ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
4o τμήμα
Αριθμός απόφασης : 281/2026
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Συγκροτήθηκε από το Δικαστή Δημήτριο Καβαλλάρη, Εφέτη, που ορίστηκε από ορίσθηκε από τον Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου Διεύθυνσης του Εφετείου Πειραιώς, και τη Γραμματέα Ε.Δ.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις ……….., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
ΤΗΣ ΚΑΛΟΥΣΑΣ – ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΗΣ : ………., η οποία εκπροσωπήθηκε από το πληρεξούσιο Δικηγόρο της Αχιλλέα Τσάμη.
ΤΟΥ ΚΑΘ΄ΟΥ Η ΚΛΗΣΗ ΕΚΚΑΛΟΥΝΤΟΣ : ………. ., o οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του δικηγόρο Αγγελική Γκίνη.
Ο ενάγων και ήδη εκκαλών άσκησε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς την από 30/04/2021, και με αρ. καταθ. ΓΑΚ …../2021 αγωγή του, με την ειδική διαδικασία των διαφορών από οικογένεια το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση. Επί της άνω υπόθεσης εκδόθηκε η με αρ. 2895/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Κατά της απόφασης αυτής ο ενάγων και ήδη εκκαλών άσκησε την από 10/2/2022, και με αρ. καταθ. ΓΑΚ ……../2022 έφεσή του, επί της οποίας εκδόθηκε η με αρ. 323/2023, απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, που ανέβαλε την έκδοση οριστική απόφασης. Ήδη η υπόθεση φέρεται προς έκδοση οριστικής απόφασης με την από 17.7.2023 και με αρ. καταθ. ΓΑΚ/ΕΑΚ ……/2023 κλήση της εφεσίβλητης, και ορίστηκε για τη δικάσιμο που αναφέρθηκε στην αρχή της παρούσας.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, αφού αυτή εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι πληρεξούσιοι Δικηγόροι των διαδίκων αναφέρθηκαν στις έγγραφες προτάσεις τους .
AΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Επαναφέρεται προς συζήτηση με την από 17.7.2023 και με αρ. καταθ. ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/2023 κλήση της εφεσίβλητης, η από 10/2/2022, και με αρ. καταθ. ΓΑΚ ……/2022, έφεση της ενάγοντος και ήδη εκκαλούντος, κατά της με αριθμό 2895/2021 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, μετά την έκδοση της με αρ. 323/2023 απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου, η οποία ανέβαλε τη συζήτηση έως ότου οι διάδικοι συμπληρώσουν την ειδική πληρεξουσιότητα των πληρεξουσίων τους Δικηγόρων, κατ΄άρθρο 98 του ΚΠολΔ. ¨Ηδη οι διάδικοι προσκόμισαν στην παρούσα συζήτηση, ο εκκαλών το υπ. αρ. ……/22.9.2025 ειδικό πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Κρανιδίου Αργολίδας …………. και ο εκκαλών το υπ’ αρ. ……/2023 ειδικό πληρεξούσιο του συμβολαιογράφου Σπετσών ……….., με τα οποία νομιμμοποίησαν τους παριστάμενους πληρεξουσίους τους Δικηγόρους Η ως άνω έφεση έχει ασκηθεί νομότυπα κι εμπρόθεσμα (άρθρο 518 § 1 ΚΠολΔ) κι έχει κατατεθεί το με αρ. κωδικό παραβόλου ………….. παράβολο ποσού 100,00 € παρόλο που για το παραδεκτό αυτής δεν απαιτείται η καταβολή παραβόλου, δεδομένου ότι οι διαφορές των άρθρων ΚΠολΔ, όπως η προκειμένη, εξαιρούνται ρητά από το νόμο (άρθρο 495 § 3 εδ. τελ. ΚΠολΔ), ώστε ανεξαρτήτως ης έκβασης της δίκης θα πρέπει να διαταχθεί η απόδοσή του στην εκκαλούντα. Η κρινόμενη έφεση, φέρεται παραδεκτά προς συζήτηση ενώπιον του παρόντος δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου, κατά την ίδια, όπως και πρωτοδίκως, ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών (άρθρο 592 παρ.3 Κ.Πολ.Δ..), η οποία εφαρμόζεται και από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, λόγου του χρόνου εκδίκασής της (άρθρ. 533 παρ.1, 2 σε συνδ. με άρθρ. 591 παρ.1 KΠολΔ, όπως το τελευταίο αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 άρθρο τέταρτο του ν. 4335/2015 και εφαρμόζεται από 1.1.2016). Για να κριθεί, όμως, ότι η έφεση αυτή είναι παραδεκτή, όπως απαιτεί το άρθρο 533 παρ. 1 KΠολΔ, πρέπει προηγουμένως να εξετασθεί η ύπαρξη άμεσου εννόμου συμφέροντος του εκκαλούντος (άρθρο 68 KΠολΔ).
Σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 1439 παρ. 1 ΑΚ, καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει το διαζύγιο, όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά, από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται ως λόγος διαζυγίου ο αντικειμενικός κλονισμός της έγγαμης σχέσης χωρίς να απαιτείται το στοιχείο της υπαιτιότητας για να δύναται να ζητηθεί το διαζύγιο. Έτσι ο ενάγων, για τη θεμελίωση και παραδοχή της αγωγής του, θα πρέπει να επικαλεστεί και να αποδείξει ότι ο γάμος έχει κλονισθεί από ορισμένα γεγονότα που αναφέρονται στο πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, με την έννοια της ύπαρξης αιτιώδους συνδέσμου ανάμεσα στα αντικειμενικώς πρόσφορα κλονιστικά της έγγαμης σχέσης γεγονότα στο πρόσωπο του εναγομένου συζύγου του ή και των δύο και ότι ο κλονισμός είναι τόσο ισχυρός, ώστε βασίμως η εξακολούθηση της έγγαμης συμβίωσης έχει καταστεί γι` αυτόν αφόρητη. Αν το κλονιστικά γεγονός αφορά και τους δύο συζύγους, το προς διάζευξη δικαίωμα γεννάται ανεξαρτήτως από το ποιόν από τους δύο βαρύνει περισσότερο η ύπαρξή του και από το αν υπάρχει υπαιτιότητα στο πρόσωπο του ενός μόνο. Αν, όμως, το κλονιστικά γεγονός συνδέεται αποκλειστικώς με το πρόσωπο του ενάγοντας, δεν γεννάται υπέρ αυτού δικαίωμα διάζευξης με βάση την ως άνω διάταξη του άρθρου 1439 παρ. 1 ΑΚ. Το ότι για τη λύση του γάμου είναι πλέον αδιάφορο αν ο κλονισμός οφείλεται σε υπαίτιο ή ανυπαίτιο κλονιστικά γεγονός, σημαίνει ότι στη δίκη διαζυγίου δεν δικαιολογείται σε καμία πλευρά έννομο συμφέρον για την έρευνα της υπαιτιότητας, το δε δεδικασμένο της διαπλαστικής απόφασης του διαζυγίου δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας σε καμία περίπτωση ούτε και στη δίκη διατροφής μετά το διαζύγιο, όπως προβλέπει το άρθρο 1442 ΑΚ, ενόψει της διάταξης του άρθρου 1444 παρ. 1 ΑΚ. Αντικείμενο δε της δίκης διαζυγίου είναι όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου διαζυγίου, που δικαιολογεί την απαγγελία του διαζυγίου, αλλά το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου. Κατ` ακολουθίαν τούτων, αν ασκηθούν δύο αντίθετες αγωγές, με τις οποίες ο καθένας από τους συζύγους ζητεί τη λύση του γάμου για ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης από λόγο που αφορά το πρόσωπο του άλλου συζύγου, και το Δικαστήριο έκανε δεκτές και τις δύο, γιατί έκρινε ότι ο κλονισμός αφορά στο πρόσωπο και των δύο συζύγων, τότε εν όψει του, κατά τα προεκτεθέντα, αντικειμένου της δίκης περί διαζυγίου και του δεδικασμένου που παράγεται από την απόφαση αυτή, καθένας από τους συζύγους θεωρείται ότι νίκησε, γιατί με την παραδοχή και των δύο αγωγών, επήλθε η έννομη συνέπεια, την οποία επιδίωκαν αμφότεροι οι διάδικοι με το αίτημα των αγωγών τους. Το γεγονός δε ότι η απόφαση περιέχει αιτιολογίες δυσμενείς για τον καθένα διάδικο, δηλαδή δέχεται ότι ο κλονισμός της έγγαμης σχέσης επήλθε εξαιτίας γεγονότων που αφορούν και το πρόσωπό του, δεν ασκεί καμία δυσμενή επιρροή στις έννομες σχέσεις του, αφού από τις αιτιολογίες αυτές, που δεν έχουν στοιχεία διατακτικού, δεν παράγεται δεδικασμένο για ζητήματα υπαιτιότητας σε άλλη δίκη. Στην πραγματικότητα δηλαδή, αντικείμενο της δίκης διαζυγίου είναι όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου, που δικαιολογεί την απαγγελία του διαζυγίου, αλλά το διαπλαστικό δικαίωμα της λύσης του γάμου. (ΑΠ 491/2010, ΑΠ 1869/2009, ΑΠ 869/2009, ΑΠ 1326/2008, ΑΠ 1301/2005, ΑΠ 669/2005, Νόμος, ΕφΘρ. 76/2012 Αρμ. 2013. 