ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Αριθμός Απόφασης 620/2026
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
(4ο Τμήμα )
Αποτελούμενο από τη Δικαστή Αναστασία Παρούση, Εφέτη, που όρισε η Διευθύνουσα το Εφετείο Πρόεδρος Εφετών και τη Γραμματέα Ε.Δ.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις …………., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ :
Του καλούντος-εφεσίβλητου: ………….., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο, Δημήτριο Φουφόπουλο (ΔΣΠ ….) βάσει δηλώσεως (άρθρο 242παρ.2 του ΚΠολΔ) και προκατέθεσε προτάσεις.
Της καθ’ης η κλήση -εκκαλούσας: ……………, η οποία δεν εμφανίστηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.
Ο ενάγων ήδη καλών-εφεσίβλητος άσκησε σε βάρος της εναγόμενης ήδη καθ’ης η κλήση-εκκαλούσας ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς την από 15-12-2020 (ΓΑΚ/ΕΑΚ ……./2020) αγωγή επί της οποίας εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 2402/2022 οριστική απόφαση, η οποία έκανε δεκτή την αγωγή.
Κατά της απόφασης αυτής η εναγόμενη ήδη εκκαλούσα-καθ’ης η κλήση άσκησε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου την από 7/10/2022 έφεση (αριθμός έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ……../13.10.2022 και αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ………../27.10.2022) και ορίστηκε δικάσιμος η 2/11/2023 και γράφηκε στο πινάκιο υπ’ αριθμ. 16.
Επί της παραπάνω έφεσης εκδόθηκε η υπ’ αριθμόν 655/2023 (μη οριστική) απόφαση αυτού του Δικαστηρίου, με την οποία αναβλήθηκε η έκδοση οριστικής απόφασης επί της εφέσεως και ορίστηκε προθεσμία είκοσι (20) ημερών από την επίδοση αυτής για τη συμπλήρωση της έλλειψης ως προς την ειδική πληρεξουσιότητα στο πρόσωπο του δικηγόρου της εκκαλούσας για την εκπροσώπηση της ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου.
Ήδη, η υπόθεση επανέρχεται προς συζήτηση στο Δικαστήριο τούτο, με την από 12/11/2025 (ΓΑΚ/ΕΑΚ/…………/13.11.2025) κλήση του καλούντος-εφεσίβλητου, για τη συζήτηση της οποίας ορίσθηκε η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμος και γράφηκε στο πινάκιο υπ’ αριθμ………
Η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του οικείου πινακίου και συζητήθηκε.
Ο πληρεξούσιος δικηγόρος του καλούντος-εφεσίβλητου παραστάθηκε όπως αναφέρεται ανωτέρω ενώ η καθ’ης η κλήση-εκκαλούσα δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94 παρ 1, 96 παρ 1, 104 και 105 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται στα πολιτικά Δικαστήρια με πληρεξούσιο δικηγόρο, διοριζόμενο με τον τύπο, που ορίζει ο νόμος. Επομένως, αν κατά τη συζήτηση μιας πολιτικής υπόθεσης ο πληρεξούσιος διαδίκου εμφανίζεται στο Δικαστήριο, αλλά δεν αποδεικνύει την πληρεξουσιότητά του, την οποία αυτεπαγγέλτως εξετάζει το Δικαστήριο, ο διάδικος αυτός δεν μετέχει νόμιμα στη δίκη και θεωρείται δικονομικά απών (ΑΠ 1601/2017, ΑΠ 1695/2017, ΑΠ 1540/2017). Για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις μέχρι τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και αν αυτή δεν υπάρχει, κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες, που είχαν γίνει προηγουμένως (Ολομ. ΑΠ 13/2008, ΑΠ 1601/2017), αφού η έλλειψη της πληρεξουσιότητας συνεπάγεται, σε κάθε περίπτωση και άνευ ετέρου, την ακυρότητα όλων των διαδικαστικών πράξεων, οι οποίες επιχειρήθηκαν χωρίς τη συνδρομή της (ΑΠ 1556/2018, ΑΠ 211/2018). Κατά τις διατάξεις του άρθρου 96 του ΚΠολΔ η πληρεξουσιότητα δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση είτε με ιδιωτικό έγγραφο, εφόσον η υπογραφή εκείνου, που παρέχει την πληρεξουσιότητα βεβαιώνεται από δημόσια, δημοτική ή άλλη αρμόδια αρχή ή από δικηγόρο, η πληρεξουσιότητα δε μπορεί να αφορά ορισμένες ή όλες τις δίκες εκείνου, που την παρέχει και πρέπει να αναγράφει τα ονόματα των πληρεξουσίων (παρ. 1), ενώ κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου και στις περιπτώσεις του άρθρου 98 η πληρεξουσιότητα δίνεται μόνο με συμβολαιογραφική πράξη ή με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση (παρ. 3). Ειδικότερα, κατά τις διατάξεις του άρθρου 98 του ΚΠολΔ η πληρεξουσιότητα που δίνεται κατά το άρθρο 96 δεν περιλαμβάνει, εκτός αν το αναφέρει ειδικά, α) το δικαίωμα να ασκηθεί αγωγή κακοδικίας, καθώς και να διεξαχθεί δίκη που αφορά γαμικές διαφορές ή σχέσεις των τέκνων με τους γονείς τους, παύει δε, κατά το άρθρο 100 ΚΠολΔ η πληρεξουσιότητα: 1)…, 2) όταν περατωθεί η δίκη ή η πράξη για την οποία είχε δοθεί η πληρεξουσιότητα, 3)…, 4) όταν ανακληθεί η πληρεξουσιότητα. Περαιτέρω, με τις διατάξεις του άρθρου 592 του ΚΠολΔ ορίζεται ότι κατά την ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών δικάζονται οι γαμικές διαφορές, οι διαφορές από την ελεύθερη συμβίωση, οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων, και οι λοιπές οικογενειακές διαφορές που ορίζονται στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού, αφορούν δε οι γαμικές διαφορές: α) το διαζύγιο, β) την ακύρωση γάμου, γ) την αναγνώριση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας γάμου, δ) τις σχέσεις των συζύγων κατά τη διάρκεια του γάμου, οι οποίες πηγάζουν από αυτόν, εκτός από τις υπαγόμενες στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού (παρ. 1), και οι λοιπές οικογενειακές διαφορές: α) τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας,…, β) …, γ) …., δ) …(παρ. 3). Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει ότι η πληρεξουσιότητα που δίνεται κατ` άρθρο 96 παρ. 1 του ΚΠολΔ, με δήλωση του διαδίκου που καταχωρίζεται στα πρακτικά της δίκης στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που δικάζει διαφορά από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, για τις οποίες απαιτείται συμβολαιογραφική πληρεξουσιότητα, αφορά τη δικαστική πληρεξουσιότητα στη δίκη στο δικαστήριο αυτό και μέχρι το πέρας αυτής με την έκδοση οριστικής απόφασης, και δεν περιλαμβάνει δικαστική πληρεξουσιότητα για εκπροσώπησή του στη δίκη ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, όπως ισχύει για τη γενική πληρεξουσιότητα (άρθρ. 97 ΚΠολΔ), εκτός αν αναφέρεται ρητά ότι περιλαμβάνει και την εκπροσώπησή του στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Στις γαμικές διαφορές περιλαμβάνεται η δίκη διαζυγίου (ΑΠ 1556/2018, ΑΠ 1060/2010) [ΑΠ666/2022 δημοσιευμένη στη ΝΟΜΟΣ]. Επιπλέον, κατά το άρθρο 104 ΚΠολΔ, για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις μέχρι τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα, και αν αυτή δεν υπάρχει κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως). Εξάλλου: (α) Κατά την § 1 του άρθρου 105 ΚΠολΔ, αν αυτός που παρίσταται ως πληρεξούσιος δεν αποδεικνύει την ύπαρξη πληρεξουσιότητας, το δικαστήριο μπορεί να ορίσει σύντομη προθεσμία για την συμπλήρωση της έλλειψης και να επιτρέψει σε εκείνον που δεν αποδεικνύει την πληρεξουσιότητά του να συμμετάσχει στη δίκη προσωρινά. Το κύρος των πράξεων που επιτράπηκαν εξαρτάται από την εμπρόθεσμη συμπλήρωση της έλλειψης, β) Κατά την § 2 του αυτού άρθρου, η οριστική απόφαση δεν επιτρέπεται να εκδοθεί προτού συμπληρωθεί η έλλειψη ή πριν παρέλθει η προθεσμία που ορίστηκε, και γ) Κατά την § 3 του αυτού άρθρου, αν δεν συμπληρώθηκε η έλλειψη μέσα στην προθεσμία που ορίστηκε, το Δικαστήριο προχωρεί στην εκδίκαση της υπόθεσης και καταδικάζει, εκείνον, που παραστάθηκε, χωρίς πληρεξουσιότητα, να πληρώσει τα έξοδα, που προκλήθηκαν από την παράστασή του αυτή. (Εφ. Πειρ. 655/2023, ΕφΠειρ 393/ 2020, ΕφΠειρ 381/2018 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ), η δε έλλειψη της κατά τα παραπάνω πληρεξουσιότητας συνεπάγεται τη μη προσήκουσα παράσταση του διαδίκου κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και την κήρυξη ως άκυρων όλων των προπαρασκευαστικών πράξεων και των κλήσεων (Α.Π. 323/2023 Δημοσιευμένη στην ιστοσελίδα του Αρείου Πάγου). Έτσι, το Δικαστήριο εξετάζει αυτεπάγγελτα σε κάθε στάση της δίκης την έλλειψη πληρεξουσιότητας, καθώς και την υπέρβασή της (ΑΠ 573/2019, ΑΠ 60/2014, ΑΠ 635/2013, δημοσιευμένες στη ΝΟΜΟΣ). Όπως προκύπτει από τις προπαρατεθείσες διατάξεις, το Δικαστήριο, διαπιστώνοντας κατά την συζήτηση στο ακροατήριο ότι ο παριστάμενος ως πληρεξούσιος στερείται πληρεξουσιότητας, έχει τη δυνατότητα να επιτρέψει σε αυτόν την προσωρινή συμμετοχή στη συζήτηση, τάσσοντας συγχρόνως και σύντομη προθεσμία για τη συμπλήρωση της ελλείψεως, μετά την άπρακτη παρέλευση της οποίας κηρύσσει άκυρη την προσωρινώς επιτραπείσα συμμετοχή του ως πληρεξουσίου παραστάντος στη δίκη και πράττει και τα λοιπά οριζόμενα στη προδιαληφθείσα παράγραφο 3 του άρθρου 105 ΚΠολΔ. Είναι όμως δυνατόν η έλλειψη πληρεξουσιότητας του ως πληρεξουσίου παραστάντος, να μην υποπέσει στην αντίληψη του δικαστηρίου κατά την επ’ ακροατηρίω συζήτηση, οπότε, διαπιστουμένου του γεγονότος τούτου κατά το στάδιο της διασκέψεως, δύναται το Δικαστήριο με απόφασή του να μη κηρύξει άκυρη τη συμμετοχή στη δίκη του ως πληρεξουσίου παραστάντος, αλλά να τάξει σ` αυτόν εύλογη προθεσμία προς συμπλήρωση της ελλείψεως και να αναβάλει την οριστική του απόφαση επί της υποθέσεως. Επιπλέον, η έλλειψη πληρεξουσιότητας, ενόψει της ειδικής ρύθμισης της προαναφερόμενης διάταξης του άρθρου 105 ΚΠολΔ, δεν εμπίπτει ούτε στις τυπικές παραλείψεις, για τις οποίες παρέχεται δυνατότητα συμπληρώσεως και μετά τη συζήτηση, κατά τη διάταξη του άρθρου 227 του ιδίου Κώδικα, καθόσον αντίθετη εκδοχή θα κατέληγε ουσιαστικά στην καταστρατήγηση του άρθρου αυτού (ΕφΠειρ 182/2013, δημοσιευμένη στη Νόμος, Β. Βαθρακοκοίλη, όπ. α, Αρθρο 105, σελ.671, Χ. Απαλαγάκη, όπ.α, σελ.359-361). [ΤρΕφΠειρ 57/2025 δημοσιευμένη στην ιστοσελίδα Εφετείου Πειραιά].
Στην προκείμενη περίπτωση, ο ενάγων ήδη εφεσίβλητος-καλών άσκησε σε βάρος της εναγόμενης ήδη εκκαλούσας-καθ’ης η κλήση, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς την από 15/12/2020 (ΓΑΚ/ΕΑΚ …………./2020) αγωγή με την οποία ζητούσε τη λύση του μεταξύ αυτών υφιστάμενου γάμου και τη ρύθμιση της επικοινωνίας με τα ανήλικα τέκνα του. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση (592παρ.3β, 593-602, 610-613 ΚΠολΔ) εξέδωσε την εκκαλουμένη υπ’ αριθμ. 2402/2022 οριστική απόφαση με την οποία έγινε δεκτή η αγωγή, λύθηκε ο μεταξύ των διαδίκων γάμος και ρυθμίστηκε ο τρόπος επικοινωνίας του ενάγοντος με τα ανήλικα τέκνα του. Κατά της απόφασης αυτής η εναγόμενη άσκησε ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου την από 7/10/2022 έφεση, η οποία συζητήθηκε στις 2/11/2023. Πλην όμως ο δικηγόρος που εκπροσώπησε με δήλωση κατ’ άρθρο 242παρ.2 ΚΠολΔ την εκκαλούσα και προκατέθεσε προτάσεις στο όνομά της δεν απέδειξε την πληρεξουσιότητά του, η οποία, κατά τα προαναφερόμενα, παρέχεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο, όπως ορίζεται στα άρθρα 96 και 98 ΚΠολΔ, καθώς αφορά γαμική διαφορά, δεδομένου ότι η δοθείσα κατ’ άρθρο 96παρ.1 του ΚΠολΔ, με δήλωση της εναγόμενης ήδη εκκαλούσας, η οποία καταχωρίστηκε στα πρακτικά της δίκης στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, αφορούσε τη δικαστική πληρεξουσιότητα στο Δικαστήριο αυτό και μέχρι το πέρας αυτής με την έκδοση οριστικής απόφασης και δεν περιλαμβανόταν δικαστική πληρεξουσιότητα για εκπροσώπηση της στη δίκη ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, όπως ισχύει για τη γενική πληρεξουσιότητα (άρθρο 97 ΚΠολΔ), καθώς ουδόλως έγινε σχετική μνεία σε αυτήν. Την έλλειψη της πληρεξουσιότητας αυτής εξέτασε αυτεπάγγελτα το Δικαστήριο τούτο κατά τη συνεδρίαση του στις 2/11/2023, καθώς η εκκαλούσα δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, προκειμένου να παράσχει την αναγκαία προς τούτο πληρεξουσιότητα με δήλωσή της, έτσι ώστε να καταχωρηθεί στα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου. Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο με την υπ’ αριθμόν 655/2023 (μη οριστική) απόφασή του έταξε στον παραστάντα Δικηγόρο προθεσμία είκοσι (20) ημερών από την επίδοση της ως άνω απόφασης, προκειμένου η εκκαλούσα να συμπληρώσει την έλλειψη της ειδικής πληρεξουσιότητας κατά το συμβολαιογραφικό τύπο , σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη νομική σκέψη της παρούσας. Η ανωτέρω υπ’ αριθμ. 655/2023 απόφαση αυτού του Δικαστηρίου επιδόθηκε στην εκκαλούσα στις 6/8/2024 (βλ. την υπ’ αριθμ. …./6.8.2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών ……….). Ακολούθως, αφού παρήλθε η ταχθείσα με την υπ’ αριθμ. 655/2023 απόφαση εικοσαήμερη προθεσμία από την ως άνω επίδοση της στις 6/8/2024, ο καλών-εφεσίβλητος με την υπό κρίση από 12/11/2025 (ΓΑΚ/ΕΑΚ/…………./13.11.2025) κλήση, η οποία επιδόθηκε νομότυπα στην καθ’ης η κλήση-εκκαλούσα (βλ. την υπ’ αριθμ. ………../14.10.2025 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών ………) ζήτησε να οριστεί δικάσιμος για τη συζήτηση της έφεσης, που είχε ασκήσει η καθ’ης η κλήση-εκκαλούσα ορίστηκε δε η δικάσιμος που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, κατά την οποία η καθ’ης η κλήση-εκκαλούσα δεν εμφανίσθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε προέβη με άλλο τρόπο σε συμπλήρωση της ελλείψεως αυτής με συνέπεια να μην είναι νομότυπη η άσκηση της υπό κρίση έφεσης αλλά ούτε και προσήκουσα η παράσταση αυτής ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά τη συνεδρίαση του στις 2/11/2023.
Ως εκ τούτου σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη νομική σκέψη της παρούσας, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κήρυξης ακυρότητας της ασκηθείσας εφέσεως της καθ’ης η κλήση-εκκαλούσας και συνακόλουθα όλων των μεταγενέστερων αυτής πράξεων. Εξάλλου, πρέπει να οριστεί σε βάρος της το νόμιμο παράβολο για την περίπτωση άσκησης εκ μέρους της ανακοπής ερημοδικίας κατά της παρούσας απόφασης (άρθρα 501, 502§1 και 505§2 ΚΠολΔ), κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό. Τέλος, αφού η υπό κρίση έφεση κηρύχθηκε άκυρη και απορρίφθηκε, η εκκαλούσα ηττήθηκε ολικά και, ως εκ τούτου, πρέπει σύμφωνα με το άρθρο 495 § 3 ΚΠολΔ, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος για την έφεση αυτή παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δικάζει ερήμην της εκκαλούσας.
Ορίζει το παράβολο για την περίπτωση άσκησης ανακοπής ερημοδικίας από την εκκαλούσα στο ποσό των διακοσίων ογδόντα (280) ευρώ.
Κηρύσσει άκυρη και Απορρίπτει την από 7/10/2022 έφεση (αριθμός έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ……../13.10.2022 και αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ………/27.10.2022) καθώς και όλες τις μεταγενέστερες αυτής διαδικαστικές πράξεις κατά της υπ’ αριθμ. 2402/2022 οριστικής απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς.
Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του καταταθέντος από την εκκαλούσα με την έφεση παραβόλου.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε στον Πειραιά στο ακροατήριό του, σε έκτακτη συνεδρίαση, στις 29.9.2026 με απόντες τους διαδίκους και τους πληρεξουσίους δικηγόρους τους.
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