ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Αριθμός Απόφασης 371 /2026
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Τμήμα 4ο
Αποτελούμενο από τη Δικαστή Αγγελική Καγιούλη, Εφέτη, η οποία ορίσθηκε από το Τριμελές Συμβούλιο Διοίκησης του Εφετείου Πειραιώς και από τη Γραμματέα Ε.Δ.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις ………….. για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Της εκκαλούσας: …………., η οποία παραστάθηκε δια δηλώσεως, κατ’ άρθρ. 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, της πληρεξουσίας δικηγόρου της, Αντωνίας Πλατιά, η οποία προκατέθεσε προτάσεις.
Του εφεσίβλητου: ………… ο οποίος παραστάθηκε δια δηλώσεως, κατ’ άρθρ. 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, της πληρεξουσίας δικηγόρου του, Ειρήνης Βασάκη Κουσουλού, η οποία προκατέθεσε προτάσεις.
Η ενάγουσα με την από την από 1/8/2023 (αριθμ. εκθ. καταθ. ………/2023) αγωγή της, απευθυνόμενη ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, ζήτησε τα όσα σε αυτή αναφέρονται. Επί της αγωγής εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 3399/2024 απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου, η οποία έκανε δεκτή εν μέρει την αγωγή ως ουσιαστικά βάσιμη. Την απόφαση αυτή προσέβαλε η εκκαλούσα με την υπό κρίση από 12/1/2025 έφεση, που κατατέθηκε στην Γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς με αριθμό κατάθεσης ………./2025 και ορίστηκε δικάσιμος αυτής με την υπ’ αριθμ. 50/35/2025 πράξη του Γραμματέα του Δικαστηρίου τούτου η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας και γράφτηκε στο πινάκιο.
ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η από 12/1/2025 (αριθμ. εκθ. καταθ. ………../2025) έφεση της ενάγουσας και ήδη εκκαλούσας κατά της υπ` αριθ. 3399/2024 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, έχει ασκηθεί νομότυπα, με κατάθεση του δικογράφου της στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου κατ’ άρθρο 495 παρ.1 ΚΠολΔ στις 12/1/2025 και εμπρόθεσμα, προ πάσης επιδόσεως (καθώς από τα έγγραφα της δικογραφίας δεν προκύπτει η επίδοση της εκκαλουμένης), κατ’ άρθρο 518 παρ.2 ΚΠολΔ, δεδομένου ότι η εκκαλούμενη απόφαση δημοσιεύθηκε στις 17/10/2024, η δε κατ’ αυτής έφεση ασκήθηκε πριν την πάροδο διετίας από την ως άνω δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης. Επομένως, η έφεση, η οποία αρμοδίως κατ’ άρθρο 19 περ.1 ΚΠολΔ, εισάγεται ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου για να συζητηθεί με την ίδια ως πρωτοδίκως ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών, κατ’ άρθρ.591-592 ΚΠολΔ, πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή και να εξετασθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της κατ’ άρθρο 533 παρ.1 ΚΠολΔ, δεδομένου ότι για το παραδεκτό αυτής δεν απαιτείται η καταβολή παραβόλου, σύμφωνα με το τελ.εδάφιο της περ. Γ της παραγράφου 3 του άρθρου 495 ΚΠολΔ.
Με την ασκηθείσα ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά (αριθμ. εκθ. καταθ. ………../2023) αγωγή της η ενάγουσα (νυν εκκαλούσα) εκθέτει ότι η ίδια και ο εναγόμενος από το νόμιμο γάμο τους, ο οποίος έχει ήδη λυθεί, έχουν αποκτήσει ένα κοινό τέκνο, την ………, που γεννήθηκε στις 28/2/2009, η επιμέλεια της οποίας έχει ανατεθεί αποκλειστικά στην ενάγουσα με την υπ’ αριθμ. 1381/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία έχει καταστεί τελεσίδικη. Με βάση το ιστορικό αυτό, εκθέτοντας τις οικονομικές δυνατότητες εκάστου των διαδίκων και τις οικονομικές ανάγκες της ανήλικης, η οποία στερείται εισοδημάτων από οποιαδήποτε πηγή και περιουσίας, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στην αγωγή, ζητεί να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να της καταβάλλει, ως συνεισφορά του στην μηνιαία αποτιμώμενη σε χρήμα διατροφή της ανήλικης και για λογαριασμό αυτής μηνιαίως το ποσό των 1.150 ευρώ, την πρώτη ημέρα κάθε μήνα από την επίδοση της αγωγής και για μία διετία με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση καταβολής κάθε περιοδικής παροχής και μέχρι την ολοσχερή εξόφληση. Τέλος, ζητεί να κηρυχθεί η απόφαση προσωρινώς εκτελεστή, καθώς επίσης να επιβληθούν σε βάρος του εναγόμενου τα δικαστικά της έξοδα. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την εκκαλούμενη απόφαση δέχθηκε εν μέρει την αγωγή ως ουσιαστικά βάσιμη και υποχρέωσε τον εναγόμενο να καταβάλλει στην ενάγουσα για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου τους, το ποσό των πεντακοσίων (500) ευρώ μηνιαίως, εντός του πρώτου πενθημέρου κάθε μήνα από την επομένη της επιδόσεως της αγωγής και για μία διετία, με το νόμιμο τόκο οπό την καθυστέρηση καταβολής κάθε περιοδικής παροχής και μέχρι την ολοσχερή εξόφληση, κήρυξε την απόφαση προσωρινά εκτελεστή και συμψήφισε τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων. Η εκκαλούσα με την ένδικη έφεσή της προσβάλλει την απόφαση αυτή και παραπονείται για τους αναφερόμενους σε αυτή λόγους, ειδικότερα δε, λόγω του ότι το παραπάνω ποσό επιδικάσθηκε κατ’ εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου, με κακή εκτίμηση των αποδείξεων, μη εκτιμώντας ορθά τις οικονομικές δυνάμεις της ίδιας και του εφεσίβλητου, ζητώντας να εξαφανιστεί η απόφαση ώστε να γίνει καθ’ ολοκληρία δεκτή η αγωγή της και να καταδικαστεί ο εφεσίβλητος στα δικαστικά της έξοδα και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας.
