ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ
ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 425/2026
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Αποτελούμενο από τη Δικαστή Νικολέττα Λαμπρίδου, Εφέτη, την οποία όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διεύθυνσης του Εφετείου Πειραιώς και από τη Γραμματέα Σ.Φ.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του την …… για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των εκκαλούντων : 1) Της ……… 2) ……… και 3) ………….. οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Λουκά Αποστολίδη (ΑΜΔΣΑ : ….).
Των εφεσίβλητων : 1) Της Λιβεριανής εταιρίας με την επωνυμία «…………», η οποία εδρεύει στην ….. Αττικής επί της ………., και η οποία ενεργεί κατ’ εξουσιοδότηση ως αντιπρόσωπος και διαχειρίστρια της εταιρίας «…………» με έδρα τα ……., πλοιοκτήτριας του υπό ………….. σημαία φορτηγού πλοίου «E», με αριθμό νηολογίου …. …, Κ.Ο.Χ. 44069, DWT …., IMO …, Δ.Δ.Σ. …, μηχανής ΒΗΡ …., όπως νόμιμα εκπροσωπείται και
2) Της εταιρίας με την επωνυμία «……………» με έδρα τα ……………….., πλοιοκτήτριας του υπό ……………. σημαία φορτηγού πλοίου «Ε», με αριθμό νηολογίου ……. …, Κ.Ο.Χ. 44069, DWT …, IMO …, Δ.Δ.Σ. ….., μηχανής ΒΗΡ …, όπως νόμιμα εκπροσωπείται, οι οποίες αμφότερες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ανδρέα Ντεντιδάκη (ΑΜΔΣΠ : …….).
Οι ενάγοντες άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς την από 8-5-2024 με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως δικογράφου ……/2024 αγωγή τους κατά των εναγόμενων, επί της οποίας εκδόθηκε κατ’ αντιμωλίαν των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών – εργατικών διαφορών η με αριθμό 4198/2024 οριστική απόφαση του παραπάνω πρωτοβάθμιου δικαστηρίου (Τμήμα Ναυτικών Διαφορών), με την οποία η αγωγή απορρίφθηκε, κατά τα ειδικότερα διαλαμβανόμενα σε αυτή (απόφαση).
Οι ηττηθέντες στον πρώτο βαθμό ενάγοντες και ήδη εκκαλούντες με την από 23-1-2025 με αυξ. αριθμ. εκθ. καταθ. δικογρ. …../2025 ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και με αυξ. αριθμ. εκθ. καταθ. δικογρ. ……/2025 ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου έφεσή τους, η οποία προσδιορίσθηκε προς συζήτηση για τη δικάσιμο που αναγράφεται στην αρχή της παρούσας απόφασης, προσβάλλουν την ανωτέρω απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.
Κατά τη συζήτηση της έφεσης στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου στην αναγραφόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης δικάσιμο, που εκφωνήθηκε με τον προσήκοντα τρόπο από τη σειρά του οικείου πινακίου, ο πληρεξούσιος δικηγόρος των εκκαλούντων δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, αλλά προκατέθεσε δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και έγγραφες προτάσεις, ζητώντας να γίνουν δεκτά όσα σε αυτές αναφέρονται, ενώ ο πληρεξούσιος δικηγόρος των εφεσίβλητων παραστάθηκε στο ακροατήριο και, αφού έλαβε το λόγο από τη Δικαστή, ζήτησε να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται στις έγγραφες προτάσεις που κατέθεσε, αντίστοιχα.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Η κρινόμενη από 23-1-2025 με αυξ. αριθμ. εκθ. καταθ. δικογρ. …………/2025 ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και με αυξ. αριθμ. εκθ. καταθ. δικογρ. …./2025 ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου έφεση των ηττηθέντων στον πρώτο βαθμό εναγόντων και ήδη εκκαλούντων κατά των εναγόμενων και ήδη εφεσίβλητων και κατά της με αριθμό 4198/2024 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (Τμήμα Ναυτικών Διαφορών), η οποία εκδόθηκε κατ’ αντιμωλίαν των διαδίκων στην πρωτοβάθμια δίκη, κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών – εργατικών διαφορών (άρθρο 614 αριθμ.3 ΚΠολΔ), επί της ασκηθείσας σε βάρος των εφεσίβλητων – εναγόμενων από 8-5-2024 με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως δικογράφου …………./2024 αγωγής των εκκαλούντων – εναγόντων, μελών της οικογενείας (γονέων και αδελφού, αντίστοιχα) του αποβιώσαντος …………….., Έλληνα απογεγραμμένου ναυτικού, οι οποίοι ζήτησαν με αυτήν την επιδίκαση χρηματικών απαιτήσεών τους σε βάρος των εναγόμενων, συνολικού ποσού 650.000,00 ευρώ, για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, που προκλήθηκε από τον αιφνίδιο θάνατο του συγγενή τους ……………, εργαζόμενου δυνάμει επικαλούμενης σύμβασης ναυτικής εργασίας σε πλοίο, πλοιοκτησίας της δεύτερης εφεσίβλητης – εναγόμενης και τελούντος υπό τη διαχείριση της πρώτης εφεσίβλητης – εναγόμενης, ο οποίος ναυτολογήθηκε στο εν λόγω πλοίο με την ειδικότητα του Υποπλοιάρχου κατά το αναφερόμενο στο δικόγραφο χρονικό διάστημα και με την οποία (πρωτόδικη απόφαση) απορρίφθηκε η αγωγή τους ως αβάσιμη κατ’ ουσίαν, έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα και σύμφωνα με τις νόμιμες διατυπώσεις (άρθρα 495, 498, 511, 513 παρ.1 στοιχ. β, 516 παρ.1, 517 εδ. α, 518 παρ. 1 και 520 παρ. 1 ΚΠολΔ), με την κατάθεση του δικογράφου της στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου την 23-1-2025 (βλ. τη με αυξ. αριθμ. εκθ. καταθ. δικογρ. ………../23-1-2025 στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου), ήτοι εντός της προβλεπόμενης στο άρθρο 518 παρ. 1 ΚΠολΔ (σε συνδυασμό με άρθρο 591 παρ. 1 εδ. α ΚΠολΔ) προθεσμίας των τριάντα (30) ημερών από την επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης με παραγγελία του πληρεξούσιου δικηγόρου των εναγόμενων Ανδρέα Ντεντιδάκη (ΑΜΔΣΠ : ……) στους ενάγοντες και δη στον πρωτοδίκως παριστάμενο ως πληρεξούσιο δικηγόρο και κατά νόμο αντίκλητο των εναγόντων (άρθρο 143 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ) ….. (ΑΜΔΣΑ : …..), την 27-12-2024, όπως προκύπτει από τη με ίδια ημερομηνία (27-12-2024) επισημείωση του δικαστικού επιμελητή ………. στο ακριβές αντίγραφο της εκκαλουμένης απόφασης, το οποίο κοινοποιήθηκε στον ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο και αντίκλητο των εναγόντων και ήδη εκκαλούντων και το οποίο οι εκκαλούντες προσκομίζουν μετ’ επικλήσεως στο παρόν Δικαστήριο, και δεν συντρέχει άλλος λόγος απαραδέκτου, ενώ για το παραδεκτό της, μολονότι ασκήθηκε μετά την ισχύ του άρθρου 12 παρ. 2 του Ν. 4055/2012, δεν απαιτείται η κατάθεση του παραβόλου της παρ. 4 του άρθρου 495 ΚΠολΔ, που προστέθηκε με τον ανωτέρω νόμο, λόγω της φύσης της διαφοράς ως εργατικής, ρύθμιση που διατηρήθηκε και μετά την τροποποίηση του άρθρου 495 ΚΠολΔ με το άρθρο 22 του Ν. 5134/2024 με έναρξη ισχύος από την 16-9-2024 (άρθρο 120 παρ. 1 του αυτού Ν. 5134/2024) [αν και κατατέθηκε από τους εκκαλούντες το με αριθμό …….. e-παράβολο]. Πρέπει επομένως, η ένδικη έφεση, η οποία αρμόδια φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, που είναι καθ’ ύλην, κατά τόπον και λειτουργικά αρμόδιο προς εκδίκασή της (άρθρο 19 ΚΠολΔ και άρθρο 51 παρ. 6 στοιχ. α του Ν. 2172/1993), να γίνει τυπικά δεκτή και να διερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της, κατά την αυτή (ειδική) διαδικασία των περιουσιακών/εργατικών διαφορών, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρα 532, 533 παρ. 1 και 591 παρ. 1 εδ. α και παρ. 7 ΚΠολΔ).
ΙΙ. Ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς με την από 8-5-2024 με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως δικογράφου ……………/2024 αγωγή τους οι ενάγοντες εξέθεταν ότι ο υιός της πρώτης και του δεύτερου και αδελφός του τρίτου των εναγόντων …………. προσλήφθηκε με σύμβαση εξαρτημένης ναυτικής εργασίας, που κατάρτισε με την πρώτη εναγόμενη, ως αντιπρόσωπο της δεύτερης εναγόμενης, πλοιοκτήτριας του υπό ………………..σημαία φορτηγού πλοίου «Ε», με αριθμό νηολογίου ……………….. …, Κ.Ο.Χ. 44069, DWT ……, IMO …., Δ.Δ.Σ. ….., μηχανής ΒΗΡ ….., προκειμένου να ναυτολογηθεί ως Υποπλοίαρχος στο πλοίο αυτό από την 12-7-2020. Ακόμα, ιστορούσαν ότι, αν και κατά την έναρξη της απασχόλησής του στην πρώτη εναγόμενη ο συγγενής τους ήταν απολύτως υγιής και δεν αντιμετώπιζε κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας, εντούτοις κατά τη διάρκεια της απασχόλησής του στο πλοίο και εξαιτίας των δυσμενών συνθηκών εργασίας ο οργανισμός του επιβαρύνθηκε υπέρμετρα, με αποτέλεσμα να παρουσιάσει πρόβλημα στο πάγκρεας, το οποίο στη συνέχεια, λόγω της ελλιπέστατης ιατρικής φροντίδας που έλαβε, εξελίχθηκε σε οξεία παγκρεατίτιδα, η οποία επέφερε τον τραγικό θάνατό του την 13-9-2020, στην πόλη Κάντιθ της Ισπανίας, σε ηλικία μόλις 34 ετών. Περαιτέρω, ισχυρίζονταν ότι ο θάνατός του προφανώς προήλθε εξαιτίας και εξ αφορμής της εργασίας του και συνιστά κατά νόμο εργατικό ατύχημα, για την επέλευση του οποίου βαρύνονται με υπαιτιότητα οι εναγόμενες, καθώς παρέλειψαν υπαιτίως να λάβουν τα ενδεδειγμένα μέτρα για την προστασία και τη διασφάλιση της υγείας του εργαζόμενου τους, κατά τα ειδικότερα διαλαμβανόμενα στην αγωγή. Επίσης, επικαλούνταν ότι ο τραγικός θάνατος του ανωτέρω τέκνου και αδελφού αντίστοιχα των εναγόντων, με τον οποίο τους συνέδεαν ιδιαίτεροι δεσμοί αγάπης και στοργής, προκάλεσε σε εκείνους (ενάγοντες) ψυχική οδύνη και βαθιά θλίψη. Με βάση το ιστορικό αυτό και λόγω της επικαλούμενης αδικοπρακτικής ευθύνης των εναγόμενων, ζήτησαν α) να υποχρεωθούν οι τελευταίες (εναγόμενες), υπό την ιδιότητα της πλοιοκτήτριας του ως άνω πλοίου η δεύτερη και της αντιπροσώπου της δεύτερης η πρώτη, να καταβάλουν εις ολόκληρον έκαστη σε έκαστο των εναγόντων το χρηματικό ποσό των 20.000 ευρώ, β) να αναγνωριστεί ότι, κατόπιν παραδεκτού μερικού περιορισμού των αρχικών αγωγικών κονδυλίων από καταψηφιστικά σε αναγνωριστικά για το ποσό που υπερβαίνει για καθένα από τους ενάγοντες εκείνο των 20.000 ευρώ, οι εναγόμενες, υπό τις ανωτέρω ιδιότητές τους, υποχρεούνται να καταβάλουν εις ολόκληρον έκαστη στην πρώτη των εναγόντων το ποσό των 230.000,00 ευρώ, στο δεύτερο των εναγόντων το ποσό των 230.000,00 ευρώ και στον τρίτο των εναγόντων το ποσό των 130.000,00 ευρώ, όλα δε τα ανωτέρω ποσά με το νόμιμο τόκο από την ημερομηνία θανάτου του …………. (13-9-2020), άλλως από την επίδοση της αγωγής και μέχρι την ολοσχερή εξόφληση, καθώς και να κηρυχθεί η εκδοθησόμενη απόφαση προσωρινώς εκτελεστή και να καταδικαστούν οι εναγόμενες στην καταβολή της εν γένει δικαστικής τους δαπάνης. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την εκκαλουμένη απόφασή του (4198/2024) έκρινε ότι έχει υλική και τοπική αρμοδιότητα προς εκδίκαση της υπόθεσης σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 14 παρ. 2, 16 αρ. 2, 25 παρ. 2 και 33 ΚΠολΔ και 51 παρ. 1 εδ. α, παρ. 2 και 3 του Ν. 2172/1993, λόγω και του ναυτικού χαρακτήρα της διαφοράς, κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών – εργατικών διαφορών σύμφωνα με τα άρθρα 591, 614 αριθμ. 3, 621 επ. ΚΠολΔ, στη συνέχεια δε, έκρινε την αγωγή επαρκώς ορισμένη και νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 299, 346, 361, 648 επ., 914, 922, 932 ΑΚ και Ν. 551/1915, πλην του παρεπόμενου αιτήματος περί κήρυξης της απόφασης προσωρινώς εκτελεστής αναφορικά με το μερικό αναγνωριστικό αίτημα της αγωγής, ήτοι για το ποσό που υπερβαίνει εκείνο των 20.000 ευρώ για καθένα των εναγόντων, το οποίο απορρίφθηκε εν μέρει ως μη νόμιμο και ακολούθως, απέρριψε κατά τα λοιπά την αγωγή ως αβάσιμη κατ’ ουσίαν, κατά τα ειδικότερα διαλαμβανόμενα σε αυτή. Κατά της απόφασης αυτής (4198/2024) παραπονούνται οι ενάγοντες και ήδη εκκαλούντες, με την κρινόμενη έφεσή τους, για τους διαλαμβανόμενους σε αυτή λόγους, που ανάγονται σε εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου και κακή εκτίμηση των αποδείξεων και ζητούν την εξαφάνιση της εκκαλουμένης απόφασης, ώστε να γίνει δεκτή στο σύνολό της η αγωγή τους.
