Αριθμός 312/2026
ΤΟ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Τμήμα 2o
Αποτελούμενο από τους Δικαστές Βασίλειο Παπανικόλα, Πρόεδρο Εφετών, Ευαγγελία Πανταζή, Εφέτη-Εισηγήτρια και Ιωάννα Μάμαλη, Εφέτη και από τη Γραμματέα Κ.Σ.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του την ……………., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ των:
ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ: 1) ………….. και 2) ΄……………, οι οποίοι αμφότεροι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιό τους Δικηγόρο, Παναγιώτη Πανιέρα.
Κοινοποιούμενη προς: Την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, Τμήμα Δημόσιας Περιουσίας και Κρατικών Οχημάτων Ν. Αιγαίου, που εδρεύει στη Σύρο, …………, η οποία εκπροσωπήθηκε από την Δικαστική Πληρεξούσια Ν.Σ.Κ. Δέσποινα Ντουρντουρέκα και 2) Την δικηγόρο Ρόδου κ. …………….., διορισθείσα από την Εποπτεύουσα Αρχή ως κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομιάς, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.
Οι αιτούντες κατέθεσαν ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς την από 26.11.2024 αίτησή τους (ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/2024), της οποίας δικάσιμος ορίσθηκε η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης.
Η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο και συζητήθηκε.
Ο πληρεξούσιος δικηγόρος των αιτούντων και η δικαστική πληρεξουσία ΝΣΚ της πρώτης εκ των προς ους η κοινοποίηση, αφού έλαβαν διαδοχικά τον λόγο από τον Πρόεδρο, αναφέρθηκαν στις έγγραφες προτάσεις που κατέθεσαν.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΚΑΙ ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Στο άρθρο 1 παράγραφος 1 του ν. 4182/2013 (ΦΕΚ 185 Α/10-9-2013) ` ` Κώδικας κοινωφελών περιουσιών, σχολαζουσών κληρονομιών και λοιπές διατάξεις“. που τέθηκε σε ισχύ, σύμφωνα με το άρθρο 102 εδ. α`. στις 10.11.2013, καταργώντας τον Α.Ν. 2039/1939, οι διατάξεις του οποίου εφαρμόζονται και στις κοινωφελείς περιουσίες που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του, ανεξάρτητα από τον τρόπο σύστασής τους, κατ ’ άρθρο 82 παρ. 1 του άνω νόμου (ΕφΘεσ 102/2023, ΕφΠειρ 305/2020, ΕφΠειρ 208/2020 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ), ορίζεται ότι «Κοινωφελής περιουσία είναι: Το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων, που διατίθενται με κληρονομιά, κληροδοσία, ή δωρεά υπέρ του δημοσίου, ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, ή για κοινωφελή σκοπό. Ως κοινωφελής περιουσία νοείται επίσης και το νομικό πρόσωπο, που τα διαχειρίζεται και εκπροσωπεί εφόσον υπάρχει». Κατά την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου «Κοινωφελής σκοπός είναι κάθε εθνικός, θρησκευτικός, φιλανθρωπικός, εκπαιδευτικός, πολιτιστικός και γενικά επωφελής για την κοινωνία εν όλω ή εν μέρει σκοπός». Κατά την παράγραφο 4 του ίδιου άρθρου «Αρμόδια αρχή»: είναι ο Υπουργός Οικονομικών και ο Γενικός Γραμματέας της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2, οι οποίοι ασκούν τις σχετικές αρμοδιότητες δια των οικείων Διευθύνσεων» και κατά την παράγραφο 6 του ίδιου άρθρου «Σχολάζουσα κληρονομία»: Κληρονομία της οποίας ο κληρονόμος είναι άγνωστος ή δεν έχει ακόμα βρεθεί ή δεν είναι βέβαιο ότι την έχει αποδεχθεί.Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ.1, 2 και 3 του ίδιου νόμου « 1. Το Δημόσιο έχει την υποχρέωση να διασφαλίζει την πιστή και επακριβή εκτέλεση της βούλησης των διαθετών και δωρητών.2. Οι διατάξεις του παρόντος κώδικα εφαρμόζονται συμπληρωματικά, εφόσον τα σχετικά θέματα δεν ρυθμίζονται καθόλου ή ρυθμίζονται ελλιπώς στη συστατική πράξη. Οι κανόνες δημόσιας τάξης του κώδικα υπερισχύουν σε κάθε περίπτωση. 3. Αρμοδιότητα του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης υφίσταται, με την επιφύλαξη της παραγράφου 4 και τυχόν ειδικών διατάξεων, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) Όταν ο σκοπός της περιουσίας εκπληρώνεται κατά κύριο λόγο μέσα στα όρια μιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ανεξαρτήτως του τόπου όπου βρίσκεται η περιουσία. Τυχόν επικουρικοί σκοποί δεν επηρεάζουν την αρμοδιότητα. β) Όταν δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής η προηγούμενη περίπτωση και η περιουσία βρίσκεται κατά το μεγαλύτερο μέρος της μέσα στα όρια μιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. γ) Όταν πρόκειται για σχολάζουσα κληρονομία της οποίας τα ακίνητα περιλαμβάνονται στα όρια μιας και μόνης Αποκεντρωμένης Διοίκησης». Στη διάταξη του άρθρου 10 παρ. 1-3 του παραπάνω νόμου ορίζεται ότι «1. Περιουσίες που καταλείπονται υπέρ κοινωφελών σκοπών αξιοποιούνται κατά τον τρόπο που όρισε ο διαθέτης ή δωρητής. Απαγορεύεται η μεταβολή τόσο των παραπάνω κοινωφελών σκοπών όσο και του τρόπου και των όρων διαχείρισης της περιουσίας, καθώς και των ορισμών για τον τρόπο διοίκησης της. 2. Αν υπάρχει αμφιβολία περί του περιεχομένου της βούλησης του διαθέτη ή δωρητή ή αμφισβήτηση επ` αυτού, αυτή επιλύεται από το αρμόδιο κατ` άρθρο 825 Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας δικαστήριο. 3. Το κατά την προηγούμενη παράγραφο δικαστήριο αποφαίνεται επίσης, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, επί του εάν η βούληση του διαθέτη ή δωρητή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, για οποιονδήποτε λόγο, καθόλου ή κατά το μεγαλύτερο μέρος της, και καθορίζει τον τρόπο της επωφελέστερης ή ασφαλέστερης αξιοποίησης της περιουσίας, καθώς και το σκοπό και την περιοχή για την οποία πρέπει αυτή να διατεθεί…». Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό προς εκείνες του άρθρου 109 του Συντάγματος και των άρθρων 108, 110, 121 του ΑΚ, συνάγεται ότι απαγορεύεται η μεταβολή τόσο του κοινωφελούς σκοπού, στον οποίο αναφέρεται η διαθήκη ή η δωρεά και η για τη σύσταση του ιδρύματος απαιτούμενη ιδρυτική πράξη, η οποία έχει, κατά το άρθρο 110 ΑΚ, ως ουσιώδες περιεχόμενο τον σκοπό του ιδρύματος, την αφιέρωση περιουσίας και τον οργανισμό, όσο και οι όροι, που περιλαμβάνονται στις πράξεις αυτές, μεταξύ των οποίων και οι ορισμοί που αφορούν στον τρόπο διοίκησης και διαχείρισης της υπέρ του δημοσίου ή κοινωφελούς σκοπού καταληφθείσας περιουσίας. Κατ` εξαίρεση, όμως, επιτρέπεται η μεταβολή του σκοπού, όπως αυτός ορίζεται στη διαθήκη ή την δωρεά και τον εγκριθέντα διά διατάγματος οργανισμό του ιδρύματος: α) στην περίπτωση κατά την οποία με απόφαση του κατά το άρθρο 825 ΚΠολΔ δικάζοντας, κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, Εφετείου διαπιστωθεί ότι η θέληση του διαθέτη ή του ιδρυτή δεν δύναται να πραγματοποιηθεί, για οποιοδήποτε λόγο, καθόλου ή κατά το μεγαλύτερο περιεχόμενο ή δύναται να πραγματοποιηθεί ή άλλως να ικανοποιηθεί πληρέστερα διά της μεταβολής της εκμετάλλευσης και β) με ειδικό νόμο επιτραπεί η επωφελέστερη αξιοποίηση ή η διάθεση της περιουσίας για άλλο παραπλήσιο κοινωφελή σκοπό. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 825 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή της από το άρθρο 77 παρ. 3 ν. 4182/2013, «κάθε αμφιβολία ή αμφισβήτηση για την ερμηνεία διαθήκης ή άλλης πράξης με την οποία διαθέτονται περιουσιακά στοιχεία με κληρονομιά, κληροδοσία ή δωρεά υπέρ του κράτους ή κοινωφελών σκοπών, εφ` όσον αναφέρεται στον τρόπο της εκκαθάρισης και γενικά της διαχείρισης και της εκτέλεσης της περιουσίας που έχει διατεθεί για το κράτος ή για κοινωφελή σκοπό, υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Εφετείου της έδρας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που εποπτεύει την κοινωφελή περιουσία. Αν η κοινωφελής περιουσία υπάγεται στην εποπτεία του Υπουργού Οικονομικών, αρμόδιο είναι το Εφετείο Αθηνών». Κατά την έννοια της παραπάνω διάταξης, όπως συνάγεται από τη γραμματική διατύπωσή της και το σκοπό της θεσπίσεώς της, το Εφετείο της έδρας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, η οποία εποπτεύει την κοινωφελή περιουσία, έχει δικαιοδοσία και καθίσταται αποκλειστικά αρμόδιο να κρίνει, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) εάν η θέληση του διαθέτη ή του δωρητή περιουσίας, για τους αναφερόμενους στο άρθρο 1 του ν. 4182/2013 κοινωφελείς σκοπούς, έχει καταστεί απραγματοποίητη εν όλω ή κατά το μεγαλύτερο μέρος της, ώστε να πρέπει να επιτραπεί η ικανοποίηση με την αφιερωθείσα περιουσία άλλου συγγενούς και εφικτού κοινωφελούς σκοπού, β) εάν η θέληση του διαθέτη, στο πλαίσιο του ταχθέντος από αυτόν κοινωφελούς σκοπού ή του επιτρεπόμενου κατά την προηγούμενη περίπτωση νέου παρόμοιου εφικτού κοινωφελούς σκοπού, μπορεί να ικανοποιηθεί καλύτερα με τη μεταβολή της εκμετάλλευσης της περιουσίας ή μέρους της, ώστε να αξιοποιηθεί ή να διατεθεί με επωφελέστερο τρόπο και γ) εφόσον ανακύπτει ανάγκη ερμηνείας της διαθήκης λόγω αμφιβολίας ή αμφισβήτησης σχετικά με την εκκαθάριση και γενικά τη διαχείριση της περιουσίας, που έχει καταλειφθεί υπέρ κοινωφελούς σκοπού ή σχετικά με την εκτέλεση του σκοπού (ΑΠ 215/2021, ΑΠ 2013/2014 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ) .
Η αίτηση όταν ασκείται από όποιον εκτός της αρμόδιας αρχής έχει έννομο συμφέρον, κοινοποιείται στην αρμόδια αρχή επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης (άρθρ.10IV 2ν.4182/2013, εκτός κι αν ο αποδέκτης παραστεί εκουσίως και δεν προβάλλει αντιρρήσεις (ΑΠ23/2005ΕλΔνη2005,807), δηλαδή στον γενικό γραμματέα της αρμόδιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, εντός της οποίας είναι εκπληρωτέος ο σκοπός της καταληφθείσας περιουσίας (άρθρ.69 II ν.4182/2013). Ο εκάστοτε εκπρόσωπος της αρμόδιας αρχής (1 IV N.4182/2013, βλ.ΑΠ2034/2017, ΝΟΜΟΣ) μπορεί να ασκήσει πρόσθετη ή κύρια παρέμβαση (βλ.ΕφΑθ6711/1989, ΕφΑθ9923/1998ΕλΔνη1999, 1166).Οι υποθέσεις της προκείμενης διάταξης υπάγονται (μετά το άρθρ.77 ΙΙΙ ν.4182/2013) στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Εφετείου της έδρας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που εποπτεύει την κοινωφελή περιουσία (άρθρ.10 ΙΙ ν.4182/2013, βλ.ΑΠ546/2018, ΕφΘεσ 1309/2014), αν, δε, η κοινωφελής αυτή περιουσία υπάγεται στην εποπτεία του Υπουργού Οικονομικών, αρμόδιο είναι το Εφετείο Αθηνών (κατά την αρχική διατύπωση της διάταξης αρμόδιο ήταν πάντοτε και μόνον το Εφετείο Αθηνών (βλ.ΑΠ831/1990ΕΕΝ1991, 264). Κατ’εξαίρεση (άρθρ.10 IV ν.4182/2013) όταν η αξία της περιουσίας δεν υπερβαίνει το ποσό των 20.000 €, αρμόδιο είναι το μονομελές πρωτοδικείο της έδρας της αρμόδιας αρχής. Οι έννομες συνέπειες των αποφάσεων, που εκδίδονται κατά το άρθρ.109ΙΙ Σ εκδηλώνονται από τον χρόνο του αμετακλήτου τους (άρθρ.2 VII ν.2386/1996).Οι αποφάσεις αυτές αποτελούς εκτελεστό τίτλο και παράγουν δεσμευτική δύναμη έναντι τρίτων (και έναντι της Διοίκησης ΔΕφΑθ1128/2007, ΝΟΜΟΣ) (βλ.ερμηνεία άρθρ.825 ΚΠολΔ, σε Κεραμέα/Κονδύλη/Νίκα, «ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΠολΔ, έκδ.2020, σελ.603επ.)