Από τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1489 και 1493 του ΑΚ, όπως αυτές ισχύουν, προκύπτει ότι οι γονείς, είτε υπάρχει μεταξύ τους γάμος και συμβιώνουν είτε έχει διακοπεί η συμβίωση είτε έχει εκδοθεί διαζύγιο, έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν τα ανήλικα τέκνα τους, ακόμη και εάν αυτά έχουν περιουσία, της οποίας όμως τα εισοδήματα ή το προϊόν της εργασίας τους ή άλλα τυχόν εισοδήματά τους δεν αρκούν για τη διατροφή τους. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του, και περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρησή του και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή και την εν γένει εκπαίδευσή του. Ως συνθήκες ζωής νοούνται οι συγκεκριμένοι όροι διαβίωσης, που ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τον τόπο κατοικίας, την ανάγκη επιτήρησης και εκπαίδευσης και την κατάσταση της υγείας του δικαιούχου, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου (βλ. ΑΠ 823/2000 ΕλλΔνη 41. 1597). Για να καθοριστεί το ποσό της δικαιούμενης διατροφής αξιολογούνται καταρχήν τα εισοδήματα των γονέων από οποιαδήποτε πηγή και στη συνέχεια προσδιορίζονται οι ανάγκες του τέκνου, καθοριστικό δε στοιχείο είναι οι συνθήκες της ζωής του, δηλαδή οι όροι διαβίωσής του, χωρίς όμως να ικανοποιούνται οι παράλογες αξιώσεις (ΑΠ 1156/2017 ΤΝΠ Nomos). Εκείνος από τους γονείς που ασκεί τη γονική μέριμνα ή έχει την επιμέλεια του ανηλίκου μπορεί να συνυπολογίσει οτιδήποτε συνδέεται με την πραγματική διάθεση χρημάτων για τις ανάγκες του τέκνου, καθώς και την προσφορά προσωπικών υπηρεσιών για την περιποίηση και φροντίδα του, που είναι αποτιμητές σε χρήμα, και άλλες παροχές σε είδος, που συνδέονται με τη συνοίκηση, η αποτίμηση των οποίων μπορεί να συνυπολογισθεί στην υποχρέωσή του για τη διατροφή του τέκνου (βλ. και ΑΠ 884/2003 ΕλλΔνη 45. 117). Εξάλλου, το ανήλικο τέκνο που δικαιούται διατροφή δεν υποχρεούται να στραφεί και κατά των δύο γονέων του. Ο εναγόμενος από αυτό γονέας του δεν μπορεί να προβάλει την από το άρθρο 1487 παρ. 2 ΑΚ προβλεπόμενη ένσταση διακινδύνευσης της δικής του διατροφής, εκτός αν επικαλεστεί ότι το τέκνο μπορεί να στραφεί εναντίον άλλου υπόχρεου ή να διατραφεί από την περιουσία του (ΑΠ 676/2000 ΕλλΔνη 41. 1597). Ειδικότερα, δύναται αυτός να επικαλεστεί όχι και ο άλλος γονέας έχει την οικονομική δυνατότητα, σε σχέση με τη δική του και σε συνδυασμό με τις λοιπές υποχρεώσεις του, να καλύψει μέρος της ανάλογης διατροφής του ανηλίκου. Ο εν λόγω ισχυρισμός συνιστά νόμιμη ένσταση, εφόσον με την αγωγή ζητείται η καταβολή ολόκληρου του ποσού της διατροφής, οπότε με την απόδειξή της περιορίζεται η υποχρέωση του εναγόμενου γονέα για τη διατροφή του τέκνου του, κατά το ποσό που αντιστοιχεί στην οικονομική δυνατότητα και στη με βάση αυτήν υποχρέωση συνεισφοράς του άλλου γονέα (βλ. ΑΠ 884/2003 ό.π., ΜονΕφΠειρ 432/2016 σε ΤΝΠ Nomos). Εάν, όμως, ζητείται μόνον η συνεισφορά του εναγομένου στην ανάλογη διατροφή του τέκνου του, ο παραπάνω ισχυρισμός συνιστά αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής (ΜονΕφΠειρ 432/2016 ό.π.).