ΙΙΙ. Κατά την έννοια του άρθρου 1 ν. 551/1915 που ισχύει και επί ναυτικής εργασίας, κατ’ άρθρο 2 του ίδιου νόμου και 66 § 2 Κ.Ι.Ν.Δ. (ν. 3816/1958), ως ατύχημα από βίαιο συμβάν που επήλθε κατά την εκτέλεση της εργασίας του ή εξ αφορμής αυτής σε ναυτικό και θεμελιώνει αξίωση αποζημίωσης, θεωρείται κάθε βλάβη που είναι αποτέλεσμα βίαιης και αιφνίδιας επενέργειας εξωτερικού αιτίου, μη αναγομένου αποκλειστικά σε οργανική ή παθολογική προδιάθεση του παθόντος, που δεν θα υπήρχε χωρίς την εργασία και την εκτέλεση της κάτω από τις δεδομένες περιστάσεις (ΑΠ 1072/2018, ΑΠ 1616/2003, ΜονΕφΠειρ 109/2019 Τ.Ν.Π.ΝΟΜΟΣ). Ατύχημα από συμβάν κατά την ως άνω έννοια θεωρείται και η ασθένεια που προκλήθηκε στον παθόντα ναυτικό, όχι από βαθμιαία εξασθένηση του οργανισμού του λόγω του είδους και της φύσης της αναληφθείσας απ’ αυτόν εργασίας και των σύμφυτων με αυτήν δυσμενών όρων παροχής της, αλλά λόγω της (στη δεδομένη περίπτωση) επέλευσης αυτής κάτω από εντελώς εξαιρετικές και μη κανονικές συνθήκες, οι οποίες υπήρξαν και η κύρια αφορμή, από την οποία εκδηλώθηκε ή αναπτύχθηκε ή και επιδεινώθηκε η ασθένεια (ΑΠ 1690/2013, ΕφΠειρ 94/2009, ΜονΕφΠειρ 102/2015 Τ.Ν.Π.ΝΟΜΟΣ). Περαιτέρω, ως ατύχημα, το οποίο επήλθε εξ αφορμής της εργασίας, θεωρείται, κατά τις προαναφερθείσες διατάξεις και εκείνο που δεν αποτελεί άμεση συνέπεια της εκτέλεσης της εργασίας, συνδέεται όμως με αυτήν αιτιωδώς, όπως η μετά την εκδήλωση της νόσου εξακολούθηση της παραμονής του ναυτικού στο πλοίο, έστω και υπό κανονικές συνθήκες, χωρίς όμως να παρέχεται σ’ αυτόν η προσήκουσα ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και μάλιστα από οποιαδήποτε αιτία, εάν η παράλειψη αυτή, ως πρόσφορη αιτία, επέφερε την επιδείνωση της υπάρχουσας ασθένειας του, η οποία διαφορετικά, με την παροχή της δέουσας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, τόσο με τη μορφή της άμεσης, άλλως έγκαιρης, έναρξης της προσήκουσας θεραπευτικής αγωγής, θα ήταν δυνατόν, ενόψει των σύγχρονων ιατρικών μεθόδων και μέσων, να αποφευχθεί ή να περιοριστούν οι συνέπειες της (ΑΠ 1014/2003 Τ.Ν.Π.ΝΟΜΟΣ), καθ’ όσον η εξακολούθηση της ίδιας εργασίας μετά την εξασθένηση των δυνάμεων του εργαζομένου δημιουργεί συνθήκες που, αν και προηγουμένως ήταν κανονικές, γίνονται μετά τον κλονισμό της υγείας του ασυνήθιστες και εξαιρετικές (σύμφωνα και με τις διατάξεις των άρθρων 288 και 662 ΑΚ, που επιβάλλουν στον εργοδότη να εκπληρώνει τις συμβατικές υποχρεώσεις του, όπως απαιτεί η καλή πίστη και ιδιαίτερα να ρυθμίζει την εργασία κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να προστατεύεται η ζωή και η υγεία του μισθωτού), με την προϋπόθεση όμως, ότι ο εργοδότης γνωρίζει τον κλονισμό της υγείας του και τον κίνδυνο που ενέχει για τον μισθωτό η συνέχιση της εργασίας του (EφΠειρ 482/2008, ΕφΠειρ 352/2007, ΜονΕφΠειρ 20/2023 Τ.Ν.Π.ΝΟΜΟΣ, Κοροτζής Ι., Ναυτικό Δίκαιο, τ.1ος, σελ. 354). Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 16 του ίδιου ως άνω νόμου (551/1915), προκύπτει ότι ο παθών εξ ατυχήματος (ναυτικός) ή σε περίπτωση θανάτου του, οι κατά το άρθρο 6 του ιδίου, επίσης, νόμου συγγενείς του έχουν δικαίωμα να εγείρουν την αγωγή του κοινού δικαίου και να ζητήσουν σύμφωνα με τα άρθρα 297, 298, 914 και 922 του ΑΚ πλήρη αποζημίωση μόνο όταν το ατύχημα μπορεί να αποδοθεί σε δόλο του εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν ή όταν έγινε σε εργασία ή επιχείρηση, στην οποία δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις ισχυόντων νόμων, διαταγμάτων και κανονισμών για τους όρους ασφαλείας των εργαζομένων και βρίσκεται σε αιτιώδη συνάφεια με τη μη τήρηση των διατάξεων αυτών. Διαφορετικά, δηλαδή αν δεν συντρέχουν οι προαναφερόμενες προϋποθέσεις, ο παθών ή, αναλόγως, οι οικείοι του μπορεί να ασκήσουν μόνο την παρεχόμενη από τις διατάξεις του Ν. 551/1915 αγωγή αποζημιώσεως. Σε κάθε όμως περίπτωση, δηλαδή και όταν ακόμη ο εργοδότης απαλλάσσεται από την υποχρέωση για αποζημίωση, οι συγγενείς του παθόντος, σε περίπτωση θανάτου του, διατηρούν την αξίωση κατά του εργοδότη αυτού για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, εφόσον το ατύχημα οφείλεται σε πταίσμα αυτού (εργοδότη) ή προστηθέντος υπό τούτου προσώπου (Ολ ΑΠ 26/1995, ΑΠ 1000/2018, ΑΠ 289/2004, ΑΠ 274/2000 Τ.Ν.Π.ΝΟΜΟΣ).
IV. Από την εκτίμηση της χωρίς όρκο εξέτασης του διαδίκου – τρίτου ενάγοντος, ……………., που νόμιμα εξετάστηκε στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου κατά τη συνεδρίασή του την 17η Σεπτεμβρίου 2024 και η οποία (εξέταση) περιέχεται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απόφαση (4198/2024) πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, τα οποία προσκομίζονται μετ’ επικλήσεως από τους διαδίκους στο παρόν Δικαστήριο, από τη με αριθμό ……/16-9-2024 ένορκη βεβαίωση του ………. ενώπιον της συμβολαιογράφου Πειραιώς …………, η οποία λήφθηκε με επιμέλεια των εναγόμενων μετά τη νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση των αντιδίκων τους (άρθρο 422 παρ. 1 σε συνδ. με άρθρο 591 παρ. 1 εδ. α και παρ. 7 ΚΠολΔ), όπως προκύπτει από τη με αριθμό ………./11-9-2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Πειραιώς με έδρα το Πρωτοδικείο Πειραιώς ……… με συνημμένη σε αυτήν την από 11-9-2024 γνωστοποίηση εξέτασης μάρτυρα και κλήση κοινοποιηθείσα στον πληρεξούσιο δικηγόρο και κατά νόμο αντίκλητο των εναγόντων (άρθρο 143 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ) ……. (ΑΜΔΣΑ : ….), που μετ’ επικλήσεως προσκομίζουν οι εναγόμενες, από την από 16-9-2024 «ιατρική έκθεση – γνωμοδότηση» του ιατρού – ειδικού παθολόγου ……………, συνταχθείσα κατόπιν αιτήματος των εναγόμενων, οι οποίες την προσκομίζουν μετ’ επικλήσεως, εκτιμώμενη ελεύθερα από το παρόν Δικαστήριο (άρθρο 390 ΚΠολΔ), καθώς και από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, που επικαλούνται νόμιμα και προσκομίζουν οι διάδικοι, τα οποία λαμβάνονται υπόψη είτε προς άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων (άρθρα 336 παρ. 3, 339 και 395 ΚΠολΔ), μερικά από τα οποία μνημονεύονται ειδικά παρακάτω, χωρίς πάντως, να παραλείπεται κανένα κατά την εκτίμηση της ουσίας της υπόθεσης (ΑΠ 277/2020, ΑΠ 386/2015 Τ.Ν.Π.ΝΟΜΟΣ), μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται έγγραφα, που έχουν συνταχθεί στην αγγλική γλώσσα και προσκομίζονται μετ’ επικλήσεως από τους διαδίκους είτε με συνημμένη νόμιμη, επικυρωμένη κάθε φορά από αρμόδιο κατά νόμο πρόσωπο (δικηγόρο), αποσπασματική, μετάφραση στην ελληνική γλώσσα, είτε χωρίς να συνυποβάλλεται επίσημη μετάφρασή τους στην ελληνική γλώσσα επικυρωμένη από αρμόδια αρχή (άρθρο 454 ΚΠολΔ), τα οποία το παρόν Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εκτιμά ελεύθερα ως αποδεικτικά έγγραφα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου κατά το άρθρο 340 παρ. 1 εδ. β ΚΠολΔ σε συνδυασμό με άρθρο 591 παρ. 1 εδ. α και παρ. 7 ΚΠολΔ [ΑΠ 808/2025 δημοσιευμένη στην ιστοσελίδα του ΑΠ, ΑΠ 124/2023 Τ.Ν.Π.ΝΟΜΟΣ], αποδείχθηκαν, κατά την κρίση του Δικαστηρίου τούτου, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Ο ………….., υιός της πρώτης και του δεύτερου των εναγόντων και αδελφός του τρίτου των εναγόντων, γεννηθείς την 12-6-1986, δυνάμει της από 12-7-2020 σύμβασης εξαρτημένης ναυτικής εργασίας ορισμένου χρόνου (7 μηνών), με συνολικές μηνιαίες κλειστές αποδοχές ποσού 8.400,00 ευρώ, συμβλήθηκε με την πρώτη εναγόμενη, προκειμένου να ναυτολογηθεί με την ειδικότητα του Υποπλοίαρχου, από 12-7-2020, επιβιβαζόμενος στο λιμάνι Iskenderun, κατόπιν οδηγιών της πρώτης εναγόμενης, στο υπό ………………..σημαία φορτηγό πλοίο Ε, με αριθμό νηολογίου ……………….. .., Κ.Ο.Χ. 44069, DWT .., IMO ….., Δ.Δ.Σ. …, μηχανής ΒΗΡ .., μεταφοράς χύδην φορτίου, διαχείρισης της πρώτης εναγόμενης και πλοιοκτησίας της δεύτερης εναγόμενης. Σύμφωνα με σχετικό όρο (όρος 9) της εν λόγω σύμβασης, αν ο ναυτικός αρρωστήσει κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του, θα του παρέχεται δωρεάν ιατρική φροντίδα, είτε στο πλοίο είτε σε νοσοκομείο, αν χρειάζεται, και θα δικαιούται να λάβει τον καθορισμένο βασικό μισθό του συν τα νοσοκομειακά έξοδα, αν υπάρχουν, ως ότου είναι σε θέση να επιστρέψει στην υπηρεσία του. Ο …………. κρίθηκε ικανός προς ναυτολόγηση, σύμφωνα με το από 8-3-2019 ιατρικό πιστοποιητικό προς ναυτολόγηση, το οποίο υπογράφεται από την ιατρό – παθολόγο ………, τον ιατρό – οφθαλμίατρο …………. και τον ιατρό – χειρουργό ΩΡΛ ………, με διάρκεια ισχύος του πιστοποιητικού έως 8-3-2021, και το αυτό επιβεβαιώνεται και από την από 10-7-2020 ιατρική γνωμάτευση ναυτικού για ναυτολόγηση, ομοίως με διάρκεια ισχύος έως 8-3-2021, που υπογράφεται από την προαναφερόμενη ιατρό – παθολόγο ………… Ο ……….