και συναισθηματική του κατάσταση περιγράφεται ήρεμος και αισιόδοξος, όπως διαπιστώθηκε κατόπιν προφορικής επικοινωνίας, ακόμα δε και μετεγχειρητικά, ήτοι κατά το διάστημα από 22/9/2020 έως και 26/9/2020 η νευρολογική του κατάσταση εξακολουθούσε να χαρακτηρίζεται φυσιολογική καθώς ήταν προσανατολισμένος. Ίδια εικόνα παρουσιάζει ο διαθέτης και στα λοιπά ιατρικά έγγραφα του ως άνω νοσοκομείου, που αφορούν στην ίδια ως άνω χρονική περίοδο, η οποία είναι η εγγύτερη στο χρόνο σύνταξης της επίδικης διαθήκης. Συγκεκριμένα στο έγγραφο με τίτλο «πλάνο μετεγχειρητικής φροντίδας ασθενούς» της 21/9/2020 το επίπεδο συνείδησης εκτιμάται ως φυσιολογικό και η συναισθηματική του κατάσταση ήρεμη, στο έγγραφο με τίτλο «εκπαίδευση ασθενούς και φροντιστών» της 20/9/2020 αναγράφεται ότι δεν υπάρχει περιορισμός στην κατανόηση, στο έγγραφο με τίτλο «αξιολόγηση ασθενών για κατάκλιση με την κλίμακα NORTON» με αναγραφόμενες ημερομηνίες αξιολόγησης οι 20/9/2020,21/9/2020,23/9/2020, 26/9/2020 και 29/9/2020 η πνευματική κατάσταση του διαθέτη αξιολογείται ως διαυγής καθ’ όλο το ανωτέρω χρονικό διάστημα, ομοίως στο έγγραφο «αξιολόγηση ασθενών με προδιάθεση για κατάκλιση με την κλίμακα Cubbin&Jackson» με ημερομηνία αξιολόγησης την 23/9/2020. Επιπροσθέτως,  στο από 5/5/2022 ιατρικό σημείωμα του ιατρού, γενικού χειρουργού, ……….., διευθυντή στον τομέα ήπατος-χοληφόρων του νοσοκομείου «….» ο ανωτέρω ιατρός αναφέρει ότι κατά την επικοινωνία που είχε με τον ασθενή σε όλες του τις νοσηλείες δεν διέκρινε καμία αδυναμία συνεννόησης καθώς ήταν πνευματικά πλήρως διαυγής και οξυδερκής ενώ στη διαυγή πνευματική κατάσταση του διαθέτη αναφέρεται και ο …………., ιατρός παθολόγος, ο οποίος περί τα μέσα Οκτωβρίου 2020 επισκέφθηκε το διαθέτη, ο οποίος του αφηγήθηκε όλο το ιστορικό της περιπέτειας της υγείας του, με κάθε λεπτομέρεια και ότι ήταν πολύ κατατοπιστικός απαντώντας σε κάθε ερώτηση που του υποβλήθηκε (βλ. την υπ’ αριθμ. ……../25.5.2022 ένορκη βεβαίωση του ανωτέρω) καθώς και από την από 19/4/2022 ιατρική γνωμοδότηση επί ιατρικών εγγράφων του καθηγητή ψυχιατρικής . ……., ο οποίος κατόπιν μελέτης των ιατρικών εγγράφων που αφορούν νοσηλείες του διαθέτη και ιατρικές πράξεις που διενεργήθηκαν στο νοσοκομείο «……» καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η χορηγηθείσα στο διαθέτη φαρμακευτική αγωγή ουδόλως επηρέασε τις νοητικές του λειτουργίες. Άλλωστε το γεγονός ότι ο διαθέτης έπασχε από καρκίνο επέφερε, αναμφίβολα, κατάπτωση των σωματικών και ψυχικών του λειτουργιών, πλην, όμως, η νόσος αυτή καθεαυτή δεν τον καθιστούσε ανίκανο προς σύνταξη διαθήκης. Πράγματι η κατάσταση της υγείας του διαθέτη, εκείνη τη χρονική περίοδο, ήταν σε φθίνουσα πορεία, δεδομένου ότι λίγες ημέρες πριν τη σύνταξη της διαθήκης ο καρκίνος είχε κριθεί ανεγχείρητος και είχε ανακοινωθεί σε αυτόν προσδόκιμο ζωής 3-6 