Περαιτέρω, για το κατ` άρθρο 216 KΠολΔ ορισμένο της αγωγής διατροφής, σε χρήμα, ανηλίκου τέκνου λόγω διακοπής της έγγαμης συμβίωσης των γονέων του ή λόγω λύσης του γάμου αυτών, αρκεί να καθορίζεται στο δικόγραφό της το, αιτούμενο για όλες αυτές τις ανάγκες του, συνολικό ύψος της δαπάνης που αποτελεί την κατά νόμο ανάλογη διατροφή του (ΑΠ 823/2000 ΕλλΔικ 41/1597, AΠ 1316/1992 EλλΔικ 35/368, ΑΠ 1155/1988 ΕΕΝ 1988/614, ΕφΠειρ 486/2015 Τ.Ν.Π. Nomos), χωρίς να είναι αναγκαίο να εκτίθενται το απαραίτητο για την κάλυψη κάθε επί μέρους ανάγκης του, που προκύπτει από τις συνθήκες της ζωής του, χρηματικό ποσό και οι οικονομικές δυνάμεις του εναγομένου (περιουσία, εισοδήματα κ.λπ.), ούτε και η δυνατότητα συνεισφοράς του στη διατροφή του άλλου (του μη εναγομένου) γονέα, στοιχεία που μπορούν να προβληθούν από τον εναγόμενο ως ένσταση εν μέρει καταλυτική της αγωγής (ΕφΑθ 26/2018, ΕφΔωδ 95/2006 ΤΝΠ Nomos).
Ακολούθως, για το, κατά το άρθρο 216 ΚΠολΔ, ορισμένο της αγωγής διατροφής σε χρήμα ανήλικου τέκνου, λόγω διάστασης ή λύσης του γάμου των γονέων του, αρκεί να εκτίθενται στο δικόγραφο αυτής, η συγγενική σχέση ενάγοντος – εναγόμενου, η έλλειψη εισοδημάτων του ανηλίκου και η αδυναμία του να εργαστεί, τα περιουσιακά στοιχεία του εναγόμενου γονέα του, οι ανάγκες του που είναι προσδιοριστικές του ύψους της διατροφής, η οποία πρέπει να του καταβληθεί και το αιτούμενο, για όλες αυτές τις ανάγκες του, συνολικό ύψος της δαπάνης που αποτελεί την ανάλογη διατροφή του, χωρίς να απαιτείται ο προσδιορισμός στο δικόγραφο της αγωγής με ακρίβεια και του απαραίτητου, για την κάλυψη κάθε επιμέρους ανάγκης του χρηματικού ποσού, που προκύπτει από τις συνθήκες της ζωής του, καθώς και των εισοδημάτων και της οικονομικής δυνατότητας και του άλλου γονέα και των συγκεκριμένων δαπανών που βαρύνουν καθέναν από τους γονείς (βλ. ενδεικτικά ΑΠ 416/2007, ΕφΑΘ 218/2018, ΕφΠειρ 486/2015 ΤΝΠ Nomos).
Από την επανεκτίμηση των ένορκων καταθέσεων των μαρτύρων των διαδίκων (ένας από κάθε πλευρά) που εξετάσθηκαν νομίμως στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης και απ’ όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που νόμιμα μετ’ επικλήσεως προσκομίζουν οι διάδικοι, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που το πρώτον παραδεκτά προσκομίζονται στο Εφετείο κατ’ άρθρο 529 παρ.1 ΚΠολΔ, είτε προς άμεση απόδειξη, είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, τέλος δε από τα αυτεπαγγέλτως λαμβανόμενα υπόψη διδάγματα της κοινής πείρας κατ’ άρθρο 336 παρ.4 ΚΠολΔ αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:
Οι διάδικοι τέλεσαν νόμιμο θρησκευτικό γάμο, στη Γλυφάδα Αττικής, στις 25/9/2004, από τον οποίο απέκτησαν ένα τέκνο, την …………, η οποία γεννήθηκε στις 28/2/2009. Ο γάμος των διαδίκων λύθηκε αμετάκλητα δυνάμει της υπ’ αριθμ. 6087/2011 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ενώ οι διάδικοι διαμένουν χωριστά ήδη από τις 7/4/2009, με την αποχώρηση της ενάγουσας μετά του τέκνου της από τη συζυγική κατοικία στο ….. Αττικής. Έκτοτε, η ως άνω ανήλικη θυγατέρα τους ……… διαμένει στο …….. Αττικής μαζί με την μητέρα της, στην οποία, άλλωστε, δυνάμει της υπ’ αριθμ. 1381/2010 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, έχει ήδη ανατεθεί οριστικά η επιμέλεια αυτής. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι το ανωτέρω ανήλικο τέκνο των διαδίκων, το οποίο νομίμως εκπροσωπείται στην παρούσα δίκη από την ενάγουσα μητέρα του, αδυνατεί να διαθρέψει τον εαυτό του, καθόσον στερείται πλήρως εισοδημάτων από οποιαδήποτε πηγή και δεν έχει τη δυνατότητα, λόγω της ηλικίας του, να εργαστεί. Συνεπώς, υπόχρεοι προς διατροφή του είναι οι γονείς του από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις οικονομικές του δυνάμεις, ενώ το μέτρο της διατροφής τους πρέπει να προσδιοριστεί με βάση τις ανάγκες του, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες διαβίωσής του και πρέπει να περιλαμβάνει όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση, την περίθαλψη και ανατροφή του. Εξάλλου, δυνάμει: α) της υπ’ αριθμ. 