επιβιβάστηκε την 12-7-2020 στο ανωτέρω πλοίο στο συμφωνηθέν λιμάνι, ενώ ένα χρόνο πριν είχε ναυτολογηθεί για επτά μήνες σε άλλο πλοίο της ίδιας διαχείρισης και συγκεκριμένα στο V, αδελφό πλοίο του E, συνεπώς γνώριζε καλά το πλοίο από την προηγούμενη ναυτολόγησή του. Το πλοίο, στο οποίο ναυτολογήθηκε, την 12-7-2020 εκφόρτωσε το φορτίο του στο Ισκεντερούν (Τουρκία) και θα παρέμενε χωρίς φορτίο μέχρι τον κατάπλου του στο Γιβραλτάρ, όπου θα κατέπλεε για πετρέλευση. Στο πλοίο επέβαιναν 18 ναυτικοί, ενώ το πιστοποιητικό ελάχιστης ασφαλούς επάνδρωσης προβλέπει 13μελές πλήρωμα. Όπως ο εξετασθείς ανωμοτί διάδικος, …….., αδελφός του ……………, καταθέτει στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, κατά το διάστημα από τη ναυτολόγηση του αδελφού του μέχρι την 2-8-2020 επικοινωνούσαν τακτικά και ο …………… λίγες ημέρες πριν την 2-8-2020 του ανέφερε ότι «αισθάνθηκε μια αδιαθεσία, τύπου είχε κάποια δέκατα», ότι «δεν είχε δώσει πάρα πολύ βάση στην αρχή» και ότι «μάλλον θα περάσει» και ο ίδιος ο αδελφός του τον καθησύχαζε ότι «…είναι κάτι … φαντάζομαι κάτι απλό». Την 2-8-2020, 20 ημέρες περίπου μετά τη ναυτολόγηση του ……., το πλοίο βρισκόταν στα ανοικτά των εξωτερικών ορίων του λιμένα του Γιβραλτάρ. Την ίδια ημέρα (2-8-2020) και περί ώρα 06.15 πρωινή (τοπική ώρα) ο ………… ενημέρωσε τον Πλοίαρχο ότι υποφέρει από δυνατό πόνο στομάχου, εφίδρωση και έντονη τάση για εμετό. Το συμβάν σημειώθηκε στο Ημερολόγιο του πλοίου, όπως αποδεικνύεται από την από 16-9-2024 μετάφραση της σελίδας αυτού, που αφορά τη συγκεκριμένη ημέρα, όπως και στο Ιατρικό Ημερολόγιο του πλοίου, όπως αποδεικνύεται από την από 16-9-2024 μετάφραση της σελίδας αυτού, που αφορά το χρονικό διάστημα από 1-7-2020 έως 30-9-2020. Ο πλοίαρχος του πλοίου ……………., αμέσως μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων, τον διέταξε να παραμείνει στην καμπίνα του και έλαβε τις ζωτικές ενδείξεις του (θερμοκρασία σώματος 35,7, 92 παλμοί και πίεση 124/72), σύμφωνα με το άρθρο 10 του Β.Δ. 806/1970 περί εγκρίσεως και θέσεως εις εφαρμογήν Κανονισμού «περί εργασίας επί των ελληνικών φορτηγών πλοίων ολικής χωρητικότητας 800 κόρων και άνω», κατά το οποίο λαμβάνοντας γνώση ασθένειας ή ατυχήματος τινός των επιβαινόντων μεριμνά να του παρασχεθούν οι πρώτες βοήθειες και ζητά ιατρική συνδρομή και εάν είναι βαρεία η ασθένεια πρέπει να ζητήσει την προσέγγιση με άλλο πλοίο που διαθέτει ιατρό ή την αποστολή κατάλληλων μέσων μεταφοράς του πάσχοντος ή να καταπλεύσει εάν είναι δυνατόν στον πλησιέστερο λιμένα και να συνεννοηθεί μετά της Λιμενικής ή Προξενικής και της Υγειονομικής Αρχής για την εισαγωγή του πάσχοντος σε νοσοκομείο ή κλινική. Η ορθή διάγνωση της κατάστασης του πάσχοντος δεν είναι βεβαίως μεταξύ των υποχρεώσεων του πλοιάρχου, αφού αυτό αποτελεί έργο των ιατρών, αλλά επιβάλλεται ως μέσος συνετός άνθρωπος να διακρίνει αν πρόκειται για συνήθη περίπτωση ή επιβάλλεται να ζητήσει για την αντιμετώπισή της ιατρική συνδρομή (ΕφΠειρ 347/2014 Τ.Ν.Π.ΝΟΜΟΣ). Ο δε πλοίαρχος, συμμορφούμενος με τις ανωτέρω νόμιμες υποχρεώσεις του, ζήτησε αμέσως ιατρική συνδρομή και ειδικότερα επικοινώνησε τηλεφωνικά και κατόπιν ηλεκτρονικά με την εταιρία παροχής τηλεϊατρικών υπηρεσιών …………., ώστε να λάβει ιατρικές οδηγίες, γνωστοποιώντας στον ιατρό τα συμπτώματα του υποπλοιάρχου. Όπως αποδεικνύεται από τα προσκομιζόμενα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, με ημερομηνία 2-8-2020, που προσκομίζονται από τις εναγόμενες, την αναγραφόμενη 5.33 π.μ. ώρα ο Προϊστάμενος Πρώτων Βοηθειών της ………., …….., κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας του με τον πλοίαρχο του πλοίου, τον ενημέρωσε ότι η επικοινωνία θα συνεχιζόταν μεταξύ του πλοιάρχου και του ιατρού …………. Ακολούθως, την αναγραφόμενη 5.47 π.μ. ώρα ο τελευταίος χορήγησε ιατρικές οδηγίες και συγκεκριμένα, συνέστησε να λαμβάνει ένα χάπι Buscopan ανά 8 ώρες, μαζί με ηλεκτρολύτες μετά από κάθε εμετό και να παραμείνει στο κρεβάτι του και να τρώει ελαφρά, ζητώντας από τον πλοίαρχο να τον ενημερώσει για την κατάστασή του μετά από 4 ώρες. Από την προσκομιζόμενη διαδοχική ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ του πλοιάρχου και του ιατρού της ……, κατά την ίδια ημέρα (2-8-2020) προκύπτει ότι άμεσα δόθηκαν οδηγίες αντιμετώπισης και ότι παρακολουθείτο συστηματικά η κατάσταση του υποπλοιάρχου, ο δε πλοίαρχος με νεότερο μήνυμά του (αναγραφόμενη ώρα 6.26 π.μ.) ενημέρωσε τον ιατρό ότι ο ναυτικός έλαβε την παραπάνω αγωγή και αργότερα του γνωστοποίησε λεπτομερώς ότι ακόμα αισθάνεται δυνατό στομαχικό πόνο, τώρα κάνει εμέτους κάθε 10 – 15 λεπτά, οι έμετοι είναι ανοικτοί κίτρινοι και ιξώδεις, τα χορηγηθέντα φάρμακα αποβλήθηκαν με τους έμετους, τα άκρα του είναι κρύα και η θερμοκρασία της κεφαλής είναι κανονική και οι ζωτικές ενδείξεις του είναι θερμοκρασία σώματος 35,7, παλμοί 86, πίεση 134/88, αναμένοντας νέες οδηγίες. Σε απάντηση αυτών, ο ιατρός συμβούλεψε τον πλοίαρχο να του χορηγήσει ένα άλλο αντιεμετικό χάπι (Onda) και ηλεκτρολύτες με μικρές γουλιές και μάλιστα πιθανολογήθηκε μία διάγνωση ότι ο πόνος ίσως είναι κοιλιακός κολικός που προκαλείται από πέτρα στη χολή και προτάθηκε η εξέταση του ασθενούς στην ξηρά, το οποίο αποδεικνύεται από μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που απεστάλη την αναγραφόμενη 9.13 ώρα U.T.C., ενώ την αναγραφόμενη 9.50 ώρα U.T.C. απεστάλη το τελευταίο μήνυμα του ιατρού, δίδοντας την τελευταία επιλογή χορήγησης του υπόθετου Vertiros Αφού η κατάστασή του δεν βελτιωνόταν, καθώς τα συμπτώματα του υποπλοιάρχου δεν υποχωρούσαν, αλλά χειροτέρευε, μολονότι ο πλοίαρχος ακολούθησε τις οδηγίες του ιατρού, όπως έχει σημειωθεί στο ημερολόγιο του πλοίου, άμεσα ξεκίνησαν οι προετοιμασίες των διατυπώσεων για την επείγουσα ιατρική διακομιδή του υποπλοιάρχου στο Γιβραλτάρ δια του πράκτορα . ……, από την εταιρία «………», που παρέχει πρακτορειακές υπηρεσίες στο λιμένα του Γιβραλτάρ. Πράγματι, η πρώτη των εναγόμενων τόσο τηλεφωνικά όσο και με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ζήτησε από τους πράκτορες του Γιβραλτάρ να χορηγήσουν στον πλοίαρχο όλα τα έγγραφα που απαιτούνται για την αποβίβαση του υποπλοιάρχου. Σημειωτέον ότι το πρώτο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για τη διακομιδή του ασθενούς εστάλη στους πράκτορες του Γιβραλτάρ στις 10.02 U.T.C., ήτοι χωρίς καμία χρονοτριβή από την τελευταία επικοινωνία με τον ιατρό, δεδομένης της επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας του ασθενούς. Ωστόσο, μολονότι ο πλοίαρχος συνεργάστηκε πλήρως με τους τοπικούς πράκτορες με διαδοχικές ηλεκτρονικές επικοινωνίες μεταξύ τους και συνέταξε τα απαιτούμενα έγγραφα, που του ζητήθηκαν, στα οποία εξέθετε αναλυτικά τόσο την αλληλουχία των γεγονότων αναφορικά με την υγεία του υποπλοιάρχου όσο και τη σοβαρότητα της κατάστασης αυτού, ώστε να δικαιολογηθεί η επείγουσα ιατρική διακομιδή, ενημερώνοντας επιπλέον τον προαναφερόμενο πράκτορα ότι ο υποπλοίαρχος αδυνατεί να κάνει χρήση της σκάλας πιλότου για αποβίβαση, εντούτοις του γνωστοποιήθηκε ότι οι αρχές του Γιβραλτάρ τελικά δεν έδωσαν άδεια αποβίβασης και τους παρέπεμψαν στο τράφικ της Ισπανίας, που είναι καλύτερα εξοπλισμένη για τέτοιες περιπτώσεις, αφού στο Γιβραλτάρ δεν υπάρχει πρόσβαση σε ελικόπτερο. Τότε ο πλοίαρχος κάλεσε το τράφικ μέσω του καναλιού 10 του VHF και ενημερώθηκε ότι μπορούν να στείλουν ελικόπτερο για επείγουσα ιατρική διακομιδή μόνο μετά από πρόταση του Διεθνούς Ιατρικού Κέντρου της Ιταλίας. Ο πλοίαρχος κάλεσε τηλεφωνικά το ανωτέρω Κέντρο και ενημέρωσε για τα συμπτώματα του υποπλοιάρχου τον υπεύθυνο ιατρό κ. ……, στον οποίο δηλώθηκε ότι ο υποπλοίαρχος αδυνατεί να κάνει χρήση της σκάλας πιλότου για αποβίβαση και ο ιατρός του Κέντρου απάντησε ότι θα προτείνει στις Ισπανικές αρχές να στείλουν ελικόπτερο στην τοποθεσία του πλοίου. Ακολούθως, ο πλοίαρχος την 16.05 ώρα (τοπική) κάλεσε εκ νέου το τράφικ μέσω του καναλιού 10 του VHF, το οποίο επιβεβαίωσε ότι θα κανονίσουν την αποστολή ελικοπτέρου για την παραλαβή του ναυτικού όσο το δυνατόν συντομότερα, όπως ενημέρωσε με μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας ο πλοίαρχος με αναγραφόμενη ώρα 16.31. Την επόμενη ώρα (17.30) πράγματι ο υποπλοίαρχος αποβιβάστηκε επιτυχώς δια ελικοπτέρου. Συγκεκριμένα μετά από μία ώρα και 10 λεπτά από την τελευταία επικοινωνία (ώρα 16.05) με το τράφικ της Ισπανίας και δη την 2-8-2020 και ώρα 17.15 το ελικόπτερο έφτασε και ξεκίνησε η διαδικασία επείγουσας ιατρικής διακομιδής και την ώρα 17.30 τοπική (15.30 U.T.C.) ο υποπλοίαρχος αποβιβάστηκε λόγω ασθενείας με ελικόπτερο και διακομίστηκε στο νοσοκομείο του Αλχεθίρας της Ισπανίας για περαιτέρω ιατρική συνδρομή, όπως προκύπτει από το ενημερωτικό μήνυμα του πλοιάρχου με αναγραφόμενη ώρα 18.07, σε συνδυασμό και με τις σχετικές καταχωρίσεις στο Ημερολόγιο του πλοίου με μνεία σε αυτά της τοπικής ώρας. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η διαδικασία μεταφοράς του ασθενούς πραγματοποιήθηκε το συντομότερο δυνατόν, αφού ο πλοίαρχος έδρασε άμεσα και επικοινώνησε με τις αρμόδιες κρατικές αρχές για να διακομισθεί ο …………… τάχιστα σε νοσοκομειακή μονάδα στην ξηρά. Η διαδικασία αποβίβασης έπρεπε να λάβει έγκριση από τις αρμόδιες αρχές, είτε του κράτους του Γιβραλτάρ, στο οποίο απευθύνθηκε ο πλοίαρχος κατά πρώτον, λόγω της τοπικής εγγύτητας του πλοίου κατά το χρόνο της εκδήλωσης των συμπτωμάτων του υποπλοίαρχου και της μεταγενέστερης επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας του, χωρίς προφανώς να γνωρίζει ότι δεν θα γίνει δεκτό το αίτημά του για ιατρική διακομιδή, είτε του κράτους της Ισπανίας, όπου απευθύνθηκε σε δεύτερο χρόνο, δεδομένης μάλιστα και της πανδημίας του κορονοϊού, λόγω της οποίας λαμβάνονταν επιπλέον μέτρα ασφαλείας. Η όλη διαδικασία διήρκησε 5-6 ώρες περίπου καταθέτει ο αδελφός του υποπλοίαρχου, ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι οι αναγραφόμενες ώρες σε έκαστο ηλεκτρονικό μήνυμα αφορούν την (τοπική) ώρα κάθε κράτους από το οποίο αποστέλλεται αυτό, ενώ δεν αναφέρεται σε όλα τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αλλά σε ορισμένα μόνο από αυτά και η συντονισμένη παγκόσμια ώρα (U.T.C.). Η χρονική διάρκεια από την ώρα 10.02 U.T.C., οπότε και διαβιβάστηκε στους πράκτορες του Γιβραλτάρ το αίτημα για ιατρική διακομιδή, έως την ώρα 15.30 U.T.C., οπότε και αποβιβάστηκε με ελικόπτερο ο υποπλοίαρχος, αποδεικνύεται εύλογη και δικαιολογημένη, καθώς απαιτήθηκε η συνεννόηση του πλοιάρχου με τις αρχές του Γιβραλτάρ, το τράφικ της Ισπανίας και το Διεθνές Ιατρικό Κέντρο της Ιταλίας, όπως ανωτέρω εκτέθηκε και ουδόλως προέκυψε καθυστέρηση οφειλόμενη σε υπαιτιότητα των προστηθέντων της πρώτης εναγόμενης, αντίθετα προέκυψε ότι η κινητοποίησή τους ήταν άμεση και αποτελεσματική υπό τις προλεχθείσες περιστάσεις και εν γένει συνθήκες. Η ανωτέρω κρίση του Δικαστηρίου επιβεβαιώνεται άλλωστε και από τις εγγραφές του πλοιάρχου στο Ημερολόγιο του πλοίου, που δεν αναιρούνται από άλλο αποδεικτικό μέσο, αλλά αντίθετα επιρρωνύονται από τα ανωτέρω μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, που έχουν σταλεί μεταξύ του πλοιάρχου, των ιατρών της …………., των πρακτόρων και των προστηθέντων της πρώτης εναγόμενης προσώπων (υπαλλήλων). Ειδικότερα, από το Ημερολόγιο του πλοίου προκύπτει ότι την ώρα 6.15 (τοπική) ενημερώθηκε ο πλοίαρχος για την εκδήλωση των συμπτωμάτων και λήφθηκαν οι ζωτικές ενδείξεις του υποπλοιάρχου, την ώρα 6.45 ο πλοίαρχος ζήτησε ιατρική συνδρομή από την εταιρία …….., την ώρα 7.47 συστήθηκε η ιατρική αγωγή και την ώρα 8.05 αυτή ελήφθη από τον υποπλοίαρχο, την ώρα 9.30 ο υποπλοίαρχος επανεξετάστηκε από τον πλοίαρχο, ο οποίος ενημέρωσε τον ιατρό σχετικώς, την ώρα 11.00 η κατάσταση της υγείας του χειροτέρευσε και ενημέρωσε σχετικά (DPA, πλήρωμα, τμήμα επιχειρήσεων, σημαία και τοπικοί πράκτορες), την ώρα 11.10 ξεκίνησαν οι προετοιμασίες των διατυπώσεων για την επείγουσα ιατρική διακομιδή δια του πράκτορα στο Γιβραλτάρ, την ώρα 15.20 οι διατυπώσεις από τον πράκτορα ολοκληρώθηκαν και ενημερώθηκε ο πλοίαρχος ότι δεν είναι διαθέσιμη επείγουσα ιατρική διακομιδή στο Γιβραλτάρ, την ώρα 15.30 ο πλοίαρχος κάλεσε το τράφικ της Ισπανίας, την ώρα 15.40 το Διεθνές Ιατρικό Κέντρο της Ιταλίας και την ώρα 16.05 εκ νέου το τράφικ της Ισπανίας, την ώρα 17.15 το ελικόπτερο κατέφθασε και την ώρα 17.30 ο υποπλοίαρχος παρελήφθη και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο. Ωσαύτως, δεν αποδείχθηκε ότι υπήρξε διαφωνία, για οικονομικούς ή άλλους λόγους, ως προς τον τρόπο διακομιδής, ήτοι μέσω σκάφους ή ελικοπτέρου, αλλά δηλώθηκε από τον πλοίαρχο η ανάγκη για επείγουσα ιατρική διακομιδή, όπως προκύπτει από το έγγραφο με ημερομηνία 2-8-2020, που συνέταξε ο πλοίαρχος προς υποβολή σε οποιοδήποτε αρμόδιο φορέα (του Γιβραλτάρ) από τον ανωτέρω πράκτορα, όπου περιγράφονται πλήρως τα συμπτώματα του ασθενούς και δεν κάνει μνεία για τον τρόπο της διακομιδής, αλλά επιλέχθηκε από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς το μέσο που θα έφτανε πιο γρήγορα σύμφωνα με το σημείο που βρισκόταν το πλοίο, δεδομένης και της κατάστασης του υποπλοιάρχου, ο οποίος δεν μπορούσε να αποβιβαστεί με σκάλα πιλότου, δηλαδή ουσιαστικά με σκάφος, γεγονός που γνωστοποιήθηκε εγκαίρως από τον πλοίαρχο τηλεφωνικά στον πράκτορα του Γιβραλτάρ (όπως ο τελευταίος το επιβεβαιώνει με δικό του ηλεκτρονικό μήνυμα), το οποίο (Γιβραλτάρ) δεν διέθετε ελικόπτερο, και κατόπιν τηλεφωνικά στον ιατρό του Διεθνούς Ιατρικού Κέντρου της Ιταλίας, ο οποίος εισηγήθηκε στις Ισπανικές αρχές τη διακομιδή δια ελικοπτέρου, όπως και έγινε. Τα παραπάνω δεν αναιρούνται από το γεγονός ότι ο προστηθείς της πρώτης εναγόμενης, ……….., από το Τμήμα Πληρωμάτων της τελευταίας, ζήτησε με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (αναγραφόμενη ώρα 15.42) προς τον πράκτορα του Γιβραλτάρ λόγω της επείγουσας κατάστασης την αποστολή σκάφους ή ελικοπτέρου για αποβίβαση και με μεταγενέστερο μήνυμα (αναγραφόμενη ώρα 16.06), την αποστολή σκάφους όσο ήταν ημέρα, αφού, όπως προέκυψε, δεν ήταν διαθέσιμη η επείγουσα ιατρική διακομιδή στο Γιβραλτάρ. Επίσης, αποδείχθηκε ότι δεν επιλέχθηκε από τον πλοίαρχο ή από τους εν γένει προστηθέντες της πρώτης εναγόμενης το νοσοκομείο της Ισπανίας, που παρέλαβε τον υποπλοίαρχο, αλλά επελέγη το ανωτέρω νοσοκομείο αποκλειστικά από τις Ισπανικές αρχές που τον παρέλαβαν, επειδή ήταν το πλησιέστερο νοσοκομείο (η πόλη Algeciras ήταν η πλησιέστερη στο πλοίο πόλη της Ισπανίας, κείμενη στην ανατολική ακτογραμμή της χώρας), όπως όφειλε να γίνει ώστε να λάβει άμεσα ιατρική μέριμνα. Σύμφωνα με το άρθρο 10 του Β.Δ. 806/1970, οι υποχρεώσεις του πλοιάρχου και του προστήσαντος αυτόν περατώνονται με την εισαγωγή του πάσχοντος στο νοσοκομείο ή στην κλινική, παραμένουσας μόνο της υποχρεώσεως πληρωμής των νοσηλειών, ενώ προβλέπονται υποχρεώσεις τους και μετά τη λήξη της νοσηλείας του μέλους του πληρώματος. Για την πιο πάνω διακομιδή του υποπλοίαρχου στο ανωτέρω νοσοκομείο οι ενάγοντες ενημερώθηκαν αυθημερόν, τόσο από τον …… …, Αρχιπλοίαρχο της πρώτης εναγόμενης (του οποίου μεταγενέστερα λήφθηκε νομότυπα ένορκη βεβαίωση) […../2024], όσο και από τον ίδιο τον υποπλοίαρχο, ο οποίος είχε τις αισθήσεις του και είχε μαζί του το κινητό τηλέφωνό του. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι οι εναγόμενες διόρισαν τοπικούς πράκτορες, ήτοι την εταιρία πρακτόρευσης με την επωνυμία «……………», με εντολή να συνδράμουν τον υποπλοίαρχο σε ό,τι χρειαστεί και να τις ενημερώνουν για την πορεία της υγείας του, ενώ και ο Αλληλοασφαλιστικός Οργανισμός του πλοίου («……………») διόρισε τους τοπικούς ανταποκριτές του, ήτοι την εταιρία «…………», ώστε και αυτοί να παρακολουθούν τη νοσηλεία του και να επιβλέπουν τα έξοδα. Από όλη την ηλεκτρονική αλληλογραφία που προσκομίζεται, αποδεικνύεται ότι υπήρχε καθημερινή ενημέρωση των εναγόμενων και των συγγενών του υποπλοίαρχου για την κατάσταση της υγείας του τελευταίου. Ειδικότερα, την 4-8-2020 οι πράκτορες ενημέρωσαν τις εναγόμενες ότι ο υποπλοίαρχος διαγνώστηκε με οξεία παγκρεατίτιδα και ότι αναμενόταν να νοσηλευτεί για 14 ημέρες περίπου. Σύμφωνα δε με την ίδια ενημέρωση, που οι εναγόμενες λάμβαναν από τους πράκτορες, ο υποπλοίαρχος την 5-8-2020 ήταν σε μονάδα εντατικής θεραπείας και θα παρέμενε εκεί για μία εβδομάδα τουλάχιστον, η κατάσταση του ήταν σταθερή, αλλά ήταν εμπύρετος και λάμβανε αντιβιοτική αγωγή για την αντιμετώπιση της λοίμωξης. Η κατάσταση του βελτιώθηκε σταδιακά και την 7-8-2020 δεν ήταν στη ΜΕΘ, νοσηλευόμενος στο γαστρεντερολογικό τμήμα και την 11-8-2020 ήταν απύρετος, λάμβανε όμως, ακόμα αγωγή και παρέμενε στο νοσοκομείο. Την 13-8-2020 οι θεράποντες ιατροί ενημέρωσαν ότι είχε ακόμη πυρετό, αλλά η κατάσταση του ήταν σταθερή και αναμενόταν να του δοθεί εξιτήριο εντός της επόμενης εβδομάδας. Πλην όμως, την 17-8-2020 οι θεράποντες ιατροί ενημέρωσαν ότι θα παρέμενε στο νοσοκομείο για τουλάχιστον 10 ημέρες ακόμη, παρά το ότι ήταν απύρετος, διότι πονούσε. Ξαφνικά την 18-8-2020 ο ……………, Αρχιπλοίαρχος της πρώτης εναγόμενης, ενημερώθηκε τηλεφωνικά από το νοσοκομείο ότι η κατάσταση του υποπλοίαρχου είχε επιδεινωθεί και ότι ήταν σε εξέλιξη η μεταφορά του σε άλλο νοσοκομείο, στο Κάντιθ της Ισπανίας, στο νοσοκομείο «…………..». Τότε, οι τοπικοί πράκτορες ενημέρωσαν τις εναγόμενες ότι χρειαζόταν επείγουσα επέμβαση λόγω αιμορραγίας στο πάγκρεας, που προκλήθηκε από νέκρωση, η οποία επηρέαζε μία αρτηρία του. Δεν προσκομίζεται ο ιατρικός φάκελος του ………… από το νοσοκομείο του Αλχεθίρας, ενώ οι ενάγοντες λόγω της συγγενικής σχέσης τους θα μπορούσαν να αιτηθούν και να τον λάβουν. Περαιτέρω, οι ενάγοντες προσκομίζουν αντίγραφο της αρχικής σελίδας της ιστοσελίδας του νοσοκομείου του Αλχεθίρας, «…………..», μεταφρασμένο και αντίγραφα των κριτικών που έχουν γίνει στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του GOOGLE, ισχυριζόμενοι ότι το εν λόγω νοσοκομείο ήταν ανεπαρκές για τη φροντίδα του οικείου τους. Ωστόσο, από αυτά, σε συνδυασμό με τον προσκομιζόμενο από τις εναγόμενες χάρτη του στενού του Γιβραλτάρ, αποδεικνύεται ότι το νοσοκομείο του Αλχεθίρας, «…….», αφενός ήταν το πιο κοντινό κατά το χρόνο που εμφανίστηκαν τα συμπτώματα του …………., ώστε να τύχει άμεσης ιατρικής φροντίδας, αφετέρου είναι περιφερειακό, ωστόσο φέρει τμήμα επειγόντων περιστατικών και αποτελεί και κέντρο νοσηλείας, ενώ από τις κριτικές ασθενών και λοιπών ατόμων, δεν μπορεί να συναχθεί βέβαιο συμπέρασμα για το αν ευσταθούν, καθώς είναι υποκειμενικές, ενώ το μόνο ασφαλές συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί από αυτές είναι ότι το νοσοκομείο αυτό έχει κλινικές πολλών ειδικοτήτων, ενδεικτικά παθολογική – χειρουργική, μαιευτική, ουρολογική, γαστρεντερολογική. Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνεται ότι κατά την κρίση του Δικαστηρίου τούτου, από τη στιγμή που ο υποπλοίαρχος αποβιβάζεται του πλοίου με διακομιδή λόγω ασθενείας, διακόπτεται ο αιτιώδης σύνδεσμος της επικαλούμενης αδικοπραξίας και οι υποχρεώσεις του πλοιάρχου και της προστήσασας αυτόν πρώτης εναγόμενης περατώνονται με την αποβίβαση και την εισαγωγή του πάσχοντος στο νοσοκομείο, όπως ανωτέρω εκτέθηκε, πέραν του ότι για την επιλογή του συγκεκριμένου νοσοκομείου ουδεμία ευθύνη υπέχει ο πλοίαρχος και οι εναγόμενες, καθότι το ζήτημα αυτό, ήτοι της επιλογής του νοσοκομείου της χώρας, από την οποία ζητείται η ιατρική συνδρομή και στο οποίο (νοσοκομείο) θα εισαχθεί ο ασθενής με την αεροδιακομιδή, ανάγεται στη σφαίρα επιρροής και ευθύνης των Ισπανικών αρχών, που είναι πλέον αρμόδιες για την αποστολή αυτή. Στη συνέχεια, από την προσκομιζόμενη από τους διαδίκους από 31-8-2020 μεταφρασμένη στην ελληνική γλώσσα Έκθεση Κλινικής Σύνοψης του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου «………» στο Κάντιθ της Ισπανίας, αποδείχθηκε ότι ο ασθενής διακομίστηκε στο ανωτέρω νοσοκομείο από την μονάδα εντατικής θεραπείας του έτερου νοσοκομείου, με σκοπό να γίνει εμβολισμός παγκρεατοδωδεκαδακτυλικής αρτηρίας λόγω νεκρωτικής αιμορραγικής παγκρεατίτιδας. Στην ίδια ως άνω έκθεση αναφέρεται πλήρες ιστορικό του ασθενούς, το οποίο συμπληρώθηκε, όπως συνάγεται, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, μολονότι δεν μνημονεύεται ρητά, από τον ιατρικό φάκελο που συνόδευε τον ασθενή από το ως άνω πρώτο νοσοκομείο, όπου αρχικά νοσηλεύτηκε. Η κρίση αυτή του Δικαστηρίου στηρίζεται στο γεγονός ότι στην έκθεση κλινικής σύνοψης περιλαμβάνονται αναλυτικά τόσο οι ιατρικές παρεμβάσεις και εν γένει ενέργειες, που δέχθηκε ο υποπλοίαρχος κατά τη νοσηλεία του στο πρώτο νοσοκομείο όσο και τα αποτελέσματα των ιατρικών εξετάσεων, στις οποίες είχε υποβληθεί με χρονολογική σειρά, τα οποία συγκρίνονται με τα αποτελέσματα των αντίστοιχων εξετάσεων κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του στο δεύτερο νοσοκομείο, στοιχεία που το τελευταίο δεν μπορούσε να γνωρίζει διαφορετικά παρά μόνο αν είχε λάβει γνώση του ιατρικού φακέλου του από το πρώτο νοσοκομείο. Ειδικότερα, αναφέρεται ότι πραγματοποιήθηκε εισαγωγή του ασθενούς στο νοσοκομείο «…………….» στις 2-8-2020 με διάγνωση οξείας παγκρεατίτιδας, του χορηγήθηκε εμπειρική αντιβιοτική θεραπεία με tazocel και πραγματοποιήθηκε υπολογιστική τομογραφία ελέγχου κοιλίας στις 4-8-2020, από την οποία διαγνώστηκε οξεία παγκρεατίτιδα με σοβαρές εξωπαγκρεατικές αλλοιώσεις (Balthazar βαθμός D), με παγκρεατική νέκρωση μεταξύ 30-50%, με ακτινολογικό δείκτη σοβαρότητας 7/10 και για αυτό αποφασίστηκε εισαγωγή του ασθενούς στη ΜΕΘ στις 4-8-2020 για επεμβατική παρακολούθηση και εντατική θεραπεία, ότι η κατάστασή του βελτιώθηκε και τοποθετήθηκε στη γαστρεντερολογική πτέρυγα στις 6-8-2020. Κατόπιν, αναφέρεται ότι ακολούθως η κατάσταση του εξελίχθηκε δυσμενώς, πραγματοποιήθηκε χολαγγειογραφία μαγνητικού συντονισμού στις 10-8-2020, στην οποία παρουσιάστηκε ήπια διάταση της χοληφόρου οδού πιθανώς λόγω της φλεγμονής του παγκρέατος και ιλύς στη χοληδόχο κύστη ή χολολιθίαση. Ακολούθως, πραγματοποιήθηκε εκ νέου υπολογιστική τομογραφία ελέγχου στις 14-8-2020, η οποία έδειξε περιπαγκρεατική συλλογή 6X6X11 εκατοστά. Μετέπειτα, η κλινική εξέλιξή του ήταν κακή, είχε αιμοδυναμική αστάθεια, η περιφερική αιμάτωση του ήταν κακή και απαιτήθηκε η επανεισαγωγή του στη ΜΕΘ, όπου ξεκίνησε αντιβιοτική θεραπεία με μεροπενέμη, παρά ταύτα προοδευτικά επιδεινώθηκε η κατάσταση του, είχε τάση για υπόταση, ταχυκαρδία και αναιμία 3 σημείων που απαιτεί μετάγγιση έως 4 συμπυκνωμάτων ερυθροκυττάρων. Δεδομένης της κλινικής κατάστασης του εξεταζόταν το ενδεχόμενο μεταφοράς στο ……. (………….) δηλαδή στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Κάντιθ, για πραγματοποίηση ενδοσκοπικής παλίνδρομης χολαγγειοπαγκρεατογραφίας, αλλά αρχικά αποκλείστηκε λόγω της κλινικής και αιμοδυναμικής αστάθειας του ασθενούς και πραγματοποιήθηκε επείγουσα υπολογιστική τομογραφία κοιλίας, στην οποία διαφάνηκε συλλογή με αιμορραγία πιθανής προέλευσης στην παγκρεατοδωδεκαδακτυλική αρτηρία, ενώ πραγματοποιήθηκε επικοινωνία με το τμήμα παρεμβατικής ακτινολογίας του προαναφερόμενου Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου και αποφασίστηκε μεταφορά στις 18-8-2020 και εισαγωγή στη ΜΕΘ για φροντίδα και παρακολούθηση και για θεραπεία εκ μέρους του τμήματος παρεμβατικής ακτινολογίας. Από την ίδια έκθεση κλινικής σύνοψης αποδεικνύεται ότι έγινε εισαγωγή του στο Πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Κάντιθ, στη ΜΕΘ, κατόπιν μεταφοράς του από το νοσοκομείο «………….», εξαιτίας αιμορραγικού σοκ λόγω νεκρωτικής αιμορραγικής παγκρεατίτιδας, με αιμάτωμα και ενεργή αιμορραγία στο επίπεδο της γαστροδωδεκαδακτυλικής περιοχής, ενώ αυθημερόν, στις 18-8-2020 πραγματοποιήθηκε χειρουργική επέμβαση, επιλεκτική αρτηριογραφία κοιλιακού στελέχους και άνω μεσεντερίου αρτηρίας και διενεργήθηκε εμβολισμός μέσω σπειρών, του κλάδου της γαστροδωδεκαδακτυλικής και του εγκάρσιου κλάδου της κάτω παγκρεατοδωδεκαδακτυλικής, από τον οποίο εξαρτιόταν ψευδοανεύρυσμα, η οποία (επέμβαση) είχε καλό αποτέλεσμα. Περαιτέρω, πραγματοποιήθηκε ενδοσκοπική παλίνδρομη χολαγγειοπαγκρεατογραφία στις 21-8-2020 χωρίς επίτευξη κατεύθυνσης της θηλής λόγω μείζονος οιδήματος στον βλεννογόνο, έγιναν εργαστηριακές εξετάσεις και στις 23-8-2020 έγινε νέα υπολογιστική τομογραφία κοιλίας, από την οποία φάνηκαν παγκρεατικές και περιπαγκρεατικές συλλογές, με υπολείμματα αίματος στο εσωτερικό τους, που έχουν εξελιχθεί σε σχέση με την προηγούμενη εξέταση, δεν διαπιστώθηκε ενεργή αιμορραγία, χωρίς να μπορεί να αποκλειστεί, ενώ διαπιστώθηκε μεγαλύτερη διαστολή της ενδοηπατικής χοληφόρου οδού, αυξήθηκε το ελεύθερο κοιλιακό υγρό, το οίδημα των μαλακών μορίων και των εντερικών ελίκων και το υγρό στους υπεζωκοτικούς περικαρδιακούς χώρους. Η ίδια εξέταση επαναλήφθηκε στις 25-8-2020, όπου διαπιστώθηκε, μεταξύ άλλων, ενδοηπατική χοληφόρος οδός διεσταλμένη, χοληδόχος με ιλύ στο εσωτερικό της, στο επίπεδο του επιγαστρίου αναγνωρίστηκε οργανωμένη συλλογή 12 εκ., ετερογενής, που συνδέεται με άλλη πιο ομοιογενή συλλογή και εκτείνεται προς την αριστερή παρακολική αύλακα, περίπου 11 εκ. και άφθονο ελεύθερο υγρό σε όλους τους χώρους, με ορισμένα ινώδη διαφράγματα στο εσωτερικό τους, τοποθετήθηκε διαδερμικός καθετήρας για παροχέτευση ασκιτικού υγρού και πραγματοποιήθηκαν μικροβιολογικές και βιοχημικές εξετάσεις, ώστε να εκτιμηθεί σε συνάρτηση με την εξέλιξη της τοποθέτησης εσωτερικής έναντι εξωτερικής παροχέτευσης για την παροχέτευση των συλλογών. Συνοπτικά διαπιστώθηκε νεκρωτική αιμορραγική οξεία παγκρεατίτιδα με κοιλιακές συλλογές και ελεύθερο υγρό και έγινε διαδερμική παροχέτευση ασκιτικού υγρού. Στις 27-8-2020 και στην εκ νέου υπολογιστική τομογραφία κοιλίας διαπιστώθηκε ομοίως ενδοηπατική χοληφόρος οδός διεσταλμένη και χοληδόχος με ιλύ, εξακολουθούσε να υπάρχει ετερογενής νεκρωτική συλλογή διαμέτρου 10 εκ., αλλά μειώθηκε η συλλογή που εκτεινόταν στην αριστερή πλευρά, με ελάχιστο ελεύθερο υγρό περισπληνικά και χωρίς ελεύθερο υγρό περιηπατικά. Μετά την επανάληψη της ίδιας διαδικασίας στις 28-8-2020, έγινε νέα χειρουργική επέμβαση και δη λαπαροτομία, με εξαγωγή γαστρικής πρόθεσης και τοποθετήθηκε καθετήρας παροχέτευσης περιπαγκρεατικής συλλογής και το συμπέρασμα είναι η διάγνωση πνευμοπεριτόναιου λόγω διάτρησης εξαιτίας ενδοσκοπικής κυστογαστροστομίας, διαπιστώθηκε περιπαγκρεατικό απόστημα, η χοληδόχος κύστη παρουσίασε ενδείξεις σοβαρής επιλοίμωξης, έγινε ανάδρομη χολοκυστεκτομή και απεστάλησαν δείγματα ασκιτικού υγρού και χολής για μικροβιολογική εξέταση. Αναφορικά με την κλινική πορεία του μετά την 