Στην προκείμενη περίπτωση, με την υπό κρίση αίτηση οι αιτούντες ισχυρίζονται ότι τυγχάνουν εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος, στις 29-10-2014, στη Ρόδο αδελφού τους, …………….., κατά ποσοστό 1/2 ο καθένας τους, δυνάμει της αναφερόμενης διαταγής τροποποίησης κληρονομητηρίου του Ειρηνοδικείου Ρόδου και του με αριθμ………/2016 πιστοποιητικού κληρονομητηρίου τους ως άνω Δικαστηρίου στο σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσίας του καθώς και σε κάθε περιουσιακό του δικαίωμα εκτός από το σύνολο των μετοχών, τις οποίες ο αποβιώσας κατείχε στην ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «……………..», τις οποίες κατέλιπε στον ανιψιό του ……………. με την υπ’αριθμ…………../24-5-2014 Δημόσια Διαθήκη του Συμβολαιογράφου Ρόδου ……………., που δημοσιεύθηκε με το αναφερόμενο πρακτικό του Ειρηνοδικείου Ρόδου και εκτός από το σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσία που άφησε για τη σύσταση του ιδρύματος, όπως περιγράφεται στην υπ’αριθμ…………../18-1-2012 πράξη του ίδιου συμβολαιογράφου. ΄Ότι σύμφωνα με το άρθρο 3 της ως άνω συμβολαιογραφικής πράξης, για την σύσταση αυτοτελούς κοινωφελούς ιδρύματος με την επωνυμία «……………..», στο άρθρο 5 αυτού, που αναφέρεται στην περιουσία και τους πόρους του ιδρύματος, εκτός των άλλων, στην παράγραφο 5 αυτού ορίζεται ότι περιουσία του ιδρύματος θα αποτελέσουν «ευρώ διακόσιες πενήντα χιλιάδες (250.000) σε μετρητά, που θα εισφερθούν στο ίδρυμα από τον ιδρυτή».΄Ότι οι ίδιοι, πέραν των δηλώσεων φόρου κληρονομίας για τα ακίνητα του εκλιπόντος αδελφού τους, υπέβαλαν τις αναφερόμενες για τον καθέναν δηλώσεις φόρου κληρονομίας κατά το ποσοστό τους (1/2 εξ αδιαιρέτου) στην Δ.Ο.Υ. Ρόδου για 16 επενδυτικά προϊόντα, που τηρούσε ο εκλιπών αδελφός τους στην Τράπεζα Πειραιώς και τον αναφερόμενο πολυμορφικό τραπεζικό λογαριασμό, που τηρούσε επίσης στην ίδια τράπεζα με υπόλοιπο 46.062,35 ευρώ (και ο οποίος προφανώς ήταν συνδεδεμένος με τα επενδυτικά προϊόντα που τηρούσε εκεί), για τα οποία προέκυψε ο αναλογών φόρος, ο οποίος και καταβλήθηκε (παρακρατηθείς από την τράπεζα Πειραιώς). Ότι, πλην, όμως ενώ προχώρησε κανονικά από την τράπεζα Πειραιώς η είσπραξη από αυτούς όλων των επενδυτικών προϊόντων (παρακρατηθέντος του συνόλου του φόρου κληρονομίας συμπεριλαμβανομένου του φόρου που αναλογεί και στο ποσό του τραπεζικού λογαριασμού) αναφορικά με τον ως άνω τραπεζικό λογαριασμό, οι ίδιοι έλαβαν την από 1-2-2024 επιστολή της Τράπεζας Πειραιώς, με την οποία αναφέρεται ότι δεν μπορεί να εισπραχθεί απ’αυτούς το ποσό του ως άνω πολυμορφικού τραπεζικού λογαριασμού των 46.062,35 ευρώ, διότι κατά την τράπεζα υπήρχε ασάφεια και αμφιβολία περί του εάν δικαιούχοι του ποσού αυτού ήταν ίδιοι, κατά το ποσοστό τους ή το ως άνω ίδρυμα. Με βάση το ιστορικό αυτό και ισχυριζόμενοι ότι για τους αναφερόμενους λόγους, είναι οι ίδιοι δικαιούχοι του χρηματικού ποσού των ως άνω πολυμορφικού τραπεζικού λογαριασμού, ενώ η διορισθείσα από την εποπτεύουσα Αρχή κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομίας προφανώς θεωρεί ότι το χρηματικό ποσό του ως άνω τραπεζικού λογαριασμού πρέπει να περιέλθει στην περιουσία του ιδρύματος και εξ αυτού του λόγου δημιουργήθηκε από την Τράπεζα Πειραιώς αμφισβήτηση και ασάφεια ως προς τον δικαιούχο του χρηματικού ποσού του ως άνω Τραπεζικού λογαριασμού, η οποία θα πρέπει να αρθεί, με σχετική κρίση του δικαστηρίου τούτου, ζητούν να γίνει δεκτή η αίτησή τους και να αρθεί η δημιουργηθείσα αμφιβολία ή αμφισβήτηση ως προς τον δικαιούχο του χρηματικού ποσού του ως άνω πολυμορφικού τραπεζικού λογαριασμού , που τηρούσε ο εκλιπών αδελφός τους στην τράπεζα Πειραιώς, με υπόλοιπο 46.062,35 ευρώ.