6137/2009 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων), καθορίστηκε προσωρινά το ποσό της συνεισφοράς του εναγομένου στην διατροφή της ανήλικης …. στα 482 ευρώ μηνιαίως, β) της υπ’ αριθμ. 1381/2010 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία, η επιμέλεια της ανήλικης …….. ανατέθηκε στην μητέρα αυτής, καθορίστηκε επιπλέον, κατόπιν απόρριψης της κατά το οικείο σκέλος ασκηθείσας έφεσης κατά της απόφασης αυτής με την υπ’ αριθμ. 5877/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, το ποσό της συνεισφοράς του εναγομένου στη διατροφή της εν λόγω ανήλικης θυγατέρας του στο ποσό των 450 ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα δύο ετών από την επίδοση της οικείας αγωγής, γ) της υπ’ αριθμ. 1124/2012 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών καθορίστηκε το ποσό της συνεισφοράς του εναγομένου στη διατροφή της ανήλικης κόρης του στα 480 ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα δύο ετών από την επομένη της 29/7/2011), δ) της υπ’ αριθμ. 1109/2014 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς καθορίστηκε το ποσό της συνεισφοράς του εναγομένου στη διατροφή της εν λόγω ανήλικης θυγατέρας του στο ποσό των 520 ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα δύο ετών από την επίδοση της οικείας από 19/6/2013 αγωγής, ε) της υπ’ αριθμ. 483/2017 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς καθορίστηκε το ποσό της συνεισφοράς του εναγόμενου στη διατροφή του ίδιου ως άνω ανηλίκου τέκνου του στο ποσό των 600 ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα δύο ετών από την επίδοση της οικείας από 20/7/2015 αγωγής, στ) της υπ’ αριθμ. 5098/2018 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς καθορίστηκε το ποσό της συνεισφοράς του εναγομένου στη διατροφή της ανήλικης ….. στο ποσό των 600 ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα δύο ετών από την επίδοση της οικείας από 20/7/2017 αγωγής), ζ) της υπ’ αριθμ. 2717/2020 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς καθορίστηκε το ποσό της συνεισφοράς του εναγομένου στη διατροφή της ανήλικης ……. στο ποσό των 600 ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα δύο ετών από την επίδοση της από 29/7/2019 αγωγής, η) της υπ’ αριθμ. 2993/2022 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς καθορίστηκε το ποσό της συνεισφοράς του εναγομένου στη διατροφή της ανήλικης …… στο ποσό των 600 ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα δύο ετών από την επίδοση της από 2/8/2021 αγωγής, το οποίο, ως διαφαίνεται, έχει ήδη παρέλθει και για το λόγο αυτό διώκεται για το εντεύθεν χρονικό διάστημα επιδίκαση μηνιαίας διατροφής για λογαριασμό του εν λόγω αδυνατούντος να αυτοδιατραφεί ανηλίκου τέκνου των μερών. Από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα προέκυψε ότι η ενάγουσα εργάζεται ως βοηθός λογιστή στη ναυτιλιακή εταιρεία με την επωνυμία «…………….», με καθαρές μηνιαίες αποδοχές 1.718,04 ευρώ, όπως προκύπτει από το επικαλούμενο και προσκομιζόμενο από την εκκαλούσα από Ιανουαρίου 2024 εκκαθαριστικό μισθοδοσίας. Για δε το φορολογικό έτος 2022 το συνολικό δηλωθέν εισόδημά της ανήλθε σε 29.386,94 ευρώ, ενώ η επιβάρυνση της ενάγουσας με την καταβολή φόρου εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ και εισφοράς αλληλεγγύης, συνεκτιμάται ως μια επιπλέον βιοτική της ανάγκη, χωρίς τα ποσά που καταβάλει να αφαιρούνται από τα εισοδήματά της (ΑΠ 471/2005 ΕλλΔνη 2005.1425, ΕφΠειρ 399/2005 ΠειρΝομ 2005.278, ΕφΔωδ 167/2004 ΤΝΠ Nomos, ΕφΘεσ 873/1989 ΕλλΔνη 1989.1016). Επιπλέον, η ενάγουσα είναι: α) ψιλή κυρία ενός διαμερίσματος επιφάνειας 87 τ.μ., το οποίο κείται στον δεύτερο όροφο οικοδομής ανεγερθείσας στο …… Αττικής (οδός ………..) και β) κυρία του με αριθμό κυκλοφορίας ……. ΙΧΕ αυτοκινήτου, 1390 κ. εκ., με έτος πρώτης κυκλοφορίας το 2002. Διαμένει, όπως προαναφέρθηκε, με το ανήλικο τέκνο της, στο ανωτέρω ιδιόκτητο (κατά ψιλή κυριότητα) διαμέρισμα στο ……. Αττικής, με αποτέλεσμα να μην επιβαρύνεται με δαπάνες ενοικίου, να βαρύνεται όμως με την ανάλογη συμμετοχή της στις λειτουργικές δαπάνες της οικίας αυτής (ηλεκτρικού, ύδατος, τηλεφώνου, θέρμανσης κ.