ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Αριθμός απόφασης 486/2026
ΤΟ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΤΜΗΜΑ 2ο
Αποτελούμενο από τους Δικαστές Θεώνη Μπούρη, Πρόεδρο Εφετών, Ευαγγελία Πανταζή, Εφέτη και Ιωάννα Μάμαλη, Εφέτη – Εισηγήτρια και από την Γραμματέα Σ.Φ.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στον Πειραιά, στις ………….., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του καλούντος – εφεσίβλητου – ενάγοντος: ………………ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σπυρίδωνα Ζούμπο (ΑΜ …………. Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών).
Του καθ’ ου η κλήση – εκκαλούντος – πρώτου εναγόμενου: ……………, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιάκωβο Βενιέρη (ΑΜ …………. Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών).
Ο ενάγων ζήτησε να γίνει δεκτή η από 09.08.2018 και με αριθμό κατάθεσης γενικό …./2018 και ειδικό ……/2018 αγωγή του, τακτικής διαδικασίας, την οποία άσκησε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς με την υπ’ αριθ. 318/2020 μη οριστική απόφασή του διέταξε την επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης προκειμένου να συμπληρωθούν από την τρίτη εναγόμενη οι ελλείψεις σχετικά με την πληρεξουσιότητα του δικηγόρου της και με την υπ’ αριθ. 828/2021 μη οριστική απόφασή του διέταξε τη χωρίς όρκο εξέταση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου του ενάγοντος καθώς και του πρώτου και του δεύτερου των εναγόμενων, ενώ με την υπ’ αριθ. 1989/2022 οριστική απόφασή του απέρριψε την αγωγή ως προς τον δεύτερο εναγόμενο και έκανε αυτή εν μέρει δεκτή ως προς τον πρώτο και την τρίτη των εναγόμενων. Ο εκκαλών – πρώτος εναγόμενος προσέβαλε την απόφαση αυτή με την από 20.01.2023 έφεσή του που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς με αριθμό γενικό …./20.01.2023 και ειδικό ……/20.01.2023 και προσδιορίστηκε ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς με αριθμό κατάθεσης γενικό …../05.04.2024 και ειδικό …/05.04.2024, για τη δικάσιμο της 20.03.2025, κατά την οποία συζητήθηκε και εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 704/2025 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, η οποία δικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων, δέχθηκε τυπικά την έφεση και ανέβαλε την έκδοση οριστικής απόφασης ως προς την ουσιαστική βασιμότητα της έφεσης και διέταξε την επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης προκειμένου να προσκομισθεί, με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων, η τελεσίδικη απόφαση επί της από 09.08.2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου ……………../14.08.2018 αγωγής του εφεσίβλητου – ενάγοντος ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου. Ήδη την υπόθεση επαναφέρει προς συζήτηση ο εφεσίβλητος – ενάγων και ήδη καλών με την από 30.01.2026 κλήση του που κατατέθηκε ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς με αριθμό κατάθεσης γενικό …/30.01.2026 και ειδικό ……./30.01.2026, προσδιορίσθηκε για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο και γράφτηκε στο πινάκιο.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο και την εκφώνησή της από τη σειρά του οικείου πινακίου, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των διαδίκων δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο, αλλά προκατέθεσαν δηλώσεις κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ και έγγραφες προτάσεις, ζητώντας να γίνουν δεκτά όσα σ’ αυτές αναφέρονται.