Στην προκειμένη περίπτωση, αρμόδια αρχή, κατ` άρθρα 1 § 4 και 2 § 3 περ. α` του Ν. 4182/2013, επειδή ο σκοπός της καταλειφθείσας περιουσίας εκπληρώνεται εντός των εδαφικών ορίων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, που εδρεύει στον Πειραιά, με συνέπεια την κατά τόπο αρμοδιότητα του παρόντος Δικαστηρίου (άρθρο 825 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 77 παρ. 3 του Ν. 4182/2013), είναι η Γενική Γραμματεία Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου. Περαιτέρω, για το παραδεκτό της συζήτησης της αίτησης τηρήθηκε η νόμιμη προδικασία με την κοινοποίηση, ήτοι επίδοση αντίγραφου της κρινόμενης αίτησης με πράξη κατάθεσης και ορισμό δικασίμου κατ’ άρθρο 10 § 4 εδ. β` και 69 § 2 του ν. 4182/2013, στον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, όπως προκύπτει από την με αριθμ……… Α/ 18-8-2025 έκθεση επίδοσης της Δικαστικής Επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Αιγαίου, ……….), επιπλέον, δε, η αίτηση κοινοποιήθηκε και προς την …………., δικηγόρο και κάτοικο Ρόδου, διορισθείσα από την Εποπτεύουσα Αρχή, ως κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομίας (βλ.υπ’αριθμ……/25-4-2025 έκθεση επίδοσης του Δικαστικού Επιμελητή του Εφετείου Δωδεκανήσου, ……………..). Η κρινόμενη αίτηση παραδεκτώς ασκείται από τους έχοντες έννομο συμφέρον κατ’ άρθρο 10 § 4 εδ. β` του Ν. 4182/2013) και φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρα 10 § 3 του ν. 4182/2013, 739, 741 επ. KΠολΔ). Είναι, δε, νόμιμη στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 109 §§ 1 και 2 του ισχύοντος Συντάγματος, άρθρα 10, 11 του ν. 4182/2013, άρθρο 29 παρ.2 εδ γ του Ν 590/1977 σε συνδ. με άρθρο 825 KΠολΔ -όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθ. 77 § 3 ν.4182/2013 [ΦΕΚ Α` 185/10-9-2013), με έναρξη ισχύος δύο μήνες από τη δημοσίευσή του στο ΦΕΚ. Πρέπει, επομένως, η ένδικη αίτηση να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα.Επειδή όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της υπό κρίση αίτησης, η ανοιγείσα με αυτήν δίκη αφορά οπωσδήποτε περιουσία καταληφθείσα υπέρ κοινωφελούς σκοπού και κοινωφελούς ιδρύματος και συνεπώς νόμιμα κατ’άρθρ.69 παρ.1 του ν.4182/2013, η κατ’άρθρ.2 παρ.3 περ. α΄του ως άνω νόμου και με βάση τις προεκτεθείσες διατάξεις, η αρμόδια αρχή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, στα όρια της οποίας εκπληρώνεται ο σκοπός της περιουσίας ανεξαρτήτως του τόπου όπου βρίσκεται η περιουσία, άσκησε κύρια παρέμβαση κατά τη συζήτηση της αίτησης, με την υποβολή προτάσεων και χωρίς την κοινοποίηση δικογράφου παρέμβασης, ζητώντας να απορριφθεί η αίτηση και να κριθεί ότι ο με αριθμ..-……. (πρώην Τράπεζα Κύπρου ……) ατομικός καταθετικός πολυμορφικός λογαριασμός, που τηρούσε ο …………. στην τράπεζα Πειραιώς, πρέπει να θεωρηθεί δεσμευμένος ως περιουσιακό στοιχείο για τους σκοπούς που έταξε ο διαθέτης υπέρ της ήδη σχολάζουσας κληρονομίας. Απ’όλα τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα από τους αιτούντες και την κυρίως παρεμβαίνουσα αρχή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου αποδεικνύονται τα ακόλουθα περιστατικά: Οι δύο αιτούντες τυγχάνουν εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος, στις 29-10-2014, στη Ρόδο, αδελφού τους, ………….., κατά ποσοστό 1/2 ο καθένας τους, δυνάμει της με αριθμ. …../2016 διαταγής τροποποίησης κληρονομητηρίου του Ειρηνοδικείου Ρόδου και του με αριθμ…./2016 πιστοποιητικού κληρονομητηρίου τους ως άνω Δικαστηρίου, στο σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσίας του, καθώς και σε κάθε περιουσιακό του δικαίωμα εκτός α)από το σύνολο των μετοχών, τις οποίες ο αποβιώσας κατείχε στην ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «……………», τις οποίες κατέλιπε στον ανεψιό του, …………, με την υπ’αριθμ……………/24-5-2014 Δημόσια Διαθήκη του Συμβολαιογράφου Ρόδου, ……………., που δημοσιεύθηκε με το με αριθμ……./12-5-2015 πρακτικό του Ειρηνοδικείου Ρόδου και β) από την κινητή και ακίνητη περιουσία που είχε ορίσει ότι θα αποτελούν περιουσία του αυτοτελούς κοινωφελούς ιδρύματος, που είχε συστήσει, εν ζωή, με την υπ’αριθμ……………./18-1-2012 πράξη σύστασης, κατά την έννοια των διατάξεων της παρ.1 του άρθρου 95 του τότε ισχύοντος α.ν.2039/39, ήδη, δε, κατά τις διατάξεις του άρθρου 50 του ν.4182/2013, αυτοτελούς κοινωφελούς ιδρύματος μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με την επωνυμία «……………..» και έδρα το Δήμο Ρόδου, του ίδιου ως άνω συμβολαιογράφου. Σύμφωνα με το άρθρο 2 της ως άνω συμβολαιογραφικής πράξης σκοποί του ιδρύματος είναι «1) H υλική ενίσχυση αποδεδειγμένα άπορων και ακτημόνων προσώπων και οικογενειών και ειδικότερα:… 2) Η ενίσχυση της παιδείας στα Δωδεκάνησα και ειδικότερα:…3) Η προσφορά τροφίμων και ειδών ένδυσης και υπόδησης σε κατοίκους της Δωδεκανήσου, που αποδεδειγμένα πένονται και στερούνται τα στοιχειώδη αγαθά για την επιβίωσή τους…».Σύμφωνα με το άρθρο 3 της ίδιας συστατικής του ιδρύματος πράξης την περιουσία του ιδρύματος αποτελούν α) δύο οικόπεδα, ευρισκόμενα στο Δημοτικό Διαμέρισμα Ιαλυσού του Δήμου Ρόδου επί της οδού …….., εντός του καθενός από τα οποία έχουν ανεγερθεί τρεις διώροφες οικοδομές με χρήση κατοικίας και β) «ευρώ διακόσιες πενήντα χιλιάδες (250.000,00) σε μετρητά, που θα εισφερθούν στο ΄Ιδρυμα από τον ιδρυτή». Η ως άνω συστατική του ιδρύματος συμβολαιογραφική πράξη επισυνάφθηκε τόσο στην με αριθμ…./2016 Διαταγή Τροποποίησης Κληρονομητηρίου του Ειρηνοδικείου Ρόδου, όσο και στο με αριθμ………/2016 εκδοθέν σύμφωνα με την Διαταγή αυτή, πιστοποιητικό (κληρονομητήριο) του Γραμματέα του Ειρηνοδικείου Ρόδου. Δεδομένου ότι η διαδικασία έκδοσης του εκ του νόμου προβλεπόμενου εγκριτικού προεδρικού διατάγματος είναι χρονοβόρα, αφού απαιτείται αρχικά να διατυπωθούν οι απόψεις των συναρμόδιων εκ του σκοπού Υπουργείων, να συνταχθεί σχέδιο αυτού και να υπογραφεί τόσο από τον Υπουργό Οικονομικών, όσο και από τους συναρμόδιους Υπουργούς, μέσω των υπηρεσιών των αντίστοιχων Υπουργείων, εν συνεχεία, δε, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τελικά να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, η αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Οικονομικών, παρότι προέβη στις ενέργειες αρμοδιότητάς της, πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία έγκρισης σύστασης του εν λόγω ιδρύματος, με την έκδοση του προβλεπόμενου από τις διατάξεις της παρ.1 του άρθρου 51 του ν.4182/2013, προεδρικού διατάγματος, της γνωστοποιήθηκε ο θάνατος του ιδρυτή (την 12-10-2014) και η δημοσίευση της υπ’αριθμ…………./24-5-2014 δημόσιας διαθήκης του. Ενόψει του ότι με την εν λόγω διαθήκη του, ο ιδρυτής εγκατέστησε μοναδικό κληρονόμο του συγγενικό φυσικό πρόσωπο και κατέλιπε σ’ αυτόν το σύνολο των μετοχών, με τις οποίες μετείχε στην Ανώνυμη Εταιρεία με την επωνυμία «……………..», εκτός της αφιερωθείσας στο ίδρυμα περιουσίας του, για την οποία ουδεμία αναφορά έκανε, τέθηκε το ζήτημα της διοίκησης/διαχείρισης της κοινωφελούς αυτής περιουσίας μέχρι την έκδοση του προαναφερόμενου π.