λ.π.), που είναι οι συνηθισμένες. Πέραν των παραπάνω, η ενάγουσα δεν αποδείχθηκε ότι έχει άλλη περιουσία ή εισοδήματα από οποιαδήποτε άλλη πηγή ούτε διατροφικές υποχρεώσεις προς τρίτα πρόσωπα, πλην του ως άνω ανήλικου τέκνου που απέκτησε με τον εναγόμενο, ενώ οι δαπάνες για τη διατροφή, τη συντήρηση, την ένδυση και την ψυχαγωγία της ίδιας είναι οι συνήθεις των γυναικών της ηλικίας της. Από την άλλη πλευρά ο εναγόμενος, τυγχάνει ομόρρυθμος εταίρος, με ποσοστό συμμετοχής 99%, της εδρεύουσας στην Αθήνα εταιρείας με την επωνυμία «………..» και με καταστατικό σκοπό το εμπόριο ανταλλακτικών ………. και συναφών ειδών, αποκερδαίνοντας από την εν λόγω επιχειρηματική του δραστηριότητα, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, τουλάχιστον το ποσό των 2.000 ευρώ μηνιαίως (καθαρά). Το Δικαστήριο κατέληξε στην κρίση αυτή αφενός λόγω της μη λογικά νοούμενης ύφεσης (δραστηριότητας κλπ) στο χώρο της αγοραπωλησίας ανταλλακτικών δικύκλων, όπως αβασίμως ισχυρίζεται ο εναγόμενος, και αφετέρου λόγω της μη εισέτι λύσης της εν λόγω εταιρείας και θέσης της σε εκκαθάριση ένεκα της – σύμφωνα με τις υποβληθείσες εκ μέρους της εταιρείας δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων – για περισσότερες από μία παρελθούσες χρήσεις εμφανιζόμενης ζημίας σε αυτή, συνδυαστικό με τον μη αποδειχθέντα έλεγχο από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές της ειλικρίνειας των οικείων δηλώσεων. Επιπλέον, ο εναγόμενος είναι: 1) πλήρης και αποκλειστικός κύριος επαγγελματικού χώρου επιφάνειας 133 τ.μ., που βρίσκεται στο υπόγειο της κείμενης επί της οδού ……….οικοδομής, 2) πλήρης και αποκλειστικός κύριος επαγγελματικού χώρου επιφάνειας 104 τ.μ., που βρίσκεται στο ισόγειο της κείμενης επί της οδού ………… οικοδομής, 3) πλήρης και αποκλειστικός κύριος επαγγελματικού χώρου επιφάνειας 133 τ.μ., που βρίσκεται στον πρώτο όροφο της κείμενης επί της οδού ……….. οικοδομής, 4) πλήρης και αποκλειστικός επικαρπωτής επαγγελματικού χώρου επιφάνειας 204 τ.μ. που βρίσκεται στον πρώτο όροφο της κείμενης επί της οδού ……….. οικοδομής, 5) πλήρης και αποκλειστικός επικαρπωτής επαγγελματικού χώρου επιφάνειας 191 τ.μ., που κείται στον δεύτερο όροφο της κείμενης επί της οδού …………. οικοδομής, (6) πλήρης και αποκλειστικός κύριος επαγγελματικού χώρου επιφάνειας 191 τ.μ., που βρίσκεται στον τρίτο όροφο της κείμενης επί της οδού ………….. (7) πλήρης και αποκλειστικός κύριος επαγγελματικού χώρου επιφάνειας 191 τ.μ., που βρίσκεται στον τέταρτο όροφο της κείμενης επί της οδού ………….. οικοδομής, 8) πλήρης και αποκλειστικός επικαρπωτής οικοπέδου επιφάνειας 210,99 τ.μ., μετά της εντός αυτού ανεγερθείσας οικίας επιφάνειας 70 τ.μ., που κείται στα … Αττικής και, ειδικότερα, επί της οδού ………….. και 9) πλήρης και αποκλειστικός κύριος ενός ΙΧΕ αυτοκινήτου μάρκας/μοντέλου Mercedes -Benz Α160, 1600 cc, με έτος πρώτης κυκλοφορίας το 2003. Από την εκμίσθωση δε των ανωτέρω επαγγελματικών χώρων ιδιοκτησίας του εναγόμενου (εξαιρουμένων των χώρων της εγκατάστασης της επιχείρησής του) καθώς και από την εκμίσθωση της ταράτσας του ανωτέρω κτιρίου, ο τελευταίος αποκόμισε για το φορολογικό έτος 2022 το ποσό των 69.835,24 ευρώ (όπως προκύπτει από το εκκαθαριστικό σημείωμα έτους 2022). Διαμένει στην ανωτέρω κείμενη στα … Αττικής οικία ιδιοκτησίας του (κατ’ επικαρπία) με την τρίτη σύζυγό του, ……., και το ανήλικο τέκνο τους, ……, με αποτέλεσμα να μην επιβαρύνεται με δαπάνες ενοικίου, να βαρύνεται όμως με την ανάλογη συμμετοχή του στις λειτουργικές δαπάνες της οικίας αυτής (ηλεκτρικού, ύδατος, τηλεφώνου, θέρμανσης κ.λ.