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 254 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην διαδικασία της δευτεροβάθμιας δίκης, κατ’ άρθρο 524 παρ. 1 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή την διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία, που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση, η δε μετ’ επανάληψη συζήτηση θεωρείται συνέχεια της προηγούμενης (παρ. 1) και η υπόθεση εκδικάζεται από τον ίδιο δικαστή και την ίδια σύνθεση δικαστών επί πολυμελούς δικαστηρίου, εκτός αν τούτο είναι αδύνατο για νομικούς ή φυσικούς λόγους (παρ. 3). Η τελευταία ρύθμιση, όχι μόνο υπαγορεύεται ρητά από το σαφές γράμμα του νόμου, αλλά εναρμονίζεται και προς την αρχή της οικονομίας της δικαστικής ενέργειας, η οποία, στην προκειμένη περίπτωση, επιβάλει να κριθεί η διαφορά και στο δεύτερο, ύστερα από την επανάληψη, στάδιο της συζήτησης από τους ίδιους δικαστές, που έχουν ήδη μελετήσει την υπόθεση και, επί πολυμελούς σύνθεσης, που έχουν διασκεφθεί για τα ζητήματα που ανακύπτουν σε αυτή. Επιβάλλεται, επίσης, και προς το σκοπό διασφάλισης της αρχής της αμεσότητας, δοθέντος ότι, στην αντίθετη περίπτωση, δηλαδή της συνέχισης της συζήτησης με διαφορετική σύνθεση, αφενός μεν ο ένας ή περισσότεροι δικαστές δεν θα έχουν ολοκληρωμένη και συνολική εικόνα της υπόθεσης που έχει αχθεί ενώπιον τους, αφετέρου οι διάδικοι θα στερούνται ακουσίως το φυσικό (νόμιμο) δικαστή τους για την επίλυση συγκεκριμένης διαφοράς τους (βλ. Κ. Μακρίδου, Η επανάληψη της συζητήσεως κατ’ άρθρο 254 ΚΠολΔ, ΕλλΔνη 2005. 1313). Εξάλλου, η παραβίαση της αρχής του νόμιμου δικαστή, που συνεπάγεται κακή σύνθεση του δικαστηρίου, δηλαδή, έλλειψη διαδικαστικής προϋπόθεσης, λαμβάνεται μεν υπόψη αυτεπαγγέλτως, το δε δικαστήριο, υπό τη νέα σύνθεσή του, οφείλει να απόσχει από τη συζήτηση της υπόθεσης (ΕφΑθ 236/2025 ΝΟΜΟΣ). Επομένως, η διάφορη σύνθεση του δικαστηρίου, κατά την επαναλαμβανόμενη, κατ’ άρθρο 254 του ΚΠολΔ, νέα συζήτηση της υπόθεσης, χωρίς να συντρέχουν εξαιρετικοί προς τούτο λόγοι, όπως προαγωγή, μετάθεση, θάνατος, παραίτηση, απόλυση του δικαστή, θεωρείται κακή σύνθεση αυτού και ιδρύει τον λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμός 2 του ΚΠολΔ (ΑΠ 1602/2025 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 329/2025 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 262/2025 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1882/2023 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1404/2022 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1095/2020 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 428/2020 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 26/2019 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 871/2011 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 834/2010 ΝΟΜΟΣ). Η υποχρέωση τήρησης των διατάξεων για τη νόμιμη σύνθεση απορρέει από την επιταγή του άρθρου 8 εδάφιο α’ του Συντάγματος, που επαναλήφθηκε και στο άρθρο 109 παρ. 1 του ΚΠολΔ. Η ως άνω δε αρχή του αμετάβλητου της σύνθεσης αποκρυσταλλώνεται και σε άλλες διατάξεις του ΚΠολΔ, όπως: α) στην διάταξη του άρθρου 300 του ΚΠολΔ που ορίζει ότι η απόφαση εκδίδεται μόνο από τον δικαστή που έλαβε μέρος στην σύνθεση του δικαστηρίου κατά τη συζήτηση, κατά την οποία εκδίδεται η απόφαση, και στα πολυμελή δικαστήρια ύστερα από διάσκεψη και ψηφοφορία όλων των δικαστών που έλαβαν μέρος στη συζήτηση, με την οποία (διάταξη) αποκλείεται η αυθαίρετη αντικατάσταση του νόμιμου δικαστή μετά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, και καθιερώνεται ο δημόσιας τάξης κανόνας της έκδοσης της απόφασης από τους ίδιους δικαστές, ενώπιον των οποίων έγινε η προς τούτο συζήτηση στο ακροατήριο, αφού στην τελευταία στηρίζεται η