Αριθμός απόφασης 667/2026

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Αριθμός Απόφασης     667/2026

ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

(4^ο Τμήμα )

Αποτελούμενο από τη Δικαστή Αναστασία Παρούση, Εφέτη, που όρισε  η Διευθύνουσα το Εφετείο Πρόεδρος Εφετών και τη Γραμματέα Σ.Φ.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις ……..,  για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ :

Του εκκαλούντος: …………,  ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο, Φωτεινή Μαζαρή (ΔΣΑ ………) βάσει δηλώσεως (άρθρο 242παρ.2 του ΚΠολΔ) και προκατέθεσε προτάσεις.

Της εφεσίβλητης: ……….., η οποία παραστάθηκε μετά της πληρεξούσιας δικηγόρου Αγγελικής Παπαδοπούλου ( ΔΣΑ ……….) και κατέθεσε προτάσεις.

Ο ενάγων ήδη εκκαλών άσκησε κατά της εναγόμενης ήδη εφεσίβλητης ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς την από 26/11/2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ …………../2024) αγωγή, η δε ενάγουσα ήδη εφεσίβλητη άσκησε κατά  του εναγόμενου ήδη εκκαλούντος ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου την από 26/11/2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ/…………/2024) αγωγή της.

Κατόπιν συνεκδίκασης αυτών, εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων η υπ’ αριθμ. 3741/2025 οριστική απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου (ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση), που δέχθηκε  εν μέρει τις  αγωγές.

Κατά της απόφασης αυτής ο ενάγων -εναγόμενος ήδη εκκαλών άσκησε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου την από 3/10/2025 έφεση (αριθμός έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς  ΓΑΚ/ΕΑΚ ………/15.10.2025 και αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ………../4.12.2025) και ορίστηκε δικάσιμος η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμος και γράφηκε στο πινάκιο υπ’ αριθμ……

Η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του οικείου πινακίου και συζητήθηκε.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο ο πληρεξούσιος δικηγόρος του εκκαλούντος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο αλλά κατέθεσε μονομερή δήλωση, που έγινε σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 242παρ.2 ΚΠολΔ και προκατέθεσε προτάσεις ενώ ο πληρεξούσιος δικηγόρος της εφεσίβλητης παραστάθηκε στο ακροατήριο, αναφέρθηκε στις προτάσεις που κατέθεσε και ζήτησε να γίνουν δεκτές.

