ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
τμήμα 4ο
Αριθμός απόφασης : 582/2026
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
(4ο τμήμα)
Συγκροτήθηκε από το Δικαστή Δημήτριο Καβαλλάρη, Εφέτη, που ορίστηκε από ορίσθηκε από τον Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου Διεύθυνσης του Εφετείου Πειραιώς, και τη Γραμματέα Σ.Φ.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις …………..
ΤΟΥ ΕΚΚΑΛΟΥΝΤΟΣ : …………., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Δικηγόρο του Θεοφάνη Ατζέμη.
ΤΗΣ ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΗΣ : ……………ατομικά και με την ιδιότητά της ως ασκούσα την επιμέλεια της ανήλικης ………….., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρου της Ελένης Μαζαράκη.
Η ενάγουσα ………… άσκησε με την άνω ιδιότητά της στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς την από 09.09.2024 και με αρ. κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ ………./2024 αγωγή της, με την ειδική διαδικασία των διαφορών από οικογένεια το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση. Ο εναγόμενος – ενάγων ………… άσκησε στο ίδιο Δικαστήριο την από 28.5.2024 και με αρ. κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ ………../2024 αντίθετη αγωγή του. Επί των άνω υποθέσεων, αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκε η με αριθμό 1590/2025 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Κατά της απόφασης αυτής ο πιο πάνω εναγόμενος/ ενάγων και ήδη εκκαλών άσκησε την από 20-6-2025 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ ……./2025 έφεσή του, η συζήτηση της οποίας ορίστηκε για τη δικάσιμο που αναφέρθηκε στην αρχή της παρούσας.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, αφού αυτή εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι πληρεξούσιοι Δικηγόροι των διαδίκων αναφέρθηκαν στις στις προτάσεις τους .
AΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η από 20-6-2025 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/2025 έφεση του ενάγοντος/εναγόμενου ……… κατά της με αριθμό 1590/2025 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από οικογένεια το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, έχει ασκηθεί νομότυπα κι εμπρόθεσμα. Είναι, συνεπώς, παραδεκτή και πρέπει να ακολουθήσει η ουσιαστική έρευνα των λόγων της κατά την ίδια ως άνω ειδική διαδικασία (άρθρο 681 Β ΚΠολΔ σε συνδυασμό με άρθρο 674 § 2 α’ αυτού και ήδη άρθρα 592 επ. ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του από το άρθρο 1, άρθρο ένατο του ν.4335/2015). Σημειωτέον ότι για το παραδεκτό της έφεσης δεν απαιτείται η καταβολή παραβόλου, καθόσον οι διαφορές των άρθρων 681Β ΚΠολΔ, όπως η προκειμένη, εξαιρούνται ρητά από το νόμο (άρθρο 495 § 3 εδ. τελ. ΚΠολΔ).
Η ενάγουσα και ήδη εφεσίβλητη, …………… ατομικά ως ασκούσα την γονική μέριμνα της ανήλικης θυγατέρας της ……., που έχει αποκτήσει, εκτός γάμου με τον εναγόμενο ………. με την από 09.09.2024 και με αρ. κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ ………./2024 αγωγή της που άσκησε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά ζήτησε : α) για τον εαυτό της να της ανατεθεί η επιμέλεια της ανήλικης θυγατέρας της β), με την ιδιότητά της ως ασκούσα την επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου της να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να της καταβάλει το ποσό των 300 € και να αναγνωρισθεί ότι οφείλει να της καταβάλει το επιπλέον ποσό των 181 €, ως μηνιαία διατροφή αυτού, με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση κάθε δόσης, για χρονικό διάστημα 2 ετών από την επίδοση της αγωγής και να απειληθεί σε βάρος αυτού χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση. Ο εναγόμενος/ενάγων και ήδη εκκαλών ………….. από 28.5.2024 και με αρ. κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ ……../2024 αντίθετη αγωγή του, ζήτησε να ανατεθεί η συνεπιμέλεια του ανηλίκου τέκνου, που είχε αποκτήσει με την εναγόμενη με εναλλασσόμενη διαμονή αυτού κι επικουρικώς να ρυθμισθεί το δικαίωμα επικοινωνίας με το τέκνο του και να απειληθεί σε βάρος της εναγόμενης χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση για κάθε παράβαση των διατάξεων της απόφασης. Με την εκκαλούμενη απόφαση έγιναν οι αγωγές εν μέρει δεκτές, ανατέθηκε η επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων στην ενάγουσα ……….. , υποχρεώθηκε ο εναγόμενος ……….. να καταβάλει στην ενάγουσα …………… με την άνω ιδιότητά της το ποσό των 250 € ως διατροφή των ανηλίκου τέκνου του και ορίστηκε η επικοινωνία του εναγόμενου με το τέκνο του, με απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης σε βάρος της. Κατά της απόφασης αυτής παραπονείται ο άνω εκκαλών για τους λόγους που εκθέτει με την έφεσή του, που ανάγονται σε εσφαλμένη ερμηνεία κι εφαρμογή του νόμου κι εκτίμηση των αποδείξεων, χωρίς αντίθετη έφεση από πλευράς του ενάγοντος
Με το ν. 4800/2021 (ΦΕΚ Α` 81/21-5-2021) περί “Μεταρρυθμίσεων αναφορικά με τις σχέσεις γονέων και τέκνων, άλλα ζητήματα οικογενειακού δικαίου και λοιπές επείγουσες διατάξεις” και με τα Κεφάλαια Α και Β αυτού αντικαθίσταται ή τροποποιείται σειρά διατάξεων του ενδέκατου Κεφαλαίου του Αστικού Κώδικα για τις σχέσεις γονέων και τέκνων και ιδίως για τα θέματα της γονικής μέριμνας των ανήλικων τέκνων (άρθρα 1510-1541 του Αστικού Κώδικα), ως ίσχυαν, ιδίως μετά τη μεταρρύθμιση του οικογενειακού δικαίου, η οποία συντελέστηκε με το ν. 1329/1983 και εναρμόνισε τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα προς το άρθρο 4 παρ. 2 του Συντάγματος για την ισότητα των φύλων και προς το άρθρο 21 παρ. 1 του Συντάγματος για την προστασία της παιδικής ηλικίας. Η ισχύς του νόμου αυτού, ως προς τα ανωτέρω Κεφάλαια, αρχίζει από τις 16-9-2021 (Κεφάλαιο Η` άρθρο 30), ενώ, κατά τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 18 (Κεφάλαιο Ε`), τα Κεφάλαια Β` και Γ` εφαρμόζονται και στις εκκρεμείς υποθέσεις, επί των οποίων δεν έχει εκδοθεί, μέχρι την έναρξη ισχύος του νόμου, αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1518 και 1520 του Α.