π.), που είναι οι συνηθισμένες. Πέραν των παραπάνω, ο εναγόμενος δεν αποδείχθηκε ότι έχει άλλη περιουσία ή εισοδήματα από οποιαδήποτε άλλη πηγή, ενώ οι δαπάνες για τη διατροφή, τη συντήρηση, την ένδυση και την ψυχαγωγία του ίδιου είναι οι συνήθεις των ανδρών της ηλικίας του. Επιπλέον, ο εναγόμενος, πέρα από τις διατροφικές υποχρεώσεις του προς το ανήλικο τέκνο που απέκτησε με την ενάγουσα βαρύνεται και με τις δαπάνες διατροφής του ιδίου και του ανήλικου τέκνου που απέκτησε με τη νέα του σύζυγο, γεννηθέντα στις 20/9/2016, το οποίο, ενόψει και της μη ειδικώς αμφισβητούμενης αδυναμίας του να διατρέφει τον εαυτό του, ως στερούμενο προσοδοφόρας περιουσίας ή εισοδημάτων από οποιαδήποτε πηγή, καθώς και από εργασία λόγω της ανηλικότητάς του, υποχρεούνται να διατρέφουν οι γονείς του από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του. Επίσης, ο εναγόμενος, από τον πρώτο του γάμο, έχει ακόμη ένα τέκνο, πλην όμως πλέον ενήλικο. Περαιτέρω, ο εναγόμενος, πέραν της αμέσως προπαρατιθέμενης διατροφικής υποχρέωσής του απέναντι στο τέκνο του από τρίτο γάμο, η οποία λαμβάνεται υπόψη ως στοιχείο προσδιοριστικό της περιουσίας του και των συνθηκών διαβίωσής του, βαρύνεται με την αποπληρωμή φόρου εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ και ατομικών ασφαλιστικών εισφορών, ποσά που, όπως προαναφέρθηκε, δεν αφαιρούνται από τα εισοδήματα του αλλά συνεκτιμώνται ως μια επιπλέον βιοτική του ανάγκη. Περαιτέρω, το ανήλικο τέκνο των διαδίκων ….., γεννηθείσα στις 28/2/2009, ήτοι 14 ετών κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής, φοιτά σε δημόσια σχολική μονάδα και επιπλέον παρακολουθεί α) μαθήματα εκμάθησης αγγλικής γλώσσας στο Κέντρο Ξένων Γλωσσών της ……. …, για τα οποία απαιτείται το ποσό των 1.400 ευρώ ετησίως ως δίδακτρα, ήτοι 117 ευρώ το μήνα, β) ιδιαίτερα μαθήματα εκμάθησης γαλλικής γλώσσας, για τα οποία απαιτείται το ποσό των 120 ευρώ μηνιαίως, με την επισήμανση ότι η εκκαλούσα προσκομίζει με επίκληση, παραδεκτώς κατ’ άρθρο 529 ΚΠολΔ, το πτυχίο DELF B1 γαλλικής γλώσσας, με ημερομηνία 2/2/2025, που απέκτησε το ανήλικο τέκνο των διαδίκων, μετά την έκδοση της πρωτόδικης απόφασης, απόδοση, η οποία, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ασφαλώς οφείλεται στα ιδιαίτερα μαθήματα, που η ενάγουσα μητέρα του μερίμνησε να παρακολουθεί, γ) μαθήματα γλώσσας και φυσικής, το σχολικό έτος 2023-2024, στο φροντιστήριο μέσης εκπαίδευσης «Στόχος», με μηνιαίο κόστος ποσού 100 ευρώ (όπως προκύπτει από την από 31/1/2024 βεβαίωση του ανωτέρω φροντιστηρίου και τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες από την εκκαλούσα αποδείξεις πληρωμής) και μαθήματα άλγεβρας, φυσικής, χημείας, γλώσσας, το σχολικό έτος 2024/2025, με μηνιαίο κόστος 200 ευρώ (όπως προκύπτει από την από 31/1/2024 βεβαίωση του ανωτέρω φροντιστηρίου και τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες από την εκκαλούσα αποδείξεις πληρωμής έτους 2025), πλην όμως η ενάγουσα με την αγωγή της ζητά το ποσό των 180 ευρώ (άρθρο 106 ΚΠολΔ) και με την επισήμανση ότι α) το γεγονός ότι το τέκνο των διαδίκων είναι μία πολύ καλή μαθήτρια, δεν αναιρεί την ανάγκη για ενισχυτική διδασκαλία σε φροντιστήριο των ανωτέρω μαθημάτων, τα οποία αποδείχθηκε ότι παρακολουθεί, λόγω των σχολικών απαιτήσεων, β) οι ανωτέρω δαπάνες, που αφορούν την εκμάθηση ξένων γλωσσών, είχαν απορριφθεί με την υπ’ αριθμ. 3399/2024 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά (αλλά και με τις υπ’ αριθμ. 2717/2020 και 5098/2018 αποφάσεις του ιδίου ως άνω Δικαστηρίου), λόγω της κατά το χρόνο έκδοσης των αποφάσεων φοίτησης του τέκνου των διαδίκων σε ιδιωτικό εκπαιδευτήριο και λόγω της συνακόλουθης επαρκούς λήψης εκπαιδευτικού υλικού, περίσταση όμως που πλέον δεν συντρέχει, αφού, ως προεκτέθηκε, η θυγατέρα των διαδίκων πλέον φοιτεί σε δημόσιο σχολείο, γ) επιπλέον της δαπάνης, που αφορά την εκμάθηση των ξένων γλωσσών, έχουν προκύψει οι δαπάνες των προαναφερόμενων ενισχυτικών μαθημάτων, η αναγκαιότητα των οποίων, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ανακύπτει κατά τις τελευταίες τάξεις του Γυμνασίου και σε όλες τις τάξεις του Λυκείου. Μάλιστα η ανωτέρω υπ’ αριθμ. 