21-8-2020, κατά τις επόμενες ημέρες ήταν δυσμενής η εξέλιξη, με αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης, διατήρηση υψηλών αντιδραστηρίων οξείας φάσης, ταχυκαρδία και κακή γενική κατάσταση, πραγματοποιήθηκε εκ νέου επικοινωνία με το τμήμα γαστρεντερολογίας, που τοποθέτησε παροχέτευση με παρακέντηση με άφθονη παροχή και δεδομένου ότι εξακολουθούσε να μη βελτιώνεται συνολικά και να παρουσιάζει μεγάλη περιπαγκρεατική συλλογή, αποφασίστηκε διαγαστρική παροχέτευσή της από το τμήμα γαστρεντερολογίας. Κατά τις επόμενες ημέρες εξακολούθησε να εμφανίζει μεγάλη κοιλιακή διάταση και μετά τη διενέργεια υπολογιστικής τομογραφίας εμφανίστηκε γαστρική διάτρηση με δευτεροπαθή περιτονίτιδα, οπότε πραγματοποιήθηκε μέση λαπαροτομία με εξαγωγή γαστρικής πρόθεσης, παροχέτευση περιπαγκρεατικής συλλογής και χολοκυστεκτομή, όπως προαναφέρθηκε. Έπειτα παρουσίασε βελτίωση η κλινική εικόνα του, με μείωση των αντιδραστηρίων οξείας φάσης και μείωση της ενδοκοιλιακής πίεσης και ήταν αιμοδυναμικά και αναπνευστικά σταθερός, παραμένοντας στη ΜΕΘ για εντατική παρακολούθηση και θεραπεία. Σημειωτέον ότι στη γενική εξέταση αίματος στο νοσοκομείο του Αλχεθίρας την 12-8-2020 διαπιστώθηκε μόλυνση s. Capitis, δηλαδή από Staphylococcus capitis, ο οποίος σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας είναι ένα αρνητικό στην κοαγκουλάση είδος σταφυλόκοκκου και η ίδια μόλυνση εμφανίζεται και στις αιματολογικές εξετάσεις του στις 24-8-2020, ενώ στις αιματολογικές εξετάσεις του στις 25-8-2020 διαπιστώθηκε πιθανή μόλυνση s. Epidermidis, δηλαδή σταφυλόκοκκο της επιδερμίδας, ο οποίος σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας αποτελεί κύριο μέλος της χλωρίδας του δέρματος και των βλεννογόνων του ανθρώπου, ενώ συνιστά ένα από τα συχνότερα παθογόνα που προκαλούν νοσοκομειακές λοιμώξεις, ιδιαίτερα σε ανοσοκατασταλμένους ή ασθενείς φέροντες προσθετικά υλικά. Δεν αποδείχθηκε εάν η μόλυνση αυτή υπήρχε κατά το χρόνο διακομιδής του ασθενούς στο νοσοκομείο ή αν αυτή προκλήθηκε εντός του πρώτου νοσοκομείου, αφού εκεί εντοπίστηκε πρώτη φορά, ούτε αποδείχθηκε εάν σχετίζεται με την πρόκληση της οξείας παγκρεατίτιδας, ούτε άλλωστε οι ενάγοντες ισχυρίζονται κάτι σχετικά. Τελικά η ως άνω έκθεση κλινικής σύνοψης του πανεπιστημιακού νοσοκομείου χαρακτηρίζει συνοπτικά την κύρια κλινική εκτίμηση του, ως αιμορραγικό σοκ λόγω νεκρωτικής αιμορραγικής παγκρεατίτιδας, για την αντιμετώπισή του διενεργήθηκε εμβολισμός ψευδοανευρύσματος άνω μεσεντερίου αρτηρίας και λαπαροτομία λόγω γαστρικής περιτονίτιδας και συστήθηκε η εντατική παρακολούθηση και συνεχίστηκε η θεραπεία. Επιπρόσθετα, αποδείχθηκε ότι οι ενάγοντες με επιμέλεια του τρίτου εξ αυτών διόρισαν Έλληνα ιατρό γαστρεντερολόγο, τον …….., με σκοπό να επικοινωνήσει με τους ιατρούς του πανεπιστημιακού νοσοκομείου και να λάβει γνώση σχετικά με την πρόοδο της νοσηλείας του. Την 28-8-2020 ο επιληφθείς Έλληνας ιατρός, μετά από επικοινωνία του με τους Ισπανούς ιατρούς την προηγούμενη ημέρα, εξέφρασε για πρώτη φορά στους προστηθέντες των εναγόμενων την ανησυχία του και τις αμφιβολίες του για τις παρεχόμενες ιατρικές υπηρεσίες και το ενδεχόμενο να μεταφερθεί ο ασθενής σε άλλο νοσοκομείο, είτε στην Ισπανική πρωτεύουσα είτε στην Ελλάδα. Από δε τη σχετική ηλεκτρονική αλληλογραφία, που προσκομίζεται από τις εναγόμενες σε μετάφραση, αποδεικνύεται ότι την 28-8-2020 ο αλληλασφαλιστικός οργανισμός του πλοίου απέστειλε μήνυμα στους ανταποκριτές του, με το οποίο ενημέρωνε για τις ανησυχίες του Έλληνα ιατρού και τους ρωτούσε αν υπάρχει πιο εξειδικευμένο νοσοκομείο στην Ισπανία, στο οποίο θα μπορούσε να μεταφερθεί ο υποπλοίαρχος, στη Μαδρίτη ή σε άλλη πόλη και σε καταφατική περίπτωση, εάν θα πρέπει να μεταφερθεί οδικώς ή αεροπορικώς. Η απάντηση από την ……………. την ίδια ημέρα ήταν ότι υπάρχουν συγκεκριμένα ιατρικά πρωτόκολλα για τις μεταφορές ασθενών μεταξύ των νοσοκομείων ή ακόμη και σε αερομεταφορά ασθενών, η οποία για να πραγματοποιηθεί απαιτείται να είναι η κατάσταση της υγείας του τέτοια που να επιτρέπει τη μεταφορά του, η οποία μπορεί να κριθεί μόνο από τον θεράποντα ιατρό του, ότι δεν είναι συνετό να μεταφερθεί ο υποπλοίαρχος χωρίς τη συναίνεση του θεράποντος ιατρού και ότι ο υποπλοίαρχος υποφέρει από οξεία παγκρεατίτιδα και παγκρεατικό απόστημα, η κατάσταση του είναι περίπλοκη και κρίσιμη και δεν πρόκειται να επιλυθεί εντός των ημερών. Την 28-8-2020 σε άλλο ηλεκτρονικό μήνυμα της η ……………… ενημερώνει τις εναγόμενες ότι ο υποπλοίαρχος είναι σε κρίσιμη κατάσταση στη ΜΕΘ, αν και δεν είναι διασωληνωμένος και εφόσον το επιτρέψει η κατάσταση του, κατά τις επόμενες ημέρες θα προσπαθούσαν οι ιατροί να διενεργήσουν μία ERCP (Ενδοσκοπική Παλίνδρομη Χολάγγειο-Παγκρεατογραφία), μία εξέταση που χρησιμοποιείται για τη διάγνωση και αντιμετώπιση παθήσεων των χοληφόρων και του παγκρέατος, με τη βοήθεια του ενδοσκοπίου και της ακτινοσκόπησης. Την 29-8-2020 σε νέο ηλεκτρονικό μήνυμα της η ………… ενημερώνει τις εναγόμενες ότι ο υποπλοίαρχος διαγνώστηκε με πνευμοπεριτόναιο (παρουσία αερίων στην περιτοναϊκή κοιλότητα) λόγω γαστρικής διάτρησης, το οποίο αποτελεί επιπλοκή της πρόσφατης επέμβασης, όταν έγινε παρακέντηση στο γαστρικό τείχος, και ήδη διορθώθηκε η γαστρική διάτρηση με νέα επέμβαση αυθημερόν. Παράλληλα με την εξέλιξη της πορείας της υγείας του υποπλοιάρχου, την 28 και την 29-8-2020 με ηλεκτρονική αλληλογραφία εξεταζόταν το ενδεχόμενο να μεταφερθεί σε άλλο νοσοκομείο, καλύτερο, αν υπήρχε αυτή η επιλογή και εάν οι οικείοι του υποπλοιάρχου είχαν αποφασίσει να τον μεταφέρουν στην Ελλάδα, ανέμεναν να συναινέσει ο θεράπων ιατρός στην Ισπανία, δεδομένου ότι κατά την επικοινωνία αυτή, ο υποπλοίαρχος βρισκόταν πάλι στο χειρουργείο και εάν δεν είναι σε θέση ο ίδιος να ζητήσει τη μεταφορά του, θα πρέπει να το κάνει ο αδελφός του, τρίτος ενάγων. Από την ανωτέρω ηλεκτρονική αλληλογραφία αποδεικνύεται ότι συζητήθηκε μεταξύ των εναγόμενων, των ιατρών της ……. και των ανταποκριτών του αλληλοασφαλιστικού οργανισμού η μεταφορά του σε άλλο νοσοκομείο, αφού εκφράστηκε η ανησυχία του επιληφθέντος Έλληνα ιατρού, ο οποίος επικοινώνησε με τους ιατρούς του πανεπιστημιακού νοσοκομείου εκ μέρους των οικείων του υποπλοιάρχου, όπως ανωτέρω αναφέρθηκε. Μάλιστα εκ μέρους των εναγόμενων ζητήθηκε από τους πράκτορες, που είχαν διορίσει, να εξετάσουν τις επιλογές που υφίστανται για την αεροδιακομιδή του υποπλοιάρχου και να γίνουν οι απαιτούμενες ενέργειες το συντομότερο δυνατόν, αλλά δεν αποδεικνύεται ότι υποβλήθηκε γραπτώς από κανέναν το σχετικό αίτημα, καθότι και στην ηλεκτρονική αλληλογραφία αναφέρεται σαφώς ότι μόνο ο αδελφός του, που βρισκόταν στο Κάντιθ της Ισπανίας για την παρακολούθηση της πορείας της υγείας του αδελφού του, θα μπορούσε να αιτηθεί τη μεταφορά του, ωστόσο ο ίδιος στην ανωμοτί εξέταση του ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου κατέθεσε ότι το πανεπιστημιακό νοσοκομείο δεν δεχόταν με τίποτα να μεταφερθεί ο αδελφός του με αεροδιακομιδή και ο διοικητής του νοσοκομείου στο Κάντιθ ήταν κάθετα αρνητικός στη τυχόν μεταφορά του αδελφού του και αρνήθηκε το (προφορικό) αίτημά του για τη μεταφορά του, χωρίς πάντως να προσκομιστεί στην παρούσα δίκη κάποιο σχετικό έγγραφο αίτημα υποβληθέν στο άνω πανεπιστημιακό νοσοκομείο. Σε άλλο σημείο της εξέτασής του μάλιστα ο ίδιος (τρίτος ενάγων) κατέθεσε ότι οι ιατροί έκαναν μια θεραπεία στον αδελφό του, που δεν μπορούσε να σταματήσει και ήταν δύσκολο να διακοπεί και να ξεκινήσει εκ νέου νέα θεραπεία. Ο τρίτος ενάγων αιτήθηκε περί τα τέλη Αυγούστου να λάβει όλες τις ιατρικές εξετάσεις του αδελφού του και εκδόθηκε η προαναφερθείσα από 31-8-2020 έκθεση κλινικής σύνοψης του ανωτέρω πανεπιστημιακού νοσοκομείου, η οποία δόθηκε στον τρίτο ενάγοντα αυτοπροσώπως και ο τελευταίος την προώθησε και στις εναγόμενες εταιρίες, την 1-9-2020, ενώ ουδέν άλλο ιατρικό έγγραφο που να αφορά τη νοσηλεία του υποπλοιάρχου από 31-8-2020 και εφεξής, προσκομίζεται από αμφότερες τις διάδικες πλευρές. Την 1-9-2020 ο υποπλοίαρχος υπέστη εκ νέου ένα σοβαρό αιμορραγικό επεισόδιο, ενδοκοιλιακό και μεταφέρθηκε για επείγον χειρουργείο για να εντοπιστεί η αιτία της αιμορραγίας, πράγμα που δεν κατέστη εφικτό και παρέμεινε διασωληνωμένος σε κρίσιμη κατάσταση. Τότε ο αδελφός του υποπλοιάρχου ζήτησε να μεταβεί στο νοσοκομείο του Κάντιθ εξωτερικός ιατρός, που να μπορεί να ενταχθεί στην ιατρική ομάδα του ανωτέρω νοσοκομείου. Η δε …………, προστηθείσα της πρώτης εναγόμενης, με το από 1-9-2020 και ώρα 12.44 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της προς την εταιρία ……….., απευθυνόμενη στον ιατρό ………, αιτήθηκε αν «υπάρχει κάποιος κορυφαίος χειρουργός τον οποίο θα μπορούσαμε να στείλουμε στο Κάντιθ να βοηθήσει με την κατάσταση του κου ….; Η κατάστασή του είναι πολύ κρίσιμη και θέλουμε να κάνουμε κάθε προσπάθεια να δούμε αν κάποιος με υψηλή εξειδίκευση στη γενική χειρουργική μπορεί να τον σώσει. Έχετε επαφές στην Ισπανία μέσω της εταιρίας σας, ώστε να βρούμε κάποιον;». Σε απάντηση αυτού του μηνύματος ο εν λόγω ιατρός της ……….. εξέθεσε ότι η κατάσταση του υποπλοιάρχου ήταν εξαρχής κρίσιμη και εισήχθη σε ΜΕΘ και όχι σε δωμάτιο και ότι τα ιατρικά πρωτόκολλα δεν θα επιτρέψουν σε μη διαπιστευμένο από το νοσοκομείο, ειδικό, να συμμετέχει στη θεραπεία του και σε κάθε περίπτωση το αίτημα για πρόσθετο ειδικό θα πρέπει να υποβληθεί από συγγενή σε συνεννόηση με τους θεράποντες ιατρούς του και η ιατρική ομάδα θα είναι υποχρεωμένη να απαντήσει στο αίτημα και μπορεί να αναθέσει τη θεραπεία σε ειδικό από άλλο νοσοκομείο της Ισπανίας, ο οποίος θα είναι ήδη διαπιστευμένος να συμμετέχει σε ιατρικές δραστηριότητες στο νοσοκομείο. Ωστόσο, ο αδελφός του υποπλοίαρχου καθησυχάστηκε από τις διαβεβαιώσεις της ιατρού ………………, μίας εκ των θεραπόντων ιατρών και τελικά δεν ζητήθηκε από τους θεράποντες ιατρούς η πρόσληψη πρόσθετου ιατρού. Εξάλλου, από την προσκομιζόμενη από τους ενάγοντες αλληλογραφία μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μεταξύ του ιατρού που διόρισαν οι ενάγοντες ………… και του ιατρού ………. (εκ μέρους της …………) προκύπτει ότι την 27-8-2020 ο ιατρός ………… αναφέρει στο αρχικό μήνυμά του, στο οποίο επισυνάπτει το βιογραφικό του ως γαστρεντερολόγος, ότι ενημερώνει για την πορεία της κατάστασης της υγείας του ασθενούς, τους πράκτορες της …………, καθότι μπόρεσε να μιλήσει με τους ιατρούς της Ισπανίας, σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, ότι ο ασθενής δεν είναι διασωληνωμένος, βρίσκεται στη ΜΕΘ και πραγματοποιήθηκε MRCP (Μαγνητική Χολάγγειο-Παγκρεατογραφία), από την οποία διαπιστώθηκε σημαντική ιλύ κοινού χοληφόρου πόρου και διαστολή του χοληφόρου συστήματος. Περαιτέρω, την 28-8-2020, ο …………. αναφέρει σε άλλο μήνυμα του ότι δεν είναι σίγουρος για το τι συνέβη στην περίπτωση του κ. …. κατά τη διαδικασία αποστράγγισης του υγρού στην ουρά του παγκρέατος και αναμένεται η γραπτή ιατρική έκθεση και τεκμηρίωση, ότι ο ασθενής μεταφέρθηκε επειγόντως στο χειρουργείο, ότι δεν έχει άλλες λεπτομέρειες, ότι ο αδελφός του υποπλοίαρχου ενημερώθηκε ότι η διάτρηση «διορθώθηκε» και ότι προφανώς είναι σε κρίσιμη κατάσταση, ότι αντί να βελτιώνεται, επιδεινώνεται η κατάστασή του και ότι θα δουν πως θα πάει τα επόμενα 24ωρα. Και σε απάντηση αυτού του μηνύματος ο ιατρός ………. (εκ μέρους της ………..) την 29-8-2020 τον πληροφορεί, μεταξύ άλλων, ότι έχει ενημερώσει ότι την απόφαση για τη μεταφορά του ασθενούς σε άλλο νοσοκομείο στην Ισπανία ή στην Ελλάδα πρέπει να τη λάβει ο ίδιος ο ασθενής ή ο αδελφός του, τρίτος ενάγων. Από την ανωτέρω αλληλογραφία αποδεικνύεται ότι ο …………. διορισμένος από τους ενάγοντες ιατρός, γνώριζε τη σοβαρότητα της κατάστασης της υγείας του υποπλοιάρχου και την ύπαρξη της ιλύος κοινού χολοφόρου πόρου, που προκαλεί οξεία παγκρεατίτιδα και ότι την απόφαση για τη μεταφορά του ασθενούς έπρεπε να τη λάβει ο τρίτος ενάγων, δεδομένης της αδυναμίας να αποφασίσει ο ίδιος ο ασθενής. Περαιτέρω, από την αλληλογραφία μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μεταξύ των ιατρών της …………. και της πρώτης εναγόμενης αποδεικνύεται ότι από 2 έως 7 Σεπτεμβρίου και έπειτα η κατάσταση της υγείας του υποπλοιάρχου έδειχνε να βελτιώνεται, είχε υποβληθεί σε χειρουργείο μερικού κλεισίματος της κοιλίας του και ότι, αν συνέχιζε να είναι έτσι σταθερή η κατάστασή του, θα υποβαλλόταν σε χειρουργείο οριστικού κλεισίματος την 9-9-2020. Την 8-9-2020 η κατάσταση του ήταν σταθερή και την 9-9-2020 υπεβλήθη σε χειρουργείο, ωστόσο από την 8-9-2020 οι ιατροί της Ισπανίας τους ανακοίνωσαν ότι εφεξής δεν θα παρέχουν ενημέρωση σε ιατρό της ……….. και ότι θα ενημερωνόταν μόνο ο τρίτος ενάγων για την πορεία της υγείας του αδελφού του. Πλην όμως, η κατάσταση του υποπλοιάρχου επιδεινώθηκε ραγδαία το βράδυ της 12ης-9-2020 και την 13-9-2020 ο τρίτος ενάγων βρισκόταν στο νοσοκομείο για να είναι δίπλα στον αδελφό του πριν αποβιώσει. Ο ………. απεβίωσε στο ανωτέρω πανεπιστημιακό νοσοκομείο στο Κάντιθ της Ισπανίας την 13-9-2020 και ώρα 19.45, με άμεση αιτία θανάτου ανθεκτικό αιμορραγικό σοκ με πολυοργανική ανεπάρκεια, με έμμεσες αιτίες αιμορραγικό σοκ άνω μεσεντερίου αρτηρίας και σηπτικό σοκ, που προκλήθηκαν από οξεία παγκρεατίτιδα ως αρχική ή βασική αιτία, όπως αποδεικνύεται από το με αριθμό …………./15-9-2020 ιατρικό πιστοποιητικό και την ταυτάριθμη ιατρική βεβαίωση θανάτου του Οργανισμού Ιατρικών Συλλόγων Ισπανίας, υπογεγραμμένα από την ιατρό ……….., μεταφρασμένα στην ελληνική γλώσσα. Οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι αιτία του θανάτου του στενού συγγενικού προσώπου τους ήταν αφενός η δύσκολη και στρεσσογόνα εκ μέρους του συγγενούς τους εκτέλεση της εργασίας του και η κόπωση που επήλθε από την εργασία του εξαιτίας των εξαντλητικών ωρών εργασίας και υπερωριών, τις οποίες αυτός εξαναγκάζονταν να εκτελεί στα πλαίσια των καθηκόντων του, παρά το ότι δύο ημέρες πριν το επικαλούμενο λιποθυμικό επεισόδιο, που συνέβη την 2-8-2020, ενημέρωσε τον Πλοίαρχο για την αδιαθεσία του και παρά ταύτα υποχρεώθηκε να εκτελέσει τα καθήκοντά του και να μην αναπαυθεί, ενώ στο παρελθόν δεν παρουσίαζε κάποιο γνωστό σε αυτόν πρόβλημα υγείας, αφετέρου λόγω της καθυστέρησης διακομιδής του σε νοσοκομείο άμεσα μετά από την εκδήλωση του λιποθυμικού επεισοδίου και στη συνέχεια, λόγω της διακομιδής του σε μη εξειδικευμένο νοσοκομείο και ακολούθως λόγω της παραμονής του σε νοσοκομείο του εξωτερικού, ενώ θα μπορούσε να μεταφερθεί σε νοσοκομείο της Ελλάδας και να έχει καλύτερη ιατρική αντιμετώπιση. Εντούτοις, οι ως άνω αγωγικοί ισχυρισμοί πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι κατ’ ουσίαν, καθόσον δεν αποδείχθηκε ότι ο ………. είχε ενημερώσει τον Πλοίαρχο για την αδιαθεσία του και την κατάσταση της υγείας του δύο ημέρες πριν την 2-8-2020 και ότι αυτός του ζήτησε να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά του, όταν εμφάνισε τα προαναφερθέντα συμπτώματα, μη αποδεικνυόμενου του αγωγικού ισχυρισμού περί σοβαρού λιποθυμικού επεισοδίου, ενώ αποδείχθηκε ότι το πλήρωμα ήταν επαρκές, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω και οι συνθήκες εργασίας του ήταν απαιτητικές λόγω της φύσης του επαγγέλματος, ωστόσο όχι όμως πέραν από τις συνήθεις. Ομοίως ως ανακριβής ελέγχεται και ο αγωγικός ισχυρισμός ότι ο συγγενής τους απασχολούταν υπό συνθήκες ανασφάλειας και έλλειψης βεβαιότητας για προσδοκία εργασίας, οι οποίες σε συνδυασμό με τα εξαντλητικά ωράρια απασχόλησης και τις εν γένει δυσχερείς συνθήκες απασχόλησής του, δημιούργησαν συνθήκες άγχους σε αυτόν και ότι η πρόκληση άγχους σχετίζεται με την πρόκληση οξείας παγκρεατίτιδας. Άλλωστε, ο εκλιπών δεν εξέφραζε στους οικείους του κάποιο παράπονο για την εργασία του ή για τις συνθήκες απασχόλησής του, πέραν των αναμενόμενων, δεδομένου ότι πρόκειται για μια κοπιώδη χειρωνακτική και πνευματική εργασία, λόγω της ειδικότητας του, που απαιτεί επίταση των σωματικών δυνάμεων του εργαζομένου και συνακόλουθα κόπωση αυτού, παρά τα όσα καταθέτει ο τρίτος ενάγων κατά την ανωμοτί εξέτασή του στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου. Εξάλλου, δεν αποδείχθηκε εν γένει καθυστέρηση εκ μέρους του πλοιάρχου και των προστηθέντων από τις εναγόμενες προσώπων ως προς την επείγουσα αεροδιακομιδή του υποπλοιάρχου προς το νοσοκομείο της Ισπανίας, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, ούτε προέκυψε ότι ως προς την επιλογή του πρώτου νοσοκομείου, όπου εισήχθη ο τότε ασθενής, ευθύνονται κατά οποιονδήποτε τρόπο οι εναγόμενες και τα προστηθέντα από αυτές πρόσωπα, όπως ομοίως αναφέρθηκε ανωτέρω. Είναι δε αληθές ότι ο αποβιώσας, ο οποίος ήταν 34 ετών κατά το χρόνο του ένδικου ατυχήματος, δεν είχε ενοχλήσεις που να καταδεικνύουν ή να θέτουν υποψίες για την κατάσταση της υγείας του και δη του παγκρέατος του στον ίδιο και τους οικείους του, πολλώ δε μάλλον στις εναγόμενες εταιρίες διαμέσου των προστηθέντων οργάνων τους. Ο αποβιώσας είχε μεν υποβληθεί σε ιατρικές εξετάσεις πριν από τη ναυτολόγησή του, οι οποίες ήταν τυπικές και όχι εξειδικευμένες και δεν είχαν αναδείξει κάποιο πρόβλημα. Υφίστατο η προϋπάρχουσα πάθησή του, ήτοι ιλύς (λάσπη) στη χοληδόχο ή χολολιθίαση [ήτοι δημιουργία πετρών μέσα στη χολή] (όπως αναφέρεται στην από 31-8-2020 έκθεση κλινικής σύνοψης, ως εύρημα της διαγνωστικής διαδικασίας ήδη στο πρώτο νοσοκομείο), η οποία οδήγησε σε οξεία παγκρεατίτιδα, η οποία εκδηλώθηκε χρονικά κατά το χρόνο της ναυτολόγησής του υπό τις συνθήκες εκτέλεσης των καθηκόντων του, χωρίς να αποδειχθεί ότι εκδηλώθηκε εξαιτίας αυτών, οπότε εκλείπει ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της εκτέλεσης των