μηνών πλην όμως τα προβλήματα υγείας που παρουσίαζε λόγω της σοβαρής ασθένειας από την οποία έπασχε και η γενικότερη κατάπτωση του οργανισμού του, ουδεμία επίπτωση είχαν κατά τα ανωτέρω στην ικανότητά του να συντάξει διαθήκη, ώστε να αδυνατεί να διαγνώσει ότι συντάσσει διαθήκη ή να αδυνατεί να διαγνώσει την ουσία και το περιεχόμενο των επιμέρους διατάξεων της διαθήκης του. Εξάλλου η χορήγηση της προαναφερόμενης φαρμακευτικής αγωγής σε δόκιμη δοσολογία, δεν αποστέρησε αυτή καθεαυτή  τη δυνατότητα  από τον ενεργούντα προς διάγνωση της ουσίας και του περιεχομένου της υπό τούτου επιχειρουμένης  πράξεως  και  συνεπώς δεν κατέστησε αυτόν ανίκανο προς σύνταξη διαθήκης.  Τα ανωτέρω δεν αναιρούνται από την από 28/9/2022 ιατροδικαστική γνωμοδότηση του ιατροδικαστή …………. και την από 21/2/2025 έκφραση επιστημονικής γνώσης του ιατρού ….. ψυχιάτρου-ψυχοθεραπευτή, ο οποίος σημειωτέον ουδέποτε εξέτασε τον αποβιώσαντα όσο ζούσε, στις οποίες οι ως άνω ιατροί αναφέρονται γενικώς στις ανεπιθύμητες παρενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής που λάμβανε ο διαθέτης χωρίς ωστόσο να αποφαίνονται με βεβαιότητα σχετικά με τις νοητικές και πνευματικές λειτουργίες του εν λόγω διαθέτη, για τις οποίες απλά πιθανολογούν ότι είχαν επηρεαστεί,  λαμβάνοντας μάλιστα ως  δεδομένο ότι ο αποβιώσας έκανε κατάχρηση αλκοόλ και κάνναβης, χρήση η οποία κατά τα προαναφερόμενα δεν αναφέρεται πουθενά στον ιατρικό του φάκελο. Επιπροσθέτως τα αναφερόμενα στην από 16/10/2024 έκθεση ψυχιατροδικαστικής πραγματογνωμοσύνης του ιατρού ψυχιάτρου συντονιστή Διευθυντή ΕΣΥ …….., η οποία διατάχθηκε με την υπ’  αριθμ. ……./2024 διάταξη του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς στα πλαίσια άλλης δίκης μεταξύ των διαδίκων καθώς και  στην από 25/10/2024 γνωμοδότηση του ιατρού ψυχιάτρου ………… και στην από 30/10/2024 έκφραση επιστημονικής γνώσης του ιατρού ….. ψυχιάτρου-ψυχοθεραπευτή σχετικά με τη δικαιοπρακτική ικανότητα του διαθέτη αφορούν σε μεταγενέστερο του κρίσιμου χρόνου σύνταξης της διαθήκης διάστημα και ως εκ τούτου δεν μπορούν να οδηγήσουν σε ασφαλές συμπέρασμα σχετικά με την ψυχική, γνωστική και πνευματική κατάσταση του διαθέτη κατά τον κρίσιμο χρόνο σύνταξης της διαθήκης. Ομοίως, η φυσιολογική διανοητική, γνωστική και πνευματική κατάσταση του διαθέτη δεν αναιρείται ούτε από τα όσα αναφέρει η ……….., μητέρα του ενάγοντος και πρώην σύζυγος του κληρονομούμενου, περί ασαφών απαντήσεων που λάμβανε από το διαθέτη κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε μαζί του, μετά την έξοδο του από το νοσοκομείο στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 2020, συμπεριφορά την οποία από μόνη της, χωρίς να έχει τις απαιτούμενες ιατρικές γνώσεις, αποδίδει στη φαρμακευτική αγωγή που λάμβανε ο διαθέτης. Αντιθέτως, το γεγονός ότι ο διαθέτης είχε συνείδηση των πράξεων