1856). Συνεπώς, στην περίπτωση αυτή, κανένας από τους διαδίκους συζύγους έχει έννομο συμφέρον, κατά τα άρθρα 68, 516 παρ. 2 και 556 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., να ασκήσει αντίστοιχα έφεση ή αναίρεση κατά της πρωτόδικης ή της τελεσίδικης απόφασης και να ζητήσει την εξαφάνισή της με σκοπό να απορριφθεί η αγωγή του αντιδίκου του (βλ.σχ. Α.Π. 1416/2013 Τ.Ν.Π. ΝΟΜΟΣ, Α.Π. 477/2012 ΝοΒ 2012.2021, ΑΠ 639/2011 ΝοΒ 2011.2336, ΑΠ 1059/2011 ΝοΒ 2012.886, ΑΠ 33/2010 ΝοΒ 2010.1187, ΑΠ 1571/2009, ΑΠ 170/2008 δημοσιευμένες στην ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΠειρ Εφ. Πειρ. 39/2014 και Εφ.Πειρ. 99/2014 Τ.Ν.Π. «Νόμος» βλ. Απ. Γεωργιάδης, Σύντομη Ερμηνεία ΑΚ, τόμ. ΙΙ, έκδ. 2013, άρθρο 1439, αρ. 31, σελ. 700, Μαργαρίτη Μιχ. Ερμηνεία Κ.Πολ.Δ.. τό άρθρο 516, παρ. 29 σελ. 884 – 885). Το έννομο συμφέρον αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση της δίκης επί της έφεσης και η συνδρομή του ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, η έλλειψή του δε συνεπάγεται την απόρριψη του ενδίκου μέσου της έφεσης ως απαράδεκτου (άρθρα 68, 73, 516 και 532 Κ.Πολ.Δ.) Εξάλλου, με το άρθρο 16 του ν. 1329/1983 καταργήθηκε η διάταξη του άρθρου 1453 ΑΚ, με την οποία ρυθμιζόταν το θέμα της χρηματικής ικανοποιήσεως που μπορούσε να επιδικασθεί από το δικαστήριο με την περί διαζυγίου απόφαση στον αναίτιο σύζυγο για την ηθική βλάβη που υπέστη, λόγω βαριάς προσβολής του προσώπου του από τον υπαίτιο σύζυγο από γεγονός που αποτελούσε το λόγο διαζυγίου, χωρίς να θεσπισθεί άλλη σχετική διάταξη. Ωστόσο η κατάργηση της ως άνω διάταξης (ν. 1329/1983) δεν αποκλείει την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης για συζυγικά παραπτώματα, εφόσον συντρέχει κατά το άρθρ. 299 ΑΚ νόμιμη περίπτωση κατά τις διατάξεις των άρθρ. 57, 59 και 932 του ίδιου Κώδικα, που συμβαίνει όταν τα παραπτώματα αυτά, οφειλόμενα σε υπαιτιότητα του ενός των συζύγων και αυτοτελώς κρινόμενα, δηλαδή ανεξάρτητα από τη συζυγική σχέση, είναι πρόσφορα και ικανά να προκαλέσουν προσβολή της προσωπικότητας του άλλου συζύγου ή γενικότερα συνιστούν σε βάρος του αδικοπραξία (ΑΠ 1444/2008, 686/2004, ΑΠ 566/2003 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Έτσι δεν αρκεί για την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης η οποιαδήποτε κλονιστική του γάμου αντισυζυγική συμπεριφορά και η ψυχική δοκιμασία που αναπόφευκτα αυτή προκαλεί, εφόσον κατά τα λοιπά δεν συνιστά και αυτοτελώς προσβολή της προσωπικότητας του άλλου συζύγου. Με την έννοια συνεπώς αυτή δεν επιφέρουν προσβολή της προσωπικότητας