δ/τος. Ότι ως εκ τούτου, επειδή υπήρξε ανάγκη διορισμού κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομιας για την υπέρ του ιδρύματος περιουσία, με την υπ’αριθμ.10755/15-2-2016 απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου διορίστηκε κηδεμόνας η δικηγόρος Ρόδου . ………., η οποία στις 19-2-2016 αποδέχθηκε τον διορισμό της. Σύμφωνα με την από ημερομηνία 27-10-2020 λογοδοσία της ως άνω κηδεμόνα και την από 3-4-2017 απογραφή της περιουσίας, τα προαναφερόμενα ακίνητα που αφιερώθηκαν στο ίδρυμα υφίστανται ακόμη, ενώ από το ποσό των διακοσίων πενήντα χιλιάδων ευρώ (250.000,00€) σήμερα έχει καταστεί εφικτό να εντοπιστεί μόνο το ποσό των εκατόν δύο χιλιάδων εννιακοσίων είκοσι εννιά ευρώ και ενενήντα δύο λεπτών(102.929,92€), στις Τράπεζες Πειραιώς και ΑLPHA Bank. Ειδικότερα, αναφορικά με την Τράπεζα Πειραιώς στην εν λόγω τραπεζική εταιρεία ανευρέθηκαν συνολικά 74.163,41 €, τόσο σε καταθετικούς λογαριασμούς όσο και σε χαρτοφυλάκιο αμοιβαίων κεφαλαίων που τηρούσε ο θανών κατά την ημερομηνία θανάτου του. Ωστόσο, σύμφωνα πάντα με την ως άνω έκθεση απογραφής της προαναφερόμενης κηδεμόνα της σχολάζουσας κληρονομίας προς την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, ο θανών, κατά το χρόνο του θανάτου του τηρούσε μεταξύ άλλων, δύο(2) επιπλέον τραπεζικούς λογαριασμούς στην τράπεζα Πειραιώς, τον υπ’αριθμ………….(πρώην CPB), με υπόλοιπο επτά χιλιάδες πεντακόσια εξήντα τρία ευρώ και πενήντα τέσσερα λεπτά (7.563,54€) και τον με αριθμ…………… τραπεζικό λογαριασμό με υπόλοιπο πεντακόσιες χιλιάδες ευρώ (500.000€), στους οποίους, όμως, δεν ανευρέθησαν αυτά τα ποσά, κατά τη δήλωση της τράπεζας, καθόσον οι λογαριασμοί αυτοί ήταν κοινοί και έγινε μεταφορά τους σε άλλον τραπεζικό λογαριασμό ή ανάληψη από τον άγνωστο στην ως άνω Υπηρεσία συνδικαιούχο του λογαριασμού. Με την από 31-07-2019 κατατεθείσα αίτηση της κηδεμόνος, διαμέσου της Εισαγγελίας Πλημμελειοδικών Ρόδου, ζητήθηκε εισαγγελική παραγγελία σχετικά με τη διερεύνηση της τύχης των μετρητών που διατηρούσε ο θανών στην τράπεζα Πειραιώς ΑΕ (κινήσεις της προθεσμιακής κατάθεσης ποσού 500.000€ και του καταθετικού υπολοίπου 7.563,54€ από το χρόνο του θανάτου του ……………….. μέχρι σήμερα και το χρόνο ανάληψης αυτών από τυχόν συνδικαιούχο του λογαριασμού)προκειμένου να αποδοθούν ποινικές ευθύνες για τη διεκδίκηση του ποσού των 250.000€, ώστε να ολοκληρωθεί η σύσταση του ιδρύματος, επί της οποίας δεν υπήρξε απάντηση. Αναφορικά με τον διεκδικούμενο στην αίτηση, υπ’αριθμ……….. (πρώην Τράπεζα Κύπρου ……..) καταθετικό πολυμορφικό λογαριασμό, που τηρούσε ο …………….., για τον οποίο δημιουργήθηκε εκ μέρους της Τράπεζας Πειραιώς αμφισβήτηση και ασάφεια ως προς τον δικαιούχο του χρηματικού ποσού, όπως προκύπτει από το από 19-8-2016 (εμπιστευτικό) έγγραφό της, εκ των τηρουμένων στην Τράπεζα στοιχείων, ο εν λόγω λογαριασμός κατά την ημερομηνία θανάτου (29-10-2014) του ………… να φέρεται να είναι ατομικός, ποσού 46.062,35€. Μετά την σημαντική απώλεια του κεφαλαίου της περιουσίας του ιδρυτή, η περιουσία αυτή και οι εξ αυτής πόροι εμφανίζονται περιορισμένοι σε σχέση με την λειτουργία του ιδρύματος και την εκτέλεση των πολυπληθών σκοπών του, διότι τα μεν ημιτελή ακίνητα δεν μπορούν άμεσα να χρησιμοποιηθούν, σύμφωνα με τη συστατική πράξη, για την στέγαση απόρων, οι, δε, τόκοι του κεφαλαίου που έχει ευρεθεί (λόγω του ύψους του, αλλά και των χαμηλών επιτοκίων που ισχύουν σήμερα στην τραπεζική αγορά), δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τη