του και δυνατότητα ελεύθερου προσδιορισμού της βούλησης του κατά τον κρίσιμο χρόνο σύνταξης της διαθήκης έγινε αντιληπτό από τους παριστάμενους κατά τη σύνταξη της διαθήκης μάρτυρες και συμβολαιογράφο, όπως τούτο προκύπτει από το περιεχόμενο της διαθήκης, στην οποία βεβαιώνεται ότι ο διαθέτης δεν υπάγεται σε κάποια περίπτωση ανικανότητας από τις αναφερόμενες στις διατάξεις του άρθρου 1719ΑΚ αλλά και από τα όσα ενόρκως βεβαιώνουν οι ……… και ……… , παριστάμενοι ως μάρτυρες  κατά τη σύνταξη της διαθήκης, οι οποίοι αναφέρουν ότι ο διαθέτης κατά τη σύνταξη της διαθήκης  είχε διαύγεια και σαφή εικόνα για το τρόπο διανομής της περιουσίας του μετά το θάνατό του. (βλ. τις ……/11.3.2022 και ……….9.2022 ένορκες βεβαιώσεις των ανωτέρω). Εξάλλου, η πνευματική διαύγεια του διαθέτη και η ικανότητα του να προσδιορίσει και να εκφράσει την αληθινή του βούληση προκύπτει και από το ίδιο το κείμενο της διαθήκης, στην οποία αναφέρονται οι λόγοι που ώθησαν το διαθέτη να αποκληρώσει τον ενάγοντα υιό του με αναφορά συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών και μάλιστα προσφάτων ως προς το χρόνο σύνταξης της διαθήκης (βάπτιση συγγενικού προσώπου το καλοκαίρι του 2020). Εξάλλου, εφόσον ο ενάγων δεν απέδειξε ανταποδεικτικά την αναλήθεια της περιεχόμενης στη διαθήκη βεβαίωσης της ανωτέρω συμβολαιογράφου για την ικανότητα του διαθέτη να συντάξει διαθήκη κατά το άρθρο 1719παρ.3ΑΚ, η διαθήκη ως δημόσιο έγγραφο παρέχει πλήρη απόδειξη περί αυτού σύμφωνα  με τις διατάξεις των άρθρων 438 και 440 ΚΠολΔ. Περαιτέρω με την ένδικη δημόσια διαθήκη η Συμβολαιογράφος βεβαίωσε την παρουσία τριών μαρτύρων του …………, …………. και …………  Συγκεκριμένα στην αρχή της ένδικης διαθήκης αναφέρονται τα ακόλουθα: «Στη ….. σήμερα στις δύο (2) του μηνός Οκτωβρίου του έτους δύο χιλιάδες είκοσι (2020), ημέρα Παρασκευή, στην οικία του διαθέτη ………., στην οδό ………. ………, όπου προσήλθα αφού κλήθηκα από τον διαθέτη για τη σύνταξη και υπογραφή της παρούσας πράξης  σ΄ εμένα τη Συμβολαιογράφο Πειραιά με έδρα τη ……. στην οδό …………….., ………….., παρουσία και των παρακάτω ενηλίκων, Ελλήνων πολιτών και μη υπαγομένων σε κάποια περίπτωση εξαιρέσεως ή ανικανότητας από όσες αναγράφονται στα άρθρα 1725-1728 του Αστικού Κώδικα, ούτε σε κάποια άλλη νόμιμη εξαίρεση μαρτύρων: 1) …………….2) … ..…3) …………..…»  . Στο τέλος δε της ένδικης διαθήκης αναφέρονται τα ακόλουθα: «…Σημειώνεται ότι τα συμπράττοντα πρόσωπα ήταν παρόντα σε όλη τη διάρκεια της πράξης αυτής, δεν παραστάθηκε κανείς άλλος, εκτός από τον διαθέτη, τους μάρτυρες και εμένα και ότι τηρήθηκαν οι διατάξεις των άρθρων  1729, 1730 και 1731 του Αστικού Κώδικα. Σε βεβαίωση  όλων των ανωτέρω συντάχθηκε η πράξη αυτή σε έξι (6) φύλλα χειρόγραφα…..