οι παραβάσεις των υποχρεώσεων συνοίκησης, συμπαράστασης και επίδειξης του επιβαλλόμενου ενδιαφέροντος από τον ένα σύζυγο για τον άλλο ή ακόμα και η παράβαση της υποχρέωσης συζυγικής πίστης αφού πρόκειται για υποχρεώσεις σύμφυτες με την έγγαμη σχέση, για την παράβαση των οποίων ο νόμος αντιλαμβάνεται ως επαρκή προστασία την παροχή στο θιγόμενο σύζυγο δικαιώματος διάζευξης (ΑΠ 1347 / 2024, ΑΠ 125/2019, ΑΠ 1233/2014, ΑΠ 558/2006, ΕφΘρ 67/2015, ΕφΔυτΣτερΕλλ 10/2014 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Στην προκείμενη περίπτωση, ο ενάγων και ήδη εκκαλών στην την από 30/04/2021, και με αρ. καταθ. ΓΑΚ ……………/2021 αγωγή του ζήτησε να λυθεί ο γάμος του με την εναγόμενη για λόγους που αφορούσαν το πρόσωπο αυτής κι επικουρικά λόγω παρόδου διετίας από το χρόνο που τελούν σε διάσταση. Εξέθετε ειδικότερα ότι συνήλθε σε δεύτερο γάμο με τους κανόνες της Ανατολικής Ορθόδοξης εκκλησίας με την εναγόμενη στις 21.9.2009 στις ……. ¨Ότι από το έτος 2018 η εναγόμενη άρχισε να έχει ερωτικές επαφές με άλλους άνδρες και τον Ιανουάριο του 2019 του ανακοίνωσε ότι ήθελε να χωρίσουν, χωρίς άλλες εξηγήσεις κι έκτοτε άρχισε να συναναστρέφεται και να έχει φανερές ερωτικές σχέσεις με άλλους άντρες, ώστε οι διάδικοι να μένουν πλέον χωριστά στην ίδια συζυγική στέγη. ¨Ότι την συζυγική οικία έκτισε ο ίδιος και συνεισέφερε στην διατροφή της θυγατέρας της εναγόμενης από τον πρώτο της γάμο. ¨Ότι η φανερή εξωσυζυγική της δραστηριότητα προσέβαλε την προσωπικότητά του στην μικρή κοινωνία των Σπετσών. ¨Ότι το Φεβρουάριο του 2021 την κάλεσε να διευθετήσουν τα περιουσιακά ζητήματα, αλλά αυτή του ζήτησε να αποχωρήσει από το σπίτι. Με βάση ιστορικό αυτό ζήτησε κυρίως να λυθεί ο γάμος με την εναγόμενη λόγω ισχυρού κλονισμού της έγγαμης συμβίωσης, που οφειλόταν στο πρόσωπό της κι επικουρικώς λόγω παρόδου διετίας από τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης. Ζήτησε περαιτέρω την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ποσού 15.000 €. Το Δικαστήριο με την εκκαλούμενη απόφαση απέρριψε ως μη νόμιμο το αίτημα χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης της αγωγής και κατά τα λοιπά έκανε δεκτή την αγωγή και απήγγειλε τη λύση του γάμου των διαδίκων, λόγω ισχυρού κλονισμού της έγγαμης συμβίωσης για λόγους οφειλόμενους και στους δύο διαδίκους. Κατά της απόφασης παραπονείται ο ενάγων και ήδη εκκαλών με την έφεσή του, ζητώντας την εξαφάνιση, άλλως τη μεταρρύθμιση αυτής ως προς τη διάταξη της άνευ υπαιτιότητας της εναγόμενης λύσης του γάμου και της απόρριψης του αιτήματος χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης. Ωστόσο, η έννομη συνέπεια, δηλαδή η λύση του γάμου, που επεδίωξε ο ενάγων με την αγωγή του και στην οποία εξαντλείται η δίκη διαζυγίου, έχει ήδη επέλθει με την εκκαλουμένη απόφαση. Το γεγονός δε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει δυσμενείς και για τον εκκαλούντα αιτιολογίες, ότι δηλαδή, κατά το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, δεν αποδείχθηκαν εξωσυζυγικές σχέσεις της εναγόμενης και ο ισχυρός κλονισμός επήλθε εξαιτίας γεγονότων, που αφορούν το πρόσωπο και του ενάγοντος, δεν έχει καμία δυσμενή επίδραση στις έννομες σχέσεις του, αφού από τις αιτιολογίες αυτές, που δεν έχουν στοιχεία διατακτικού, δεν παράγεται δεδικασμένο για ζητήματα υπαιτιότητας σε άλλη δίκη. Όπως προαναφέρθηκε, στη δίκη διαζυγίου δεν τίθεται θέμα υπαιτιότητας, που μπορεί να έχει περαιτέρω έννομες συνέπειες .