καθηκόντων του και της εκδήλωσης της οξείας παγκρεατίτιδας. Γι’ αυτό άλλωστε αμέσως μετά την αεροδιακομιδή του υποπλοιάρχου πραγματοποιήθηκε την 2-8-2020 εισαγωγή του στο πρώτο νοσοκομείο με διάγνωση οξείας παγκρεατίτιδας, από την οποία έπασχε ήδη από την έναρξη των συμπτωμάτων του στο πλοίο και έτσι ξεκίνησε εμπειρική αντιβιοτική θεραπεία στο πρώτο νοσοκομείο, διάγνωση που επιβεβαιώθηκε μόλις σε 2 ημέρες, την 4-8-2020, με την πρώτη υπολογιστική τομογραφία ελέγχου κοιλίας, από την οποία υποδείχθηκε οξεία παγκρεατίτιδα με σοβαρές εξωπαγκρεατικές αλλοιώσεις (Balthazar βαθμός D), με παγκρεατική νέκρωση μεταξύ 30-50%, με ακτινολογικό δείκτη σοβαρότητας 7/10, όπως ανωτέρω αναφέρθηκε και εισαγωγή στη ΜΕΘ. Επομένως, ο αγωγικός ισχυρισμός ότι κατά τη διάρκεια της απασχόλησής του ο στενός συγγενής τους εμφάνισε πρόβλημα στο πάγκρεας, το οποίο, λόγω της ελλιπούς ιατρικής φροντίδας, που έλαβε, εξελίχθηκε σε οξεία παγκρεατίτιδα, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον τραγικό θάνατό του, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος κατ’ ουσίαν, αφού εντός των πρώτων 24 ωρών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων του και ήδη με την εισαγωγή του στο πρώτο νοσοκομείο διαγνώστηκε ως ασθενής με οξεία παγκρεατίτιδα. Ενισχυτική δε της παραπάνω κρίσης του Δικαστηρίου είναι και η από 16-9-2024 ιατρική έκθεση-γνωμοδότηση του ιατρού – ειδικού παθολόγου, διδάκτορα της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, …………, συνταχθείσα κατόπιν αιτήματος των εναγόμενων, σύμφωνα με την οποία (ιατρική έκθεση – γνωμοδότηση), 1) η εικόνα της κατάστασης του υποπλοιάρχου την 2-8-2020 συνάδει με την κλινική συμπτωματολογία οξείας παγκρεατίτιδας, την οποία επιβεβαίωσε και η διαγνωστική διαδικασία, 2) όπως προκύπτει από την ως άνω έκθεση κλινικής σύνοψης του πανεπιστημιακού νοσοκομείου, ο υποπλοίαρχος την ίδια ημέρα (2-8-2020) διαγνώστηκε με οξεία παγκρεατίτιδα, οφειλόμενη στην ύπαρξη ιλύος (λάσπης) στη χοληδόχο ή χολολιθίαση, που αναφέρεται ότι διαπιστώθηκε κατά τη διενέργεια χολαγγειογραφίας μαγνητικού συντονισμού την 10-8-2020 (στην ανωτέρω ιδιωτική έκθεση μνημονεύεται εσφαλμένη ημερομηνία, την 4-8-2020) και 3) συνάγεται ότι αιτία της οξείας παγκρεατίτιδας ήταν η χολολιθίαση (λιθίαση εντός της ιλύος, δίοδος λίθου δια του χοληδόχου πόρου, απόφραξη του στομίου του παγκρεατικού πόρου και πρόκληση οξείας παγκρεατίτιδας), η οποία ως επιπλοκή μπορεί να οδηγήσει σε οξεία παγκρεατίτιδα, όταν ένας χολόλιθος αποφράξει το στόμιο του παγκρεατικού πόρου, πέραν του η χολολιθίαση μπορεί να παραμείνει επί μακρόν ασυμπτωματική ή με ασαφή ενοχλήματα (π.χ. δυσπεψία). Όπως τονίζει στην ανωτέρω γνωμοδότησή του ο συντάξας ιατρός – ειδικός παθολόγος, την 4-8-2020, σύμφωνα με την ανωτέρω έκθεση κλινικής σύνοψης, διαγνώστηκε (μετά την υπολογιστική τομογραφία ελέγχου κοιλίας) νεκρωτική αιμορραγική παγκρεατίτιδα, παγκρεατική νέκρωση μεταξύ 30-50% με ακτινολογικό δείκτη σοβαρότητας 7/10 και με εξωπαγκρετατικές αλλοιώσεις σταδίου D κατά Balthazar, ήτοι μία ασαφής περιπαγκρεατική συλλογή υγρού, ενώ το τελευταίο στάδιο είναι το στάδιο Ε με δύο ή περισσότερες ασαφείς περιπαγκρεατικές συλλογές υγρού ή παρουσία αερίου στο ή κοντά στο πάγκρεας, ο δε δείκτης σοβαρότητας 7-10 βαθμών αποτελεί σοβαρή παγκρεατίτιδα, με υψηλό κίνδυνο θνητότητας, όπως αποδεικνύονται τα ανωτέρω από την πιο πάνω ιατρική γνωμοδότηση, χωρίς να αναιρούνται από άλλο αποδεικτικό μέσο. Συνεπώς, η σοβαρότητα της κατάστασης του υποπλοιάρχου ήταν αποτρεπτική για να διενεργηθεί μεταφορά αυτού στην Ελλάδα, καθώς η πάθησή του, ήτοι η νεκρωτική αιμορραγική παγκρεατίτιδα, είναι ιδιαίτερα ασταθής, απαιτεί συνεχείς ιατρικές παρεμβάσεις και εντατική παρακολούθηση και η τυχόν αεροδιακομιδή του, που θα διαρκούσε αρκετές ώρες, ίσως προκαλούσε επιπλοκές όπως αιμορραγία ή καρδιακή ανακοπή, απορριπτομένου ως ουσιαστικά αβάσιμου τόσο του αγωγικού ισχυρισμού ότι επήλθε καθυστέρηση στη διακομιδή του σε νοσοκομείο άμεσα από την εκδήλωση λιποθυμικού επεισοδίου και όσο και του αγωγικού ισχυρισμού ότι διακομίστηκε και παρέμεινε σε μη εξειδικευμένο νοσοκομείο, ενώ θα μπορούσε να μεταφερθεί σε νοσοκομείο της Ελλάδας και να έχει καλύτερη ιατρική αντιμετώπιση. Κατόπιν όλων των ανωτέρω αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών κρίνεται ότι ο θάνατος του εν λόγω εργαζομένου δεν οφείλεται σε αιφνίδιο και απρόβλεπτο εξωτερικό γεγονός ξένο προς τον οργανισμό του, αλλά σε προϋπάρχουσα πάθησή του, η οποία εκδηλώθηκε, κάτω από συνθήκες σύμφυτες και προσιδιάζουσες στη φύση των καθηκόντων του, που ανέλαβε με την ένδικη σύμβαση εργασίας του να εκτελέσει, ενώ τα αρμόδια όργανα των εναγόμενων αγνοούσαν το πρόβλημα υγείας του θανόντος. Ήταν δε εντελώς απρόβλεπτο και απολύτως συμπτωματικό γεγονός το ότι εκδηλώθηκε σε ώρα εργασίας, αφού θα μπορούσε να επισυμβεί οπουδήποτε αλλού και σε οποιαδήποτε άλλη στιγμή. Η δε πραγματοποιηθείσα απασχόλησή του πέραν του συμφωνημένου ωραρίου εργασίας του δεν αποδείχθηκε ότι έχει αιτιώδη σχέση και συνεπώς, δεν οδήγησε στην επιβάρυνση της υγείας του αποβιώσαντος και εντέλει στο θάνατό του (πρβλ. ΕφΑθ 481/2023 Τ.Ν.Π.ΝΟΜΟΣ), καθόσον από μόνη της δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει έκτακτες ή δυσμενείς συνθήκες απασχόλησης. Ο θανών εργαζόταν, όπως και η πλειοψηφία των εργαζομένων με συναφείς ειδικότητες, πραγματοποιώντας ώρες υπερωριών, όμως, η απασχόλησή του αυτή δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ασυνήθιστη ή σημαντικά βαρύτερη από άλλες εργασίες, που αρμοδίως επιτελεί ένας εργαζόμενος της αυτής ειδικότητας. Όπως ήδη αναφέρθηκε, οι εναγόμενες επέδειξαν κάθε δυνατή προσπάθεια άμεσης διακομιδής του σε μονάδα παροχής ιατρικής περίθαλψης, κάλυψαν ως όφειλαν κάθε κόστος που προέκυψε από και κατά τη νοσηλεία του, όταν αυτό κρίθηκε αναγκαίο από τους θεράποντες ιατρούς του μεταφέρθηκε σε άλλο νοσοκομείο της χώρας (Ισπανίας) και καθ’ όλο αυτό το διάστημα οι εναγόμενες δια των προστηθέντων τους ενημερώνονταν για την πορεία της υγείας του υποπλοιάρχου και ενημέρωναν τους οικείους του-ενάγοντες για την κατάσταση της υγείας του. Καμία αμέλεια δεν αποδεικνύεται εκ μέρους των εναγόμενων, η οποία να τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με τον επισυμβάντα θάνατο του ……………. Με βάση τις προδιαληφθείσες παραδοχές, ο θάνατος του συγγενούς των εναγόντων δεν δύναται να αποδοθεί σε αμέλεια των εναγόμενων (δια των προστηθέντων τους), ούτε πληρούνται οι όροι του άρθρου 1 του Ν. 551/1915 και κατά συνέπεια, δεν συνιστά εργατικό ατύχημα, σύμφωνα και με όσα αναφέρθηκαν στην παραπάνω μείζονα σκέψη. Επομένως, οι ενάγοντες δεν δικαιούνται χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης από τις εναγόμενες, αφού δεν υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ των συνθηκών εργασίας του θανόντος και του επελθόντος θανάτου του συνεπεία οξείας παγκρεατίτιδας, καθότι, αν και κατά τον επίδικο χρόνο οι συνθήκες εργασίας του συγγενούς των εναγόντων ήταν δυσχερείς, εντούτοις, το γεγονός αυτό δεν σχετίζεται με την εκδήλωση της ασθένειάς του, η οποία προϋπήρχε και δεν ήταν γνωστή στις εναγόμενες και άρα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αγωγή ως αβάσιμη κατ’ ουσίαν.
V. Κατόπιν τούτων, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφασή του (4198/2024) απέρριψε την ένδικη αγωγή ως αβάσιμη κατ’ ουσίαν, ορθώς κατ’ αποτέλεσμα έκρινε και δεν έσφαλε, έστω και με εν μέρει ελλιπείς αιτιολογίες, που παραδεκτά συμπληρώνονται και αντικαθίστανται με τις αιτιολογίες της παρούσας απόφασης (άρθρο 534 ΚΠολΔ). Συνεπώς, τα αντίθετα υποστηριζόμενα από τους εκκαλούντες με τους σχετικούς λόγους έφεσης τυγχάνουν απορριπτέα ως αβάσιμα και αφού δεν υπάρχουν άλλοι λόγοι προς έρευνα, πρέπει η ένδικη έφεση να απορριφθεί στο σύνολό της ως αβάσιμη κατ’ ουσίαν. Τέλος, πρέπει να συμψηφιστούν τα δικαστικά έξοδα, για τον παρόντα βαθμό δικαιοδοσίας, μεταξύ των διαδίκων, διότι η ερμηνεία των κανόνων δικαίου, που εφαρμόστηκαν, ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρα 179 εδ. α, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό της παρούσας.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ κατ’ αντιμωλίαν των διαδίκων.
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την έφεση κατά της με αριθμό 4198/2024 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (Τμήμα Ναυτικών Διαφορών), κατ’ ουσίαν.
ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ τα δικαστικά έξοδα, για τον παρόντα βαθμό δικαιοδοσίας, μεταξύ των διαδίκων.
Κρίθηκε, αποφασίστηκε και δημοσιεύτηκε στον Πειραιά σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, την 17 Ιουνίου 2026, απόντων των διαδίκων και των πληρεξουσίων δικηγόρων τους.
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