Την πράξη αυτή διάβασα καθαρά και μεγαλόφωνα στον διαθέτη, σε επήκοο των συμπραττόντων προσώπων, και υπογράφτηκε από τους μάρτυρες, τον διαθέτη και εμένα τη συμβολαιογράφο, όπως νόμος ορίζει.» Από την παραπάνω διατύπωση της διαθήκης συνάγεται με σαφήνεια ότι τηρήθηκαν οι διατυπώσεις του άρθρου 1730 ΑΚ, το οποίο μεταξύ άλλων ορίζει ότι τα πρόσωπα που συμπράττουν κατά τη σύνταξη της διαθήκης πρέπει να είναι παρόντα σε όλη τη διάρκεια της πράξης. Τα όσα δε βεβαιώνονται ότι έλαβαν χώρα ενώπιον της αρμόδιας για τη σύνταξή της Συμβολαιογράφου, ότι δηλαδή τα συμπράττοντα πρόσωπα ήταν παρόντα  σε όλη τη διάρκεια της πράξης αυτής   δεν ανταποδεικνύονται από κανένα αποδεικτικό μέσο. Άλλωστε για τέτοια γεγονότα που βεβαιώνονται στη δημόσια διαθήκη, είτε ως γενόμενα από το Συμβολαιογράφο που την συνέταξε, είτε ενώπιόν του, όπως είναι και ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της σύνταξη της διαθήκης ήταν παρόντες και οι τρεις συμπράττοντες μάρτυρες σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1730 του ΑΚ, ανταπόδειξη μπορεί να γίνει μόνο με την προσβολή της διαθήκης ως πλαστής, όπως αναφέρθηκε και στη νομική σκέψη της παρούσας. Σημειωτέον ότι οι συμπράττοντες μάρτυρες ……. και ……… ρητώς και κατηγορηματικώς  βεβαίωσαν ενόρκως τη διαρκή παρουσία τους κατά τη σύνταξη της επίδικης διαθήκης (βλ. τις υπ’ αριθμ. …../11.3.2022 και …/13.9.2022 ένορκες βεβαιώσεις των ανωτέρω), ενώ η με ΑΒΜ …….. έγκληση που υπέβαλε ο ενάγων  α) σε βάρος  της ως άνω συμβολαιογράφου ………. για το αδίκημα της ψευδούς βεβαίωσης, ισχυριζόμενος ότι δεν τηρήθηκαν οι διατυπώσεις κατάρτισης της επίδικης διαθήκης, β) σε βάρος των προαναφερόμενων τριών μαρτύρων που συνέπραξαν για  άμεση συνέργεια από κοινού στην ως άνω ψευδή βεβαίωση της συμβολαιογράφου, ισχυριζόμενος ότι οι συμπράττοντες μάρτυρες δεν ήταν παρόντες καθ’ όλη τη διάρκεια της πράξης σύνταξης της επίδικης διαθήκης καθώς και για το αδίκημα της ψευδούς κατάθεσης στις προαναφερόμενες ένορκες βεβαιώσεις  και γ) σε βάρος του τρίτου και τέταρτου των εναγομένων για  ηθική αυτουργία στην ως άνω ψευδή βεβαίωση της συμβολαιογράφου και ψευδορκία μάρτυρα απορρίφθηκε αρχικώς με την υπ’ αριθμ. …../2023 Διάταξη της Εισαγγελέως Πρωτοδικών Πειραιώς με την αιτιολογία ότι δεν προέκυψαν επαρκείς ενδείξεις για την άσκηση ποινικής δίωξης, ενώ κατόπιν άσκησης της με αριθμ. …../2023 προσφυγής εκ μέρους του ενάγοντος- εγκαλούντος κατά της ως άνω απορριπτικής διάταξης εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. …./25.7.2024 διάταξη του Εισαγγελέως Εφετών Πειραιώς, η οποία ομοίως απέρριψε κατ’ ουσίαν την ως άνω προσφυγή. Κατόπιν όλων των ανωτέρω αποδεικνύεται ότι αφενός κατά το χρόνο σύνταξης της επίδικης διαθήκης ο αποβιώσας διαθέτης, εκτός από τη βαθμιαία αυξανόμενη σωματική κακουχία και φυσική εξασθένηση, που του προκάλεσε η προαναφερθείσα σοβαρή ασθένεια του καρκίνου, είχε άρτια νοητική λειτουργία και πλήρη συνείδηση των πραττομένων, δηλαδή είχε