απόφαση, καθώς και β) στην διάταξη του άρθρου 243 του ΚΠοΔ κατά την οποία όλες οι συζητήσεις στο ακροατήριο γίνονται ενώπιον του ιδίου του δικαστή του μονομελούς πρωτοδικείου που εκδίδει και την οριστική απόφαση. Αν ο δικαστής αυτός κωλύεται πρόσκαιρα η συζήτηση αναβάλλεται για άλλη σύντομη δικάσιμο. Αν ο δικαστής έπαψε να υπηρετεί στο δικαστήριο ή βρίσκεται με άδεια που πρόκειται να διαρκέσει περισσότερο από ένα μήνα, ορίζεται αναπληρωτής και η συζήτηση γίνεται ενώπιόν του. Η δε απόδειξη της κακής σύνθεσης γίνεται μόνο από την απόφαση ή από τα πρακτικά, ενόσω δεν προσβάλλονται για πλαστότητα (ΑΠ 689/2022 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 26/2019 ΝΟΜΟΣ), δοθέντος ότι κατά το άρθρο 305 αριθ. 1 του ΚΠολΔ το πρωτότυπο της απόφασης πρέπει να αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα ονόματα των δικαστών που αποτέλεσαν τη σύνθεση του δικαστηρίου (ΕφΑθ 1342/2024 ΝΟΜΟΣ). Τέλος, η νόμιμη συγκρότηση του επιλαμβανομένου δικαστηρίου αποτελεί μία από τις διαδικαστικές προϋποθέσεις της δίκης, η έλλειψη των οποίων ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το Εφετείο ακόμη και αν δεν διατυπωθεί σχετικό παράπονο, εφόσον προκύπτει από τα ίδια τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης (ΑΠ 1498/2006 ΝΟΜΟΣ, ΜονΕφΘες 141/2026 ΝΟΜΟΣ). Στην προκειμένη περίπτωση, με την από 30.01.2026 και με αριθμό κατάθεσης γενικό …./30.01.2026 και ειδικό …../30.01.2026 κλήση του εφεσίβλητου – ενάγοντος νομίμως εισάγεται, ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, η από 20.01.2023 έφεση του εκκαλούντος – πρώτου εναγόμενου, κατά της υπ’ αριθ. 1989/2022 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία εκδόθηκε ερήμην της τρίτης εναγόμενης και αντιμωλία των λοιπών διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία, και με την οποία απορρίφθηκε η από 09.08.2018 και με αριθμό κατάθεσης γενικό …./2018 και ειδικό …./2018 αγωγή του εφεσίβλητου – ενάγοντος ως προς τον δεύτερο εναγόμενο και έγινε αυτή εν μέρει δεκτή ως προς τον πρώτο και την τρίτη των εναγόμενων. Εξάλλου, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτει ότι η ένδικη από 20.01.2023 έφεση του εκκαλούντος – πρώτου εναγόμενου που κατατέθηκε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς με αριθμό κατάθεσης γενικό …/20.01.2023 και ειδικό …../20.01.2023 και προσδιορίσθηκε ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου με αριθμό κατάθεσης γενικό …./05.04.2024 και ειδικό …./05.04.2024 για τη δικάσιμο της 20.03.2025, συζητήθηκε κατά τη δικάσιμο αυτή, ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, που συγκροτήθηκε από τους Δικαστές Βασίλειο Παπανικόλα, Πρόεδρο Εφετών, ως Πρόεδρο, Ευαγγελία Πανταζή, Εφέτη, ως δεύτερο κατ’ αρχαιότητα μέλος της σύνθεσης και Νικολέττα Λαμπρίδου, Εφέτη, ως τρίτο κατ’ αρχαιότητα μέλος της σύνθεσης, που ορίστηκε Εισηγήτρια, και εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 704/2025 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, η οποία δικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων, δέχθηκε τυπικά την έφεση και ανέβαλε την έκδοση οριστικής απόφασης ως προς την ουσιαστική βασιμότητα της έφεσης και διέταξε την επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης στο ακροατήριο, κατ’ άρθρο 254 του ΚΠολΔ, προκειμένου να προσκομισθεί, με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων, η τελεσίδικη απόφαση που έχει εκδοθεί επί της από 09.08.2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου …………../14.08.2018 αγωγής του εφεσίβλητου – ενάγοντος ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου. Ήδη, η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με την από 30.01.2026 και με αριθμό κατάθεσης γενικό ……/30.01.2026 και ειδικό …/30.01.2026 κλήση του εφεσίβλητου – ενάγοντος, η οποία προσδιορίσθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, οπότε το παρόν Δικαστήριο συγκροτήθηκε από την Θεώνη Μπούρη, Πρόεδρο Εφετών, ως Πρόεδρο, την Ευαγγελία Πανταζή, Εφέτη, ως δεύτερο κατ’ αρχαιότητα μέλος της σύνθεσης και την Ιωάννα Μάμαλη, Εφέτη, ως τρίτο κατ’ αρχαιότητα μέλος της σύνθεσης, που ορίσθηκε Εισηγήτρια. Εντούτοις, το Δικαστήριο τούτο συγκροτήθηκε από την ως άνω σύνθεση, διάφορη από την αρχική σύνθεση, που είχε εκδικάσει την υπόθεση, κατά τη δικάσιμο της 20.03.2025, και ειδικότερα, χωρίς τη συμμετοχή του Προέδρου Εφετών Βασίλειου Παπανικόλα, ως Προέδρου, της Ευαγγελίας Πανταζή, Εφέτη, ως δεύτερου κατ’ αρχαιότητα μέλους της σύνθεσης και της Νικολέττα Λαμπρίδου, Εφέτη, ως τρίτου κατ’ αρχαιότητα μέλους της σύνθεσης, παρά το γεγονός ότι όλοι οι ως άνω Δικαστές υπηρετούσαν, με τους ίδιους ως άνω βαθμούς, στο Δικαστήριο τούτο, οι μεν Βασίλειος Παπανικόλας Πρόεδρος Εφετών και Ευαγγελία Πανταζή Εφέτης στο 2° τμήμα ενοχικό, η δε Νικολέττα Λαμπρίδου Εφέτης στο 1ο τμήμα ναυτικό, και ως εκ τούτου δεν συνέτρεχε εξαιρετικός λόγος μη συμμετοχής αυτών στη σύνθεση. Επομένως, σύμφωνα και με τα διαλαμβανόμενα στην ανωτέρω μείζονα σκέψη, και δεδομένου ότι η νέα επαναλαμβανόμενη συζήτηση, κατά την έννοια του άρθρου 254 του ΚΠολΔ, θεωρείται συνέχεια της προηγούμενης και τελεί σε ενιαίο δικονομικό στάδιο με αυτήν (βλ. ΑΠ 1024/2019 σε ιστοσελίδα Αρείου Πάγου, ΕφΠειρ 448/2021 σε ιστοσελίδα Εφετείου Πειραιώς), το παρόν Τριμελές Εφετείο έχει συγκροτηθεί, κατά παράβαση του άρθρου 8 του Συντάγματος και του άρθρου 254 του ΚΠολΔ, που επιβάλουν την κατά το δυνατό ίδια σύνθεση, σε αμφότερες τις συζητήσεις της υπόθεσης, καθώς και του άρθρου 300 του ΚΠολΔ, που επιβάλει την αμετάβλητη σύνθεση του Δικαστηρίου έως την έκδοση της απόφασης, με τη σύμπραξη των ίδιων δικαστών, ενώπιον των οποίων έγινε η προς τούτο συζήτηση στο ακροατήριο, εκτός των περιπτώσεων που συντρέχει φυσική ή νομική αδυναμία. Κατόπιν αυτών, για να έχει νόμιμη σύνθεση το παρόν Δικαστήριο πρέπει να συγκροτηθεί από τους Δικαστές, στο πρόσωπο των οποίων δεν συντρέχει νομική αδυναμία σύμπραξής τους στη νέα επαναλαμβανόμενη συζήτηση. Πρέπει, δηλαδή, στην επαναλαμβανόμενη συζήτηση της υπόθεσης να συμμετέχουν ως μέλη του ένας νέος Πρόεδρος Εφετών ως Πρόεδρος, δοθέντος ότι μόνο για τον Πρόεδρο Εφετών Βασίλειο Παπανικόλα, συντρέχει περίπτωση νομικής αδυναμίας συμμετοχής του, κατά τη νέα επαναλαμβανόμενη συζήτηση, λόγω της συνταξιοδότησης αυτού την 30.06.2026, η Εφέτης Ευαγγελία Πανταζή ως δεύτερο μέλος της σύνθεσης και η Εφέτης – Εισηγήτρια Νικολέττα Λαμπρίδου ως τρίτο μέλος της σύνθεσης. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, υπάρχει κακή σύνθεση του Δικαστηρίου στην παρούσα στάση της δίκης και επομένως πρέπει το Δικαστήριο να απόσχει από τη συζήτηση της υπόθεσης, προκειμένου αυτό να συντεθεί νομίμως.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απέχει από τη συζήτηση της υπόθεσης, προκειμένου το παρόν Δικαστήριο να συγκροτηθεί νομίμως, κατά τη νέα δικάσιμο, σύμφωνα με τα αναφερόμενα ειδικότερα στο σκεπτικό της παρούσας.
Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στον Πειραιά στις 6.07.2026 και δημοσιεύθηκε στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου, σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση, στις 15.07.2026, χωρίς την παρουσία των διαδίκων και των πληρεξουσίων τους δικηγόρων.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