δυνατότητα κάλυψης, αφ’ενός, μεν, της δαπάνης ολοκλήρωσης οικοδόμησης των παραπάνω ακινήτων, αφ’ετέρου, δε, των εξόδων λειτουργίας του ιδρύματος (μίσθωμα έδρας, μισθοί υπαλλήλων, φόροι κλπ), αλλά και της εκτέλεσης του συνόλου των σκοπών του και, δη, στο διηνεκές. Εντούτοις, η βούληση του ……….., μέχρι και του θανάτου του, παρέμεινε η ίδια, όπως αυτή εκφράσθηκε στην προαναφερόμενη υπ’αριθμ………../18-01-2012 συστατική πράξη αυτοτελούς ιδρύματος, με την οποία η περιουσία του αυτή έχει καταστεί κοινωφελής, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 1 του ν.4182/2013 και για την ανάκληση της οποίας δικαίωμα είχε μόνον ο ιδρυτής κατά το άρθρο 111 του Αστικού Κώδικα και ουδέποτε υπήρξε οικονομική του απορία ή σπουδαίος λόγος ανάκλησής της. Αντίθετα από τα ως άνω προκύπτει ότι κατά την ημερομηνία του θανάτου του ……….. υπήρχε επάρκεια από τα σημαντικά διαθέσιμα ποσά στους τραπεζικούς λογαριασμούς (ατομικούς και κοινούς) του διαθέτη για την κάλυψη του εκ μέρους του αναλαβόντος την υποχρέωση να εισφέρει για την περιουσία του ιδρύματος του ποσού των 250.000 ευρώ, με βάση ρητό όρο της συστατικής του ιδρύματος πράξης και τόσο οι κληρονόμοι του θανόντος, γνώστες για τη σύσταση του ιδρύματος, όσο και τα τραπεζικά ιδρύματα όφειλαν να λάβουν υπόψη τους την υπ’αριθμ……………./18-01-2012 συμβολαιογραφική πράξη και να σεβαστούν τη βούλησή του, κατά το σχετικό ποσοστό του στις καταθέσεις του, διαθέτοντας δεσμευτικά το ως άνω ποσό της κληρονομίας ως κοινωφελή περιουσία υπέρ του περιλαμβανόμενου στην εν λόγω συστατική του ιδρύματος πράξη, κοινωφελούς σκοπού. Ως εκ τούτου, ο υπ’αριθμ………..(πρώην Τράπεζα Κύπρου …….) ατομικός καταθετικός πολυμορφικός λογαριασμός, που κατέλιπε κατά τον χρόνο του θανάτου του, ο ιδρυτής, ….. …., με υπόλοιπο 46.062,35 ευρώ πρέπει ως κοινωφελής περιουσία να θεωρηθεί δεσμευμένος υπέρ του κοινωφελούς σκοπού, που είχε θέσει ο διαθέτης με την με αριθμ……/18-1-2012 συστατική του αυτοτελούς κοινωφελούς ιδρύματος με την επωνυμία «…. ……», πράξη του Συμβολαιογράφου Ρόδου ….. Πρέπει, επομένως, αφού απορριφθεί κατ’ουσίαν η αίτηση και γίνει κατ’ουσίαν δεκτή η κύρια παρέμβαση, να διαταχθούν όσα ορίζονται ειδικότερα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΟΝΤΑΣ την από 26-11-2024 αίτηση και την με τις προτάσεις ασκηθείσα κύρια παρέμβαση.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ κατ’ουσίαν την αίτηση.
ΔΕΧΕΤΑΙ κατ’ουσίαν την με τις προτάσεις ασκηθείσα κύρια παρέμβαση.
ΑΙΡΕΙ την δημιουργούμενη αμφιβολία ή αμφισβήτηση ως προς τον δικαιούχο του χρηματικού ποσού του υπ’αριθμ…………….ατομικού καταθετικού πολυμορφικού λογαριασμού της Τράπεζας Πειραιώς (πρώην Τράπεζας Κύπρου …………………), με υπόλοιπο 46.062,35 ευρώ, που κατέλιπε κατά τον χρόνο του θανάτου του, ο ιδρυτής, ………., το οποίο πρέπει να θεωρηθεί ως κοινωφελής περιουσία, δεσμευμένη υπέρ του κοινωφελούς σκοπού, που είχε θέσει ο διαθέτης με την με αριθμ………../18-1-2012 συστατική του αυτοτελούς κοινωφελούς ιδρύματος με την επωνυμία «…………….» πράξη του Συμβολαιογράφου Ρόδου …………….
Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στον Πειραιά την 19η Μαρτίου 2026 και δημοσιεύθηκε στις 6 Μαΐου 2026 σε έκτακτη και δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου αυτού με απόντες τους διαδίκους, τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αιτούντων και της δικαστικής πληρεξουσίας ΝΣΚ της πρώτης εκ των προς ους η κοινοποίηση.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