τη δυνατότητα προς διάγνωση της ουσίας και του περιεχομένου της επιχειρούμενης πράξεως (σύνταξη διαθήκης), χωρίς να υπόκειται σε υποβολές προς όφελος των εναγομένων, αφού δεν είχε υποστεί κάποια, παροδική ή διαρκή, νοσηρή διατάραξη αναιρετική της δυνατότητας ελεύθερου προσδιορισμού της βουλήσεως με λογικούς υπολογισμούς αφετέρου ότι τηρήθηκε ο αναγκαίος για τη σύνταξη δημόσιας διαθήκης τύπος όπως ορίζεται στις διατάξεις των άρθρων 1724 ΑΚ και 1730ΑΚ. Επομένως το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη έκρινε ομοίως ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και καλώς εκτίμησε τις αποδείξεις και πρέπει ο σχετικός τρίτος λόγος της από 6/2/2024 έφεσης του εκκαλούντος-ενάγοντος να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Περαιτέρω από το περιεχόμενο της επίδικης διαθήκης και ειδικότερα στη διάταξη αυτής, με την οποία ο διαθέτης αποκληρώνει τον ενάγοντα, μοναδικό πλησιέστερο κατά το χρόνο του θανάτου του συγγενή και τέκνο του  δεν μπορούν να στοιχειοθετήσουν, οποιονδήποτε από τους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 1840 ΑΚ λόγους, για τους οποίους μπορεί ο κληρονομούμενος να αποκληρώσει τον κληρονόμο από τη νόμιμη μοίρα. Ειδικότερα, τα περιστατικά που αναφέρει ο διαθέτης στην επίδικη διαθήκη, ώστε να αιτιολογήσει την υπό στενή έννοια αποκλήρωση του μοναδικού του τέκνου-ενάγοντα, ότι δηλαδή ο τελευταίος επέδειξε αρνητική, αδιάφορη και απάνθρωπη συμπεριφορά καθώς ο ενάγων δεν ανταποκρίθηκε στις προσπάθειες του διαθέτη προς εξομάλυνση των σχέσεων τους ακόμα και κατά το χρονικό διάστημα που ήταν άρρωστος και παρά την οικονομική ενίσχυση που είχε λάβει από τον ίδιο (πατέρα του) κατά τη διάρκεια των σπουδών του σε ιδιωτικό κολέγιο και κατά τη στρατιωτική του θητεία, δηλώνοντας ότι δεν θέλει να έχει καμία επαφή μαζί του και ότι δεν έχει καμία περιουσιακή αξίωση από αυτόν    δεν εμπίπτουν σε κάποιον από τους λόγους αποκλήρωσης του ως άνω άρθρου, όπως αυτοί εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη. Εξάλλου, όπως επίσης αναφέρθηκε στη μείζονα σκέψη, η σχετική μνεία στη διαθήκη του λόγου αποκλήρωσης μπορεί να γίνει είτε με τη χρησιμοποίηση των λεκτικών εκφράσεων του νόμου ή και με τη χρησιμοποίηση λεκτικών όρων ταυτόσημων κατά την έννοια προς τους όρους του νόμου, το οποίο συμβαίνει, όταν οι όροι που χρησιμοποιούνται στη διαθήκη έχουν σαφώς καθορισμένη και κοινώς ή ευρέως παραδεδεγμένη σημασία, ταυτιζόμενη προς εκείνη των όρων του νόμου, είτε και με την επίκληση στη διαθήκη ορισμένων πραγματικών περιστατικών, που μπορούν να υπαχθούν ανενδοίαστα σε κάποια από τις νόμιμες περιπτώσεις αποκλήρωσης. Τέτοια αναφορά πραγματικών περιστατικών  δεν γίνεται στην επίδικη διαθήκη, ειδικότερα δεν διαλαμβάνονται περιστατικά εξύβρισης, σκαιάς συμπεριφοράς και διάπραξης συκοφαντικής δυσφήμησης σε βάρος του διαθέτη από τον ενάγοντα, η έλλειψη δε αυτή δεν δύναται να αναπληρωθεί από τα όσα βεβαιώνουν οι μάρτυρες στις ως άνω ένορκες βεβαιώσεις, που επικαλούνται και προσκομίζουν οι εκκαλούντες-εναγόμενοι, δεδομένου μάλιστα ότι κατά τα προαναφερόμενα ο διαθέτης λεπτομερώς εξέθεσε στη διαθήκη του τα περιστατικά που αφορούσαν το λόγο αποκλήρωσης του τέκνου του (ενάγοντα).  