λ.χ. για την ενδεχόμενη δίκη διατροφής τίθεται πλέον. Συνακόλουθα η έφεση του εκκαλούντος – ενάγοντος, κατά το μέρος που πλήττει την εκκαλούμενη απόφαση ως προς τα κλονιστικά του γάμου περιστατικά που έκανε δεκτά, δηλαδή τις αιτιολογίες της (πρώτος και δεύτερος λόγος αυτής) πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
Η έφεση αντίθετα είναι παραδεκτή αναφορικά με το κεφάλαιο της απόφασης που απέρριψε το σωρευόμενο στην αγωγή αίτημα χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, και πρέπει να ερευνηθεί ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα. ¨Όμως, τα όσα εκθέτει ο ενάγων στην αγωγή του, σύναψης φανερών εξωσυζυγικών σχέσων της εναγόμενης συζύγου του που δυσφήμησαν αυτόν στην κοινωνία του νησιού (όχι όμως ότι η ίδια διέδωσε δυσφημιστικά γεγονότα για τον ίδιο), η αδιαφορία και απαξιωτική της συμπεριφορά, συνιστούν αντισυζυγική συμπεριφορά της εναγόμενης, που αποτελούν γεγονότα κλονιστικά της έγγαμης σχέσης, χωρίς όμως ταυτόχρονα να μπορούν να υπαχθούν στο πραγματικό των διατάξεων των άρθρων 57 , 59 του ΑΚ και 932 του ΑΚ. Δηλαδή αυτοτελώς κρινόμενα (όχι στα πλαίσια της αγωγής διαζυγίου) δεν συνιστούν προσβολή της προσωπικότητας ή αδικοπραξία, ώστε να στηρίζουν το αίτημα χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης. Συνακόλουθα το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο ορθά απέρριψε την αγωγή ως προς το κεφάλαιό της αυτό ως νόμω αβάσιμη, ώστε ο σχετικός τρίτος λόγος της έφεσης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος και κατ΄επέκταση η έφεση στο σύνολό της. Τέλος πρέπει, να επιβληθούν στον εκκαλούντα, λόγω της ήττας του, τα δικαστικά έξοδα της εφεσίβλητης, του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας (άρθρα 176 και 183 KΠολΔ), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ αντιμωλία των διαδίκων.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την έφεση εν μέρει ως απαράδεκτη (κεφάλαιο της αγωγής λύσης του γάμου).
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και απορρίπτει κατ΄ουσίαν την έφεση, κατά τα λοιπά.
ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή του παραβόλου της έφεσης στον εκκαλούντα που κατέθεσε αυτό.
ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ σε βάρος του εκκαλούντος τα δικαστικά έξοδα της εφεσίβλητης για τον παρόντα βαθμό δικαιοδοσία, το ύψος των οποίων ορίζει σε τριακόσια πενήντα (350) €.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, χωρίς να παρίστανται οι διάδικοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους, στις 29.4.2026.
Ο ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