2993/2022 απόφαση είχε κρίνει ότι η δαπάνη του ιδιωτικού σχολείου που φοιτούσε η ανήλικη ανάγεται μηνιαίως στο ποσό των 380 ευρώ, ενώ, σύμφωνα με τα εκτεθέντα ανωτέρω, η δαπάνη για τα μαθήματα που παρακολουθεί η ανήλικη, η οποία πλέον φοιτεί σε δημόσιο σχολείο, ανέρχεται σε μεγαλύτερο ποσό, μηνιαίως περίπου σε αυτό των 400 ευρώ. Αντίθετα, δεν αποδείχθηκε η παρακολούθηση από την ανήλικη μαθημάτων pilates και ιδιαίτερων μαθημάτων μαθηματικών. Το ανήλικο τέκνο των διαδίκων διαμένει, όπως προαναφέρθηκε, μαζί με την ενάγουσα μητέρα του, στο διαμέρισμα ιδιοκτησίας της (κατά ψιλή κυριότητα) στο …….. Αττικής, με αποτέλεσμα να μην επιβαρύνεται με δαπάνες ενοικίου, να βαρύνεται όμως με την ανάλογη συμμετοχή του στις λειτουργικές δαπάνες της οικίας αυτής (ηλεκτρικού, ύδατος, τηλεφώνου, θέρμανσης κ.λ.π.), που είναι οι συνηθισμένες. Οι λοιπές δαπάνες διαβίωσης του ανήλικου τέκνου, που απαιτούνται μηνιαίως για διατροφή εν στενή έννοια, ένδυση, υπόδηση, εξωσχολικές δραστηριότητες, ψυχαγωγία, προσωπικά καθημερινά έξοδα («χαρτζιλίκι»), και αυτές που αντιστοιχούν στην αναλογία του στις δαπάνες των λειτουργικών εξόδων της οικίας, όπου διαμένει με τη μητέρα του, είναι οι συνήθεις των συνομηλίκων του. Με βάση τις προαναφερόμενες οικονομικές δυνατότητες των διαδίκων και τις εν γένει περιστάσεις, το Δικαστήριο κρίνει ότι, για την ανάλογη με τις ανάγκες του προαναφερόμενου τέκνου των διαδίκων διατροφή, όπως αυτές προκύπτουν από τις σημερινές συνθήκες της ζωής του και συγκεκριμένα τις ανάγκες του για διατροφή, ένδυση, υπόδηση, εκπαίδευση και ψυχαγωγία, απαιτείται, για το επίδικο χρονικό διάστημα, λαμβανομένης υπόψη και της οικονομικής κατάστασης των γονέων του, το ποσό των 800 ευρώ μηνιαίως, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται και η, συνεπεία της εκεί διαβιώσεώς του, προκύπτουσα επιβάρυνση των λειτουργικών εξόδων της κατοικίας όπου διαμένει (βλ. και ΑΠ 826/1994 ΕλλΔνη 38. 1079, ΕφΘεσ 50/2006 Αρμ 2006. 1724), στο οποίο συνυπολογίζονται και οι αποτιμώμενες σε χρήμα, συναφείς για την ανατροφή του τέκνου υπηρεσίες της μητέρας συναφείς με την περιποίηση και φροντίδα του προσώπου του, υπηρεσίες (παρασκευή φαγητού, πλύσιμο, σιδέρωμα κλπ), των οποίων έχει ανάγκη για την ανατροφή του και, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, συνδέονται με τη συνοίκηση και του προσφέρονται από την ενάγουσα (βλ. και ΑΠ 884/2003 ΕλλΔνη 45. 117). Για τον προσδιορισμό της συνεισφοράς που βαρύνει τους γονείς του ανήλικου πρέπει να γίνει αναγωγή της οικονομικής δυνατότητας έκαστου εξ αυτών (γονέων) στο σύνολο των εισοδημάτων τους. Έτσι, ο εναγόμενος πατέρας του πρέπει, με βάση την προαναφερθείσα οικονομική δυνατότητά του και την προσωπική κατάστασή του, συσχετιζόμενη με την αντίστοιχη οικονομική δυνατότητα και την προσωπική κατάσταση της ενάγουσας μητέρας του ανήλικου, να καλύψει το ποσό των 600 ευρώ μηνιαίως, ενώ το υπόλοιπο ποσό, που είναι αναγκαίο για τη διατροφή του ανήλικου κατά τα ανωτέρω, βαρύνει τη μητέρα του, με την προσφορά των προσωπικών της υπηρεσιών στην ανατροφή του και των λοιπών, συνδεόμενων με τη συνοίκησή τους, παροχών, αλλά και με την παροχή σε χρήμα από τα προαναφερόμενα εισοδήματά της, ως έχουσα, κατά νόμο, συντρέχουσα και ανάλογη των οικονομικών και εν γένει δυνατοτήτων της υποχρέωση διατροφής του. Επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο προβαίνει στον ανωτέρω επιμερισμό του ποσού της καθορισθείσης διατροφής για το ανήλικο τέκνο μεταξύ των γονέων του, διότι με την αγωγή, ζητείται να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να καταβάλλει το ποσό της συμμετοχής του στη διατροφή του ανήλικου, μετά την αφαίρεση της συμμετοχής σ’ αυτήν της μητέρας του και εξ αυτού του λόγου ο ισχυρισμός του εναγόμενου περί συνεισφοράς της έχουσας την οικονομική δυνατότητα ενάγουσας μητέρας του τέκνου τους για τη διατροφή του συνιστά, όπως προαναφέρθηκε, αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής. Εξάλλου, το παραπάνω ποσό ο εναγόμενος είναι σε θέση να καταβάλλει χωρίς να διακινδυνεύει η δική του διατροφή, αφού οι μηνιαίες οικονομικές δυνάμεις του, σε συνδυασμό με όλες τις προαναφερθείσες υποχρεώσεις αυτού, επαρκούν για την αντιμετώπιση τόσο της προσωπικής του διατροφής όσο και αυτής του ανήλικου τέκνου του και των λοιπών τέκνων του από προηγούμενους γάμους του.
Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που με την εκκαλούμενη απόφαση επιδίκασε στην ενάγουσα για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου της το συνολικό ποσό των 500 ευρώ μηνιαίως, εσφαλμένα επιδίκασε μικρότερο από το νυν κριθέν ως οφειλόμενο ποσό. Κατόπιν αυτού, πρέπει να γίνει δεκτή η υπό κρίση έφεση στην ουσία της και αφού εξαφανισθεί η εκκαλούμενη, πρέπει να κρατηθεί η αγωγή για να δικασθεί από το παρόν Δικαστήριο, η οποία είναι ορισμένη, παρά τις αντίθετες αιτιάσεις του εναγομένου, καθώς από την επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής προκύπτει ότι αυτή περιέχει τα απαραίτητα στοιχεία, καθότι γίνεται επίκληση της συγγενικής σχέσης της ανήλικης με τον εναγόμενο, της έλλειψης εισοδημάτων της ανήλικης και της αδυναμία της να εργαστεί, των περιουσιακών στοιχείων του εναγόμενου γονέα, των αναγκών της ανήλικης, που είναι προσδιοριστικές του ύψους της διατροφής, η οποία πρέπει να της καταβληθεί και το αιτούμενο, για όλες αυτές τις ανάγκες της, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στη νομική σκέψη της παρούσας. Ακολούθως, πρέπει η αγωγή να γίνει εν μέρει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη, ακολούθως δε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να προκαταβάλλει μηνιαίως στην ενάγουσα ως ασκούσα αποκλειστικά την επιμέλεια του ανήλικου τέκνου των διαδίκων και για λογαριασμό του, εντός του πρώτου πενθήμερου εκάστου μηνός και για διάστημα δύο ετών από την επίδοση της αγωγής, ως μηνιαία συνεισφορά του στη διατροφή του σε χρήμα, το ποσό των 600 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση πληρωμής κάθε δόσης μέχρις εξοφλήσεως. Τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων, πέραν των προκαταβληθέντων, πρέπει να συμψηφιστούν μεταξύ τους και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, λόγω της συγγενικής εξ αίματος σχέσης συγγενών πρώτου βαθμού του εναγομένου με την εκπροσωπούμενη στην προκειμένη δίκη από τη μητέρα του (άρθρα 179, 183 και 191 παρ.2 ΚΠολΔ) σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δικάζει αντιμωλία των διαδίκων.
Δέχεται τυπικά και κατ’ ουσίαν την έφεση.
Εξαφανίζει την εκκαλουμένη υπ’ αριθμ. 3394/2024 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς.
Κρατεί και δικάζει επί της ουσίας την από 1/8/2023 (αριθμ. εκθ. καταθ. …………/2023) αγωγή.
Δέχεται εν μέρει την αγωγή.
Υποχρεώνει τον εναγόμενο να προκαταβάλλει μηνιαίως στην ενάγουσα, ως ασκούσα αποκλειστικά την επιμέλεια του ανήλικου τέκνου των διαδίκων ………. και για λογαριασμό του, εντός του πρώτου πενθήμερου εκάστου μηνός και για διάστημα δύο (2) ετών από την επίδοση της αγωγής ως μηνιαία συνεισφορά του στη διατροφή του ανωτέρω τέκνου, το ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση πληρωμής κάθε δόσης έως την ολοσχερή εξόφληση.
Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων πέραν του ποσού που προκαταβλήθηκε από τον εναγόμενο και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, μεταξύ τους.
Κρίθηκε, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε στον Πειραιά σε έκτακτη, δημόσια στο ακροατήριό του συνεδρίαση, στις 22.5.2026, χωρίς την παρουσία των διαδίκων και των πληρεξουσίων δικηγόρων των διαδίκων.
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