Επομένως το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφαση έκρινε ομοίως και αναγνώρισε την ακυρότητα της διαθήκης κατά το ποσοστό που προσβάλει τη νόμιμη μοίρα του ενάγοντος, ήτοι κατά ποσοστό ½ εξ αδιαιρέτου στα προαναφερόμενα ακίνητα, που αποτελούν το σύνολο της κληρονομιαίας ακίνητης περιουσίας του διαθέτη, τα οποία ο κληρονομούμενος κατέλιπε με τη διαθήκη στους έξι πρώτους εναγόμενους, ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και καλώς εκτίμησε τις αποδείξεις και πρέπει ο σχετικός δεύτερος λόγος της από 7/2/2024 έφεσης να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Μετά από αυτά, και εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος εφέσεως προς εξέταση, πρέπει οι υπό κρίση εφέσεις να απορριφθούν στο σύνολό τους ως αβάσιμες κατ’ ουσίαν. Τα δικαστικά έξοδα του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολό τους μεταξύ των διαδίκων διότι η ερμηνεία του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρο 179 ΚΠολΔ). Τέλος αφού οι υπό κρίση εφέσεις απορρίφθηκαν κατ’ ουσίαν,  πρέπει σύμφωνα με το άρθρο 495 § 3 ΚΠολΔ,  να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος για εκάστη έφεση  παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΕΙ αντιμωλία των διαδίκων α) την από 6/2/2024 και  με αριθμό έκθεσης κατάθεσης στη γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …../7.2.2024 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …../21.3.2024) έφεση και β) την από 7/2/2024 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης στη γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …../7.2.2024 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …../21.3.2024) έφεση.

ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ αυτές στην ουσία.

ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ  τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας στο σύνολό τους.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο των κατατεθέντων από τους εκκαλούντες με τις εφέσεις παραβόλων.

Κρίθηκε και  αποφασίστηκε  στον Πειραιά  στις  5/3/2026

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                             Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στον Πειραιά χωρίς να παρίστανται οι διάδικοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους, στις 21/4/2026

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                              Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