Κ., όπως αντικαταστάθηκαν ή τροποποιήθηκαν με τον ως άνω νόμο, συνάγεται ότι η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του (η οποία εμπεριέχει, ιδίως, την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευση του τέκνου, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου της διαμονής του), επιπλέον δε, τη διοίκηση της περιουσίας του και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορά στο πρόσωπο ή στην περιουσία του. Σε περίπτωση διαζυγίου, ακύρωσης του γάμου ή διακοπής της συζυγικής συμβίωσης, όταν ανατρέπονται πλέον οι συνθήκες της ζωής της οικογένειας, καταργείται ο συζυγικός οίκος, δημιουργείται χωριστή εγκατάσταση του καθενός από τους γονείς, ωστόσο, οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Με την εν λόγω ρύθμιση, η οποία βρίσκεται σε αρμονία με τη διάταξη του άρθρου 1510 εδαφ. α` του ΑΚ, που αναφέρεται στην έγγαμη συμβίωση, καθιερώνεται εκ του νόμου η κοινή άσκηση της γονικής μέριμνας, στην περίπτωση διαζυγίου, ακύρωσης του γάμου ή διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, ακόμη και αν δεν υπάρχει συμφωνία των γονέων ή απόφαση του δικαστηρίου. Με τη νέα ρύθμιση του άρθρου 1513 του ΑΚ, η συνέχιση της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας μπορεί να αποκλειστεί, εφόσον όμως συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 1514 παρ. 2 του ίδιου Κώδικα και όχι σε κάθε περίπτωση. Με την έννοια αυτή, η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, σύμφωνα με το νέο δίκαιο είναι υποχρεωτική, αφού ισχύει εκ του νόμου και ανεξάρτητα από το εάν τη θέλουν οι γονείς. Με τον όρο «εξακολουθούν» καταφάσκεται η αναγκαιότητα αδιατάρακτης και αδιάκοπης διαβίωσης του ανηλίκου, υπό τις συνθήκες, υπό τις οποίες ζούσε πριν από το χωρισμό των γονέων του και, ιδίως, αυτές που αφορούν στις μεθόδους και στη φιλοσοφία ανατροφής, διαπαιδαγώγησης, εκπαίδευσής του, τις επιλογές ως προς τις εξωσχολικές του δραστηριότητες, την ψυχαγωγία του και τις κοινωνικές του συναναστροφές, αφού η διάσταση, το διαζύγιο, η διακοπή της συμβίωσης ή η ακύρωση του γάμου των γονέων του, δεν πρέπει να μεταβάλουν τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας του ανηλίκου τέκνου, η οποία πρέπει να ασκείται από κοινού και από τους δύο γονείς, καθόσον βασικός σκοπός είναι η ψυχική υγεία του ανήλικου τέκνου, η ομαλή ένταξή του στο κοινωνικό περιβάλλον και η ανάπτυξη της προσωπικότητάς του. Με τον όρο “εξίσου” αποδίδεται η θεμελιώδης αρχή του οικογενειακού δικαίου, η οποία εισήχθη με το ν. 1329/1983 και εναρμόνισε, στο θέμα τούτο, τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα προς τα άρθρα 4 παρ. 2 και 21 παρ. 1 του Συντάγματος, περί της ισότιμης συμβολής και των δύο γονέων στην ανατροφή και τη διαπαιδαγώγηση του τέκνου και την ανάπτυξη της προσωπικότητάς του. Για τη λήψη της απόφασης, το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του για την άσκηση της γονικής μέριμνας. Με βάση την ως άνω διάταξη του άρθρου 1514 του Α.Κ. συνάγεται ότι, σε περίπτωση που η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας των ανήλικων τέκνων δεν είναι δυνατή, εξαιτίας διαφωνίας των γονέων, η ρύθμιση αυτής γίνεται από το δικαστήριο, ενώ, ως περιπτώσεις διαφωνίας αναφέρονται, ενδεικτικά (“ιδίως”), οι περιπτώσεις που ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει στη γονική μέριμνα ή δεν τηρεί την τυχόν υπάρχουσα συμφωνία για την άσκηση ή τον τρόπο άσκησής της, ή αν συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου, ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι αρκεί, απλώς, η διαφωνία των γονέων για να απονείμει ο δικαστής την αποκλειστική επιμέλεια στον ένα γονέα. Πιο συγκεκριμένα, αν δεν συντρέξει σπουδαίος λόγος, που εγκυμονεί κινδύνους για το παιδί (περίπτωση κακοποιητικού, ψυχικά διαταραγμένου ή παντελώς αδιάφορου γονέα) ή αν δεν συντρέξει πραγματική αδυναμία άσκησης της συνεπιμέλειας από τον ένα γονέα, λόγω της μόνιμης μετεγκατάστασης του παιδιού σε άλλη πόλη ή χώρα, δεν νοείται ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας στον άλλο γονέα ή έστω κατανομή της επιμέλειας, που μόνο κατ` επίφαση θα επέτρεπε την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του παιδιού, διότι, διαφορετικά, ο δικαστής θα υπερέβαινε τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας και θα ερμήνευε ή και θα εφάρμοζε εσφαλμένα το άρθρο 1514 του ΑΚ. Ως κατευθυντήρια γραμμή για την άσκηση της γονικής μέριμνας, στην περίπτωση διαφωνίας των γονέων του τέκνου και της προσφυγής τους στο δικαστήριο, αλλά και πυρήνας για τον προσδιορισμό της άσκησής της είναι το “βέλτιστο συμφέρον του τέκνου”, που αποσκοπεί στην ανάπτυξη του ανηλίκου σε μια ανεξάρτητα και υπεύθυνη προσωπικότητα. Ως τέτοιο (συμφέρον του παιδιού) νοείται το σωματικό, υλικό, πνευματικό, ψυχικό, ηθικό και γενικά κάθε είδους συμφέρον, που αποσκοπεί στην ανάπτυξη του ανηλίκου σε μια ανεξάρτητη και υπεύθυνη προσωπικότητα. Για την εξειδίκευση της αόριστης αυτής νομικής έννοιας παρέχονται, για πρώτη φορά, από το νομοθέτη, εκ των προτέρων, προσδιορις2τικά στοιχεία, πέραν από το επιβαλλόμενο στο δικαστή καθήκον να σεβαστεί την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις, εξαιτίας του φύλου, του σεξουαλικού του προσανατολισμού, της φυλής, της γλώσσας, της θρησκείας, των πολιτικών ή όποιων άλλων πεποιθήσεων, της ιθαγένειας, της εθνικής ή της κοινωνικής προέλευσης ή της περιουσιακής – οικονομικής κατάστασής τους. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1511 παρ. 2 του Α.Κ. “η απόφαση του δικαστηρίου συνεκτιμά παραμέτρους, όπως την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες που είχαν συνάψει με τον άλλο γονέα και αφορούν στο τέκνο”. Τα κριτήρια αυτά αναδεικνύονται από το νομοθέτη και ισχυροποιούνται έναντι άλλων, χωρίς, ωστόσο, να δεσμεύουν το δικαστήριο, ως προς την ιεράρχηση ή την υιοθέτησή τους, στο σύνολό τους. Το κανονιστικό νόημα της αόριστης νομικής έννοιας υπερτερεί έναντι άλλου έννομου συμφέροντος, κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας (λ.χ. του συμφέροντος των γονέων, των απώτερων ανιόντων, τρίτων προσώπων που έρχονται σε επαφή με το παιδί). Γνώμονας για τη σχετική απόφαση του δικαστηρίου είναι μόνο το συμφέρον του ανήλικου παιδιού, όπως τούτο κρίνεται σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση χωριστά, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες της κάθε υπόθεσης. Η εξατομικευμένη κρίση συνιστά και εφαρμογή της επιταγής του άρθρου 2 παρ. 1 του Συντάγματος, η οποία αποκλείει τη στερεότυπη αντιμετώπιση, ως προς την αξιολόγηση ατόμων και προσωπικών σχέσεων. Έτσι, κρίσιμα προς τούτο στοιχεία είναι, μεταξύ άλλων, η καταλληλότητα του ή των γονέων για την ανάληψη του έργου της διαπαιδαγώγησης και της περίθαλψης του ανηλίκου τέκνου, υπό καθεστώς ηρεμίας και ασφάλειας, καθώς και οι αναπτυχθέντες μέχρι τότε, με ανεπηρέαστη επιλογή, δεσμοί του διαθέτοντος ικανότητα διάκρισης τέκνου με τους γονείς του και τυχόν αδελφούς του, ενώ μεγάλης σημασίας είναι και η, κατά το δυνατό, μικρότερη διατάραξη του μέχρι τούδε τρόπου ζωής του παιδιού, έτσι ώστε να διαφυλαχθεί, κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ο ψυχικός και συναισθηματικός κόσμος του, δεδομένου ότι η διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης των γονέων, με συνεπακόλουθο και τη διάσπαση της οικογενειακής συνοχής, έχει ήδη κλονίσει την ψυχική ισορροπία και την αίσθηση ασφάλειας του τέκνου. Η μικρή ηλικία του ανήλικου τέκνου και το φύλο του δεν αποτελούν κυρίαρχο, κατά νόμο, στοιχείο για τον προσδιορισμό του συμφέροντος του ανηλίκου, αναφορικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή επιμέλειας στον ένα από τους γονείς του, γιατί η άποψη ότι η γονική μέριμνα των μικρής ηλικίας τέκνων πρέπει να ανατίθεται στη μητέρα τους, λόγω του ότι έχουν ανάγκη της μητρικής στοργής και ιδιαίτερων περιποιήσεων, εξακολουθεί να ισχύει, κατά τις νεότερες ιατρικές, παιδαγωγικές και ψυχολογικές έρευνες, μόνο για την πρώιμη νηπιακή ηλικία, για την οποία αναγνωρίζεται υπεροχή στη μητέρα, ενώ, για το μεταγενέστερο χρόνο, αναγνωρίζεται ο σοβαρός ρόλος του πατέρα στην όλη διαμόρφωση των διαπροσωπικών σχέσεων του τέκνου. Ουσιώδους σημασίας είναι και η επισημαινόμενη στο νόμο ύπαρξη ιδιαίτερου δεσμού του τέκνου προς τον ένα από τους γονείς του και η περί αυτού ρητώς εκφραζόμενη προτίμησή του, την οποία συνεκτιμά το δικαστήριο, ύστερα και από τη στάθμιση του βαθμού ωριμότητάς του, εφόσον αυτή είναι προϊόν ελεύθερης και ανεπηρέαστης επιλογής του ανηλίκου. Πρέπει, εξάλλου, να λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη ότι ο ανήλικος, που έχει ακόμη ατελή την ψυχοπνευματική ανάπτυξη και την προσωπικότητά του υπό διαμόρφωση, υπόκειται ευχερώς σε επιδράσεις και υποβολές των γονέων ή άλλων, οι οποίες, έστω και χωρίς επίγνωση γενόμενες, οδηγούν ασφαλώς στο σχηματισμό της μονομερούς διαμόρφωσης και προτίμησης προς τον ένα από τους γονείς, οπότε η προτίμησή του δεν εξυπηρετεί πάντοτε και το βέλτιστο συμφέρον του. Έτσι, υπό το κράτος της κατάστασης αυτής, το συμφέρον του ανηλίκου μπορεί να επιβάλει να συμβιώνει τόσο με τη μητέρα του όσο και με τον πατέρα του και, ακολούθως, εφόσον έτσι προκαλείται η μικρότερη δυνατή διατάραξη του τρόπου ζωής του, να ανατίθεται η άσκηση της επιμέλειας αυτού από κοινού στη μητέρα και τον πατέρα του, δηλαδή, να γίνεται χρονική (ή εναλλασσόμενη) κατανομή αυτής ανάμεσα στους δύο γονείς ενώ και η γονική μέριμνα να ανήκει από κοινού και στους δύο, οι οποίοι θα οφείλουν να φροντίζουν για την ομαλή ανάπτυξη και το καλό του τέκνου τους από κοινού. Η έλλειψη δε συνεργασίας των γονέων δεν πρέπει να συνιστά εμπόδιο επιλογής της χρονικής κατανομής της επιμέλειας. Συναφής και η ΕΔΔΑ, ….. κατά Ελλάδος της 16.6.2016 σε ΕφΑΔΠολΔ 2016. 785, παρατ. Δεμερτζή, σκ. 72, κατά την οποία η έλλειψη συνεργασίας των γονέων δεν απαλλάσσει τις εθνικές αρχές από τη χρήση όλων των μέτρων που θα επιτρέψουν τη διατήρηση του οικογενειακού δεσμού. Επίσης, η τυχόν εξάρτηση της χρονικά κατανεμημένης γονικής μέριμνας ή επιμέλειας από τη διάθεση συνεργασίας των γονέων αποδυναμώνει τη συγκεκριμένη λύση, διότι αφήνει τη δυνατότητα στο γονέα, που είναι περισσότερο συναισθηματικά δεμένος με τα παιδιά, να τα επηρεάσει σε βάρος του άλλου γονέα και να επιτύχει, μέσω της άρνησής του να συνεργαστεί για μια τέτοια λύση, το μείζον, ήτοι να ασκεί αυτός αποκλειστικά τη γονική μέριμνα ή επιμέλεια των τέκνων, περιθωριοποιώντας τον άλλο γονέα. Για το σκοπό αυτό, λαμβάνεται υπόψη η προσωπικότητα και η παιδαγωγική καταλληλότητα και υπευθυνότητα κάθε γονέα και συνεκτιμώνται οι συνθήκες κατοικίας και η οικονομική κατάσταση τούτων. Διάκριση πρέπει να γίνεται μεταξύ της χρονικής κατανομής της άσκησης της επιμέλειας μεταξύ των γονέων και της εναλλασσόμενης διαμονής (κατοικίας) του τέκνου. Η πρώτη συνιστά μορφή κατανομής της άσκησης της γονικής μέριμνας με περιοδικότητα και συνεπάγεται ότι το παιδί έχει εναλλασσόμενη κατοικία στον τόπο κατοικίας του γονέα του, ο οποίος, στο πλαίσιο αυτό, ασκεί μόνος του, κάθε φορά, τις πράξεις επιμέλειας του παιδιού για όλα τα θέματα, με εξαίρεση εκείνα που αφορούν στον πυρήνα, κατ` άρθρο 1519 παρ. 1 του Α.Κ. Αντιθέτως, η εναλλασσόμενη διαμονή μπορεί να διαταχθεί από το δικαστήριο αυτοτελώς, χωρίς την κατανομή της άσκησης της επιμέλειας, οπότε οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού την επιμέλεια του παιδιού (συνεπιμέλεια) (ΑΠ 742/2024, ΑΠ 78/2023, ΑΠ 1988/2022, ΑΠ 1878/2022, ΑΠ 535/2022, ΑΠ 155/2022, ΑΠ 1186/2021, ΑΠ 426/2021, ΑΠ 1135/2020, ΑΠ 358/2019, βλ και βλ. Γ. Λέκκας, Η επιμέλεια του παιδιού κατά τον ΑΚ μετά το Ν. 4800/2021, 2021, αρ. 356, Μ. Σταθόπουλος, Η νέα ρύθμιση της συνεπιμέλειας, ΕλλΔνη 2021, σελ. 961επ., Α. Βαλτούδης, Συνεπιμέλεια και εναλλασσόμενη κατοικία στο νέο Οικογενειακό Δίκαιο, ΕλλΔνη 2021, 999επ., Μ. Ράμμου, Η καθιέρωση του θεσμού της συνεπιμέλειας στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του οικογενειακού δικαίου, ΕλλΔνη 2021, 1115 επ., Γ. Βαλμαντώνης, Η προσαρμογή του ελληνικού οικογενειακού δικαίου στις σύγχρονες ευρωπαϊκές νομοθεσίες, με την καθιέρωση του κανόνα της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας μετά το χωρισμό των γονέων, ΕλλΔνη 2021, σελ. 1075επ.). Σε κάθε περίπτωση το κανονιστικό περιεχόμενο της έννοιας αυτής του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού συγκεκριμενοποιείται εκάστοτε με βάση τις επικρατούσες συνθήκες σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, καθώς επίσης και κυρίως τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε παιδιού. Το συμφέρον του παιδιού προσδιορίζεται εξατομικευμένα με αναφορά σε συγκεκριμένο εκάστοτε παιδί και τις ανάγκες του, όπως αυτές προσδιορίζονται ιδίως από την κατάσταση της υγείας του, την ηλικία του, τις οικογενειακές και κοινωνικές συνθήκες, υπό τις οποίες διαβιώνει το παιδί, και αναλύεται στις επί μέρους πτυχές του δικαιώματος της προσωπικότητας του παιδιού. (ΑΠ 119/2023).
Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων που εξετάστηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου (βλ. πρακτικά συνεδρίασης αυτού), καθώς και από όλα τα έγγραφα που προσκόμισαν με νόμιμη επίκληση οι διάδικοι, και μεταξύ αυτών ηλεκτρονικών μηνυμάτων sms, που αντάλλαξαν μεταξύ τους και φωτογραφιών των οποίων η γνησιότητα δεν αμφισβητήθηκε και ένορκες βεβαιώσεις του ελήφθησαν σε προγενέστερη δίκη ασφαλστικών μέτρων, μεταξύ των διαδίκων, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Από τις σχέσεις τους εκτός γάμου, οι διάδικοι απέκτησαν μία ανήλικη θυγατέρα την …………, η οποία γεννήθηκε στις 21.8.2019. Η ………… το χρονικό διάστημα της γέννησης του τέκνου ήταν παντρεμένη με τον …………, με τον οποίο τελούσε και διάσταση και είχε αποκτήσει τρία τέκνα, το ……….. ετών, τον ………. και την ………, που είχαν γεννηθεί αντίστοιχα τα έτη 2004, 2009 και 2011. Οι διάδικοι έμειναν μαζί για βραχύ χρονικό διάστημα, περίπου ένα χρόνο κι έκτοτε διέκοψαν τις σχέσεις τους ήδη πρίν από τη γέννηση του τέκνου. Ο ……… άσκησε κατά της …….. την από την από 11-12-2019 (με γενικό αριθμό έκθεσης κατάθεσης ………../13-12-2019) αγωγή προσβολής πατρότητας, στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά, η οποία έγινε δεκτή με την με αρ. 3159/2020 απόφαση του άνω Δικαστηρίου, η οποία κηρύχθηκε η μη γνήσιο τέκνο του …….. Η απόφαση αυτή είναι πλέον αμετάκλητη, μετά την απόρριψη άσκησης ανακοπής με την με αρ. 2253/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά. Με δεδομένο ότι τη σχετική αγωγή άσκησε ο ……., η απόφαση αυτή επιφέρει αυτοδικαίως την δικαστική αναγνώριση του τέκνου από τον ανωτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 1472 ΑΚ, ώστε πλέον αφού κατέστη αυτή αμετάκλητη, να έχει ασκεί γονική μέριμνα και ο …………. (άρθρο 1515 αρ. 1 ΑΚ). Eξάλλου ο ……… απαίτησε ήδη από τη βρεφική ηλικία του τέκνου την επαφή και επικοινωνία του με αυτό, στην οποία όμως αντιτιθόναν και δυσχέρανε η …… Κατά τη μετάβαση του πρώτου στην οικία της δεύτερης για να δει το τέκνο του λάμβαναν συχνά επεισόδια μεταξύ τους, με φραστικές αντιπαραθέσεις εξυβρίσεις, που έφταναν ενίοτε και σε χειροδικίες. Την 30.10.2019 έλαβε χώρα μεταξύ τους επεισόδιο, στο οποίο ο εκκαλών ……….. τέλεσε απλή σωματική βλάβη σε βάρος της ………, η δε τελευταία όλως ελαφρά σωματική βλάβη σε βάρος του ιδίου και αμφότεροι εξύβρισαν αλλήλους, όπως κρίθηκε με την με αρ. ΒΤ 1278/2020 ήδη αμετάκλητη απόφαση του Τριμελούς Πλημμελοδικείου Πειραιά, που έκρινε ένοχο τον ……. απλής σωματικής βλάβης επιβάλλοντας σε αυτόν ποινή φυλάκισης ενός έτους, ενώ έπαυσε υφ’ όρον την ποινική δίωξη για τις λοιπές πράξεις. Το Μάϊο του 2022 σε μία προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεών τους συνέταξαν το με αρ. 2102/2022 πρακτικό διαμεσολάβησης ενώπιον του διαμεσολαβητή ………., κατά το οποίο ανατέθηκε η επιμέλεια της ανήλικης στην εφεσίβλητη, με τόπο κατοικίας αυτής την οδό ………….. στον Πειραιά. Ορίστηκε επιπλέον η επικοινωνία του εκκαλούντος με το τέκνο του, κάθε ημέρα της εβδομάδας, από Δευτέρα έως Παρασκευή από ώρα 18.00 έως 20.00 και κάθε Σάββατο και Κυριακή, από ώρα 17.00 έως 20.00 (χωρίς διανυκτέρευση), η οποία θα λάμβανε χώρα χωρίς την παρουσία της εφεσίβλητης. Ορίστηκε ακόμα ότι ο εκκαλών θα κατέβαλε το ποσό των 180 € μηνιαίως ως διατροφή του τέκνου, που θα κατατίθετο σε τραπεζικό λογαριασμό στην ΕΤΕ και ότι η διάρκεια του παρόντος θα ήταν διετής από 9.5.2022 έως 8.5.2024. Το συμφωνητικό όμως αυτό δεν τηρήθηκε απόλυτα από πλευράς της εφεσίβλητης, καθώς η επικοινωνία του εκκαλούντος με το τέκνο του γινόταν μόνο σε δημόσιο χώρο (παιδική χαρά ή παιδότοπο) με την παρουσία της ……, γεγονός που προκαλούσε συχνούς διαπληκτισμούς μεταξύ τους, καθώς ο …………. της απηύθυνε εξυβριστικούς χαρακτηρισμούς με ανταπαντήσεις από την πλευρά της. Η τελευταία με αίτησή της στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά ζήτησε τη μεταρρύθμιση του τρόπου επικοινωνίας, αλλά η αίτησή της απορρίφθηκε ως προς το κεφάλαιο αυτό με την με αρ. 2155/2022 απόφαση του άνω Δικαστηρίου, όμως με την ίδια απόφαση υποχρεώθηκε ο εκκαλών να μην προσεγγίζει την εφεσίβλητη και να μην εξυβρίζει αυτήν. Τα προβλήματα στη σχέση των διαδίκων συνεχίζονται καθώς ο εκκαλών έχει καταμηνύσει την εφεσίβλητη για την μη τήρηση δικαστικών αποφάσεων του πρακτικού διαμεσολάβησης, όσον αφορά την επικοινωνία του τέκνου του, η δε εφεσίβλητη για ενδοοικογενειακή εξύβριση – απειλή. Με την με αρ. 4176/2024 απόφαση του Moνομελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς ο ………… καταδικάσθηκε σε φυλάκιση 6 μηνών για την πράξη της ενδοοικογενειακής απειλής κατά της τέως συντρόφου του, που έλαβε χώρα στον Πειραιά στις 27.6.2024, ενώ κηρύχθηκε αθώος για την πράξη της προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας. Σημειώνεται ότι η ………. καταμήνυσε τον εκκαλούντα για την πράξη της προσβολής γενετήσιας αξιοπρέπειας σε βάρος της ανήλικης θυγατέρας του, με την από 4.3.2023 ένορκη εξέταση της, όμως αυτή απορρίφθηκε με την με αρ. …………/2024 διάταξη της Εισαγγελέως Πλημμελειοδικών Αθηνών. Οι τεταμένες σχέσεις των διαδίκων, η έλλειψη συνεργασίας και η διαφορά συναντίληψης, αποκλείουν την συνεπιμέλεια μεταξύ τους, τόσο με την έννοια της εναλλασσόμενης κατοικίας, όσο όμως και με μορφή συναπόφασης για τα τρέχοντα ζητήματα του τέκνου, που προϋποθέτει συνεργασία μεταξύ τους. Το τέκνο αυτό έχει μεγαλώσει στην οικία της εφεσίβλητης έχοντας αρμονική σχέση με τα άλλα 3 μεγαλύτερα ετεροθαλή αδέλφια του. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι και ο εκκαλών αγαπά το τέκνο του, ωστόσο οι σχέσεις του με τη θυγατέρα του δεν έχουν αναπτυχθεί όσο θα έπρεπε, καθώς η τελευταία δεν επιθυμεί να βλέπει τον πατέρα της κι έχει επίσης αρνητικά συναισθήματα και έναντι της μητέρας αυτού – γιαγιάς της, που είναι υγιής και συνδράμει τον …….. Για την εξέλιξη αυτή ευθύνεται τόσο η εφεσίβλητη, καθώς δημιουργούσε προσκόμματα στην επικοινωνία του ………. με το τέκνο του, όπως είχε καθορισθεί με το συμφωνητικό μεταξύ των διαδίκων, όμως έχει ευθύνη και ο ίδιος με την επιθετική του συμπεριφορά έναντι της τέως συντρόφου του, με την οποία διαπληκτίζεται ακόμα και εκτός των ωρών επικοινωνίας, η οποία (συμπεριφορά) όπως είναι επόμενο έχει αντανακλαστικές συνέπειες και στη σχέση του με το τέκνο του. Δεν είναι σαφές αν στο δικαστικό αγώνα που μετέρχεται προέχει η επιδίωξή του να αναπτύξει τις σχέσεις του με τη θυγατέρα του ή η αντιπαράθεσή του με την τέως σύντροφό του (βλ. την Έκθεση της Κοινωνικής Υπηρεσίας, που κατατέθηκε στην Εισαγγελία Ανηλίκων Αθηνών κι έλαβε υπόψη του αυτεπαγγέλτως το Δικαστήριο). Για την ανάθεση της επιμέλειας θα πρέπει να ληφθούν τα ανωτέρω στοιχεία και να συνεκτιμηθεί και το γεγονός ότι ο ……….. έχει υποπέσει στο αδίκημα της ενδοοικογενειακής βίας σε βάρος της μητέρας του τέκνου, που όμως δεν είναι αποφασιστικό, καθώς προέχει το συμφέρον του τέκνου και κυρίως το περιβάλλον που έχει το ίδιο συνηθίσει και νιώθει ασφάλεια. Mε αυτά τα δεδομένα και με γνώμονα το συμφέρον του του τέκνου, η επιμέλεια αυτού θα πρέπει να ανατεθεί στην μητέρα του … Ωστόσο όπως ορίζει και ο νόμος (άρθρο 1519 ΑΚ) για ζητήματα που άπτονται αποφασιστικά του μέλλοντος του τέκνου (επιλογή εκπαιδευτικού ιδρύματος), αλλαγής κατοικίας αυτού και θεμάτων υγείας, εκτός των τρεχόντων, οι διάδικοι θα συναποφασίζουν. Εξάλλου θα πρέπει να ορισθεί η επικοινωνία του εκκαλούντος με το τέκνο του, που κρίνεται απαραίτητη για την ομαλή ψυχοσωματική ανάπτυξη αυτού. Με δεδομένο δε το τέκνο έχει υπερβεί πλέον την νηπιακή ηλικία κρίνεται ότι δεν πρέπει να περιορίζεται αυτή και να αποκλείεται η διανυκτέρευση στην οικία του …………, ο οποίος διαμένει πλέον σε διαμέρισμα 50 τμ. , που έχει αγοράσει ο ίδιος με δύο χωριστά δωμάτια (χώρους) που στο ένα μπορεί να διανυκτερεύει η ανήλικη. Ωστόσο, πρέπει πρώτα να προηγηθεί ένα στάδιο προετοιμασίας του ιδίου, και της θυγατέρας του και ειδικότερα, ο ίδιος να πραγματοποιήσει ίδιος επί τρίμηνο συνεδρίες το πρώτο τρίμηνο, μετά τη δημοσίευση της παρούσας, είτε με το Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών («Ε.ΚΕ.Ψ.Υ.Ε.»), είτε σε παιδοψυχολόγο της επιλογής του. Στο Ε.ΚΕ.Ψ.Υ.Ε ή τον ίδιο παιδοψυχολόγο θα πραγματοποιήσει συνεδρίες και η ανήλικη, την οποία θα προσέρχεται στο πρόγραμμα που θα καθορισθεί από την μητέρα της. Τις δαπάνες για τις συνεδρίες αυτές θα φέρει ο εκκαλών. Το διάστημα αυτό η επικοινωνία με τη θυγατέρα του θα γίνεται κάθε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 11.00 έως 19.00, 19:00 (χωρίς διανυκτέρευση), β) τις εβδομάδες που δεν θα επικοινωνεί με το τέκνο, κατά το στοιχείο α΄, κάθε Δευτέρα και Τετάρτη από ώρα 17:00 έως ώρα 19:00 κάθε ημέρας, γ) κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, από ώρα 11:00 της 24ης Δεκεμβρίου και 26ης Δεκεμβρίου έως ώρα 19:00 κάθε ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση) της διανυκτέρευσης, κατά τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό και από ώρα 31ης Δεκεμβρίου και 5ης Ιανουαρίου έως ώρα 19:00 κάθε ημέρας φχωρίς διανυκτέρευση), κατά τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό, δ) κατά τις εορτές του Πάσχα, από ώρα 11:00 της Μεγάλης Τετάρτης και του Μεγάλου Σαββάτου έως ώρα 19:00 κάθε ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση), κατά τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό και από ώρα 11:00 της Δευτέρας της Διακαινησίμου και της Πέμπτης της Διακαινησίμου έως ώρα 19:00 της ίδιας ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση), κατά τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό, εί κατά την περίοδο των θερινών διακοπών, τις πρώτες δεκαπέντε ημέρες του Ιουλίου, τις ημέρες Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή κάθε εβδομάδας, από ώρα 11:00 έως ώρα 19.00 της ίδιας ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση), – κατά τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό και τις πρώτες δεκαπέντε ημέρες του Αυγούστου, τις ημέρες Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή από ώρα 11:00 έως ώρα 19.00 της ίδιας ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση), κατά τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό και στη καθημερινή επικοινωνία δια τηλεφώνου ή οποιουδήποτε ηλεκτρονικού μέσου (viber, messenger κ.λ.π.) μεταξύ 18:00 έως 19:00. Μετά το πέρας του άνω διαστήματος κι εφόσον κριθεί το ΕΛΚΕΘΕ είτε τον παιδοψυχολόγο ότι ο …………. και το τέκνο έχουν αναπτύξει επαρκώς τη σχέση τους, ώστε να διανυκτερεύει η ανήλικη στην οικία του, η επικοινωνία του εκκαλούντος με την θυγατέρα του θα γίνεται ως εξής : α) κάθε Τρίτη και Πέμπτη εκάστου μήνα (κάθε βδομάδα) από ώρα 17:00 μ.μ. έως ώρα 20:00 μ.μ., β) το δεύτερο και τέταρτο Σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 09:00 π.μ. του Σαββάτου έως ώρα 19:00 μ.μ. της Κυριακής, γ) κατά τη διάρκεια των εορτών των Χριστουγέννων – Νέου Έτους, εναλλάξ κάθε έτος, ήτοι από ώρα 17:00 μ.μ. της 23ns Δεκεμβρίου ώρα 20:00 μ.μ. της 30ns Δεκεμβρίου τα μονά έτη και από ώρα 17:00 της 31 ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20:00 μ.μ. της 6ns Ιανουαρίου τα ζυγά έτη, ε) κατά τη διάρκεια των εορτών του Πάσχα, εναλλάξ κάθε έτος, ήτοι από ώρα 17:00 μ.μ. της Μεγάλης Δευτέρας έως ώρα 20:00 μ.μ, της ημέρας του Πάσχα τα μονά έτη και από ώρα 17:00 μ.μ. της Δευτέρας της Διακαινησίμου έως ώρα 20:00 μ.μ. της Κυριακής του Θωμά τα ζυγά έτη, στ) κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών, από ώρα 10:00 π,μ. της 22ns Ιουλίου έως ώρα 21 μ.μ, της 31ns Ιουλίου και από ώρα 10:00 π.μι της 20ης Αυγούστου έως ώρα 21.00 μ,μ. της 29ns Αυγούστου τα μονά έτη, και από ώρα 10:00 π.μ, της 10ης Ιουλίου μέχρι ώρα 21 μ.μ. της 19ns Ιουλίου και από ώρα 10:00 π.μ. της 10ης Αυγούστου μέχρι ώρα 21 της 19ης Αυγούστου τα ζυγά έτη, και ζ) καθημερινή τηλεφωνική επικοινωνία ή μέσω των διαδικτυακών εφαρμογών skype ή viber κ.λπ, και για 15 λεπτά, όταν δεν θα επικοινωνεί προσωπικά με φυσική παρουσία με το ανήλικο τέκνο του και εφόσον δεν θα διαταράσσει την καθημερινότητα (πρόγραμμα σχολικών και εξωσχολικών δραστηριοτήτων) του ανήλικου τέκνου (άρθρο 1520 παρ.1 εδ.γ ΑΚ). Σε όλες τις προαναφερόμενες περιπτώσεις το ως άνω ανήλικο τέκνο των διαδίκων θα παραλαμβάνει ο πατέρας του κατά τα άνω εναρκτήρια χρονικά σημεία της επικοινωνίας από την κατοικία της μητέρας του, (είσοδο της πολυκατοικίας) από την ίδια ή συγγενικό της πρόσωπο, που θα υποδείξει επιτρεπτώς η ίδια, ώστε να αποφεύγεται η ένταση μεταξύ των διαδίκων. Ο εκκαλών πατέρας του θα το επιστρέφει στον ίδιο τόπο κατά τα οριζόμενα μεταξύ τους καταληκτικά χρονικά σημεία της επικοινωνίας. Η επικοινωνία με φυσική παρουσία του πατέρα, όπως καθορίζεται στα στοιχεία α και β, θα ατονεί κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και του Πάσχα καθώς και τις θερινές διακοπές. Εξάλλου, σε περίπτωση που το τέκνο είναι ασθενές την ημέρα επικοινωνίας, αυτή δεν θα πραγματοποιείται και η ασθένεια αυτή θα αποδεικνύεται με βεβαίωση ιατρού. Αν δε τύχει ασθένεια το Σάββατοκύριακο της επικοινωνίας (όταν θα ορισθεί διανυκτέρευση), θα γίνεται αναπλήρωση με το επόμενο Σαββατοκύριακο. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο ορθά απένειμε την επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου στην ενάγουσα …………, όμως όρισε πιο περιορισμένο χρόνο επικοινωνίας του ………. με το τέκνο του, χωρίς πρόβλεψη διανυκτέρευσης. Συνεπώς, κατά παραδοχή του τέταρτου λόγου της έφεσης θα πρέπει να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη απόφαση, ω προς τη διάταξή της περί επικοινωνίας, να κρατηθεί και να δικασθεί η 28.5.2024 και με αρ. κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ …………./2024 αγωγή του και να ορισθεί ο τρόπος επικοινωνίας του εκκαλούντος ενάγοντος με το τέκνο του, όπως αναφέρθηκε που κρίθηκε προσήκον από το παρόν Δικαστήριο, με απειλή χρηματικής ποινής 300 € και προσωπικής κράτησης 2 ημερών κατά της εναγόμενης ………. Εξάλλου από τα ίδια αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκαν και τα εξής : Το τέκνο των διαδίκων, ηλικίας κατά τη συζήτηση της αγωγής δεν διαθέτει περιουσία ή εισοδήματα από οποιαδήποτε πηγή, ενώ ενόψει της ηλικίας του και της μαθητικής του ιδιότητας αδυνατεί να εργασθεί και να εξασφαλίσει την διατροφή του με τις δικές τους δυνάμεις. Επομένως και οι δύο γονείς τους έχουν υποχρέωση να το διατρέφουν από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του, (άρθρα 1486 παρ. 2, 1489 παρ. 2 ΑΚ), με δεδομένο ότι η ενάγουσα – εφεσίβλητη ζήτησε με την αγωγή της την καταβολή της συνεισφοράς του εναγόμενου στην διατροφή του τέκνου της αφαιρώντας τις αποτιμητές σε χρήμα, υπηρεσίες αυτής. Ο εναγόμενος – ενάγων …………. εργάζεται ως οδηγός ταξί, σε πλήρη βάρδια. Για το έτος 2022 είχε δηλώσει εισόδημα 6.462,49 €, ενώ για το έτος 2023 4.933,31 €. Ωστόσο τα ως άνω οικονομικά στοιχεία, δεν αποτελούν αμάχητο τεκμήριο του εισοδήματός του, αφού είναι ελεύθερος επαγγελματίας και έπεται ότι άνω δηλώσεις έχουν συνταχθεί με όσα δήλωσε ο ίδιος, χωρίς να προκύπτει ότι έχει γίνει διασταύρωση αυτών (ΑΠ 953/2015 ΝΟΜΟΣ, ΜΕφΘεσ 1617/2021 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Ο ίδιος επικαλείται ότι εσοδεύει μηνιαίως περί τα 800 € καθαρά (9.600 € ετησίως που υπερβαίνει τα άνω ποσά). Είναι άξιο μνείας ότι δυνάμει του με αρ. …../13.9.2025 συμβολαίου της συμβολαιογράφου Τρίπολης ……… έχει καταστεί κύριος οριζόντιας ιδιοκτησίας – διαμερίσματος τρίτου ορόφου εμβαδού 50 τμ. κειμένου στην οδό ………… στην Αθήνα, αντί τιμήματος 85.000 €, για την αγορά οποίου χρειάσθηκε να λάβει δάνειο ποσού 76.000 €, για το οποίο καταβάλει δόση ποσού 377,65 €. Με αυτά τα δεδομένα και με βάση τα διδάγματα της κοινής πείρας τα μηνιαία εισοδήματά του εκτιμάται ότι δεν υπολείπονται των 1.200 μηνιαίως, καθώς σε διαφορετική περίπτωση δεν θα έμπαινε στη διαδικασία λήψης δανείου. Δεν διαθέτει άλλη ακίνητη περιουσία και διαμένει όπως εκτέθηκε από τις 13.9.2025 στο άνω ιδιόκτητο διαμέρισμα στην Κυψέλη Αθηνών ενώ έως τότε μίσθωνε ακίνητο στην ίδια περιοχή, αντί μισθώματος 320 €. Άλλη περιουσία ή εισοδήματα από οποιαδήποτε πηγή, δεν αποδείχθηκε ότι ο εναγόμενος διαθέτει ούτε βαρύνεται κατά νόμο με την υποχρέωση διατροφής άλλων προσώπων εκτός του ανήλικου τέκνου του (άρθρα 1492,1504 ΑΚ). Από την άλλη μεριά η εφεσίβλητη μητέρα του ανηλίκου ……………, εργάζεται στον Δήμο Πειραιά στον τομέα καθαριότητας. Τον Ιούλιο του 2024 έλαβε ως μηνιαίες αποδοχές 664,36 €, κι επιπλέον ποσό 127,78 € ως υπερωρίες και τα ποσά των 300 € ετεροχρονισμένες αμοιβές του 6ου 2024 και 61,15 €. Για το έτος 2023 είχε δηλώσει εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες 13.268,24 € στο οποίο αναλογεί φόρος 482,26 €, ήτοι 12.785,98 καθαρό εισόδημα και 1.065,49 ποσό μηνιαίως ενώ για το έτος 2024 είχε δηλώσει εισόδημα 14.271,44 €, στο οποίο αναλογεί φόρος 547,54 €. 13.723,9 ήτοι 1.143,65 € καθαρό ποσό μηνιαίως. Διαμένει σε μισθωμένη οικία 66 τ.μ.. στην οδό ……. στον Πειραιά με τα τρία τέκνα της από τον προηγούμενο γάμο της το …………, ήδη ενήλικο (γεννη 2004) το ……. (γενν. το 2009) και τη …….. (γενν. Το 2011) καταβάλλοντας μηνιαίο μίσθωμα 450 €. Βαρύνεται με τη διατροφή και των άνω τέκνων, της, για τα οποία όμως λαμβάνει ποσό διατροφής από τον τέως σύζυγό της …….. Πάσχει από νευροαισθητηριακή απώλεια της ακοής αμφοτερόπλευρη, που της δίνει ποσοστό αναπηρίας 50%, όμως κατά τα λοιπά είναι υγιής και ικανή για την εργασία της. Επιβαρύνεται με τις συνήθεις παρεπόμενες μηνιαίες δαπάνες για τη λειτουργία και τη συντήρηση (δαπάνες θέρμανσης, ηλεκτρικού, ύδρευσης, τηλεφώνου κλπ.) της οικίας της, ενώ δεν αποδείχθηκε ότι διαθέτει άλλη περιουσία ή εισοδήματα από οποιαδήποτε πηγή. Το ανήλικο τέκνο των διαδίκων, ηλικίας 5 ετών κατά το χρόνο συζήτησης της αγωγής, φοιτά σε νηπιαγωγείο και παρακολουθεί παιγνιοθεραπείες με παιδοψυχολόγο Καπό τον Οκτώβριο του 2025 αντί ποσού 90 € μηνιαίως. Κατά τα λοιπά δεν έχει προβλήματα υγείας κι έχει τις συνήθεις διατροφικές ανάγκες των παιδιών της ηλικίας του, που ζουν με όμοιες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες, η δε ιατροφαρμακευτική του περίθαλψη καλύπτεται από τους ασφαλιστικούς φορέα της μητέρας του. Με βάση τις ανωτέρω οικονομικές δυνατότητες των διαδίκων οι μηνιαίες διατροφικές ανάγκες των ανηλίκου τέκνου τους για το επίδικο χρονικό διάστημα αποτιμώνται στο ποσό των 400 € μηνιαίως. Ο ………….. , κατά το λόγο των δικών του οικονομικών δυνάμεων προς το άθροισμα των οικονομικών δυνάμεων αυτού και της ενάγουσας ……….. οφείλει να καταβάλει το ποσό 250 €, που συνιστά την συνεισφορά του στη μηνιαία διατροφή του τέκνου του. Το υπόλοιπο μέρος της δικαιούμενης διατροφής οφείλει να το επιβαρυνθεί η ενάγουσα μητέρα του ……… που το εκπροσωπεί στη σχετική δίκη, η οποία έχει την οικονομική δυνατότητα να το προσφέρει, με το προσωπικό της εισόδημα, την παροχή στέγης και κυρίως την παροχή των προσωπικών της υπηρεσιών στην φροντίδα και ανατροφή, που, είναι αποτιμητή σε χρήμα. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλούμενη απόφαση όρισε το ίδιο ποσό διατροφής, εκτίμησε ορθά τις αποδείξεις, ώστε θα πρέπει να απορριφθεί ο σχετικός λόγος της έφεσης. Κατόπιν αυτών θα πρέπει να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη απόφαση μόνο ως προς τη διάταξή της περί ε Τα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας πρέπει να συμψηφιστούν μεταξύ των διαδίκων, ενόψει της εν μέρει νίκης και ήττας αυτών, αλλά και λόγω της συγγενικής σχέσης τους, κατ΄ άρθρο 179 ΚΠολΔ.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ αντιμωλία των διαδίκων.
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και κατ’ουσίαν την έφεση.
ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ εν μέρει την εκκαλουμένη, με αρ. 1590/2025 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, ως προς τη διάταξή της περί επικοινωνίας.
ΚΡΑΤΕΙ και δικάζει την από 28.5.2024 και με αρ. κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ …………../2024 αγωγή ως προς το αίτημα επικοινωνίας.
ΔΕΧΕΤΑΙ αυτή εν μέρει
ΟΡΙΖΕΙ το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας του ενάγοντος ………….. με την θυγατέρα του ……….. ως εξής : Α) Το πρώτο τρίμηνο από τη δημοσίευση της παρούσας κάθε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 11.00 έως 19.00, 19:00 (χωρίς διανυκτέρευση), β) τις εβδομάδες που δεν θα επικοινωνεί με το τέκνο, κατά το στοιχείο α΄, κάθε Δευτέρα και Τετάρτη από ώρα 17:00 έως ώρα 19:00 κάθε ημέρας, γ) κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, από ώρα 11:00 της 24ης Δεκεμβρίου και 26ης Δεκεμβρίου έως ώρα 19:00 κάθε ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση) κατά τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό και από ώρα 31ης Δεκεμβρίου και 5ης Ιανουαρίου έως ώρα 19:00 κάθε ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση), κατά τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό, δ) κατά τις εορτές του Πάσχα, από ώρα 11:00 της Μεγάλης Τετάρτης και του Μεγάλου Σαββάτου έως ώρα 19:00 κάθε ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση), κατά τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό και από ώρα 11:00 της Δευτέρας της Διακαινησίμου και της Πέμπτης της Διακαινησίμου έως ώρα 19:00 της ίδιας ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση), κατά τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό, κατά την περίοδο των θερινών διακοπών, τις πρώτες δεκαπέντε ημέρες του Ιουλίου, τις ημέρες Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή κάθε εβδομάδας, από ώρα 11:00 έως ώρα 19.00 της ίδιας ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση), – κατά τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό και τις πρώτες δεκαπέντε ημέρες του Αυγούστου, τις ημέρες Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή από ώρα 11:00 έως ώρα 19.00 της ίδιας ημέρας (χωρίς διανυκτέρευση), κατά τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό και στη καθημερινή επικοινωνία δια τηλεφώνου ή οποιουδήποτε ηλεκτρονικού μέσου (viber, messenger κ.λ.π.) μεταξύ 18:00 έως 19:00. Το ίδιο διάστημα ο εκκαλών και το τέκνο θα πραγματοποιήσουν συνεδρίες με στο Ε.ΚΕ.Ψ.Υ.Ε ή παιδοψυχολόγο της επιλογής του, όπως εκτέθηκε στο σκεπτικό της παρούσας. Β) Μετά το πέρας του άνω διαστήματος κι εφόσον κριθεί από το Ε.ΚΕ.Ψ.Υ.Ε, είτε τον παιδοψυχολόγο ότι ο ………… και το τέκνο έχουν αναπτύξει επαρκώς τη σχέση τους, ώστε να διανυκτερεύει η ανήλικη στην οικία του, η επικοινωνία του εκκαλούντος με την θυγατέρα του θα γίνεται ως εξής : α) κάθε Τρίτη και Πέμπτη εκάστου μήνα (κάθε βδομάδα) από ώρα 17:00 μ.μ. έως ώρα 20:00 μ.μ., β) το δεύτερο και τέταρτο Σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 09:00 π.μ. του Σαββάτου έως ώρα 19:00 μ.μ. της Κυριακής, γ) κατά τη διάρκεια των εορτών των Χριστουγέννων – Νέου Έτους, εναλλάξ κάθε έτος, ήτοι από ώρα 17:00 μ.μ. της 23ns Δεκεμβρίου ώρα 20:00 μ.μ. της 30ns Δεκεμβρίου τα μονά έτη και από ώρα 17:00 της 31 ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20:00 μ.μ. της 6ns Ιανουαρίου τα ζυγά έτη, ε) κατά τη διάρκεια των εορτών του Πάσχα, εναλλάξ κάθε έτος, ήτοι από ώρα 17:00 μ.μ. της Μεγάλης Δευτέρας έως ώρα 20:00 μ.μ, της ημέρας του Πάσχα τα μονά έτη και από ώρα 17:00 μ.μ. της Δευτέρας της Διακαινησίμου έως ώρα 20:00 μ.μ. της Κυριακής του Θωμά τα ζυγά έτη, στ) κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών, από ώρα 10:00 π,μ. της 22ns Ιουλίου έως ώρα 21 μ.μ, της 31ns Ιουλίου και από ώρα 10:00 π.μι της 20ης Αυγούστου έως ώρα 21.00 μ,μ. της 29ns Αυγούστου τα μονά έτη, και από ώρα 10:00 π.μ, της 10ης Ιουλίου μέχρι ώρα 21 μ.μ. της 19ns Ιουλίου και από ώρα 10:00 π.μ. της 10ης Αυγούστου μέχρι ώρα 21 της 19ης Αυγούστου τα ζυγά έτη, και ζ) καθημερινή τηλεφωνική επικοινωνία ή μέσω των διαδικτυακών εφαρμογών skype ή viber κ.λπ, και για 15 λεπτά, όταν δεν θα επικοινωνεί προσωπικά με φυσική παρουσία με το ανήλικο τέκνο του και εφόσον δεν θα διαταράσσει την καθημερινότητα (πρόγραμμα σχολικών και εξωσχολικών δραστηριοτήτων) του ανήλικου τέκνου
Σε όλες τις προαναφερόμενες περιπτώσεις το ως άνω ανήλικο τέκνο των διαδίκων θα παραλαμβάνει ο πατέρας του κατά τα άνω εναρκτήρια χρονικά σημεία της επικοινωνίας από την κατοικία της μητέρας του, (είσοδο της πολυκατοικίας) από την ίδια ή συγγενικό της πρόσωπο, που θα υποδείξει επιτρεπτώς η ίδια. Ο εκκαλών πατέρας του θα το επιστρέφει στον ίδιο τόπο κατά τα οριζόμενα μεταξύ τους καταληκτικά χρονικά σημεία της επικοινωνίας. Η επικοινωνία με φυσική παρουσία του πατέρα, όπως καθορίζεται στα στοιχεία α και β, θα ατονεί κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και του Πάσχα καθώς και τις θερινές διακοπές. Εξάλλου, σε περίπτωση που το τέκνο είναι ασθενές την ημέρα επικοινωνίας, αυτή δεν θα πραγματοποιείται και η ασθένεια αυτή θα αποδεικνύεται με βεβαίωση ιατρού. Αν δε τύχει ασθένεια το Σάββατοκύριακο της επικοινωνίας (όταν θα ορισθεί διανυκτέρευση), θα γίνεται αναπλήρωση με το επόμενο Σαββατοκύριακο.
ΑΠΕΙΛΕΙ σε βάρος της …………. χρηματική ποινή τριακοσίων (300) € και προσωπική κράτηση διάρκειας δύο (2) ημερών μηνός για κάθε παράβαση της άνω διάταξης.
ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, χωρίς να παρίστανται οι διάδικοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους, στις 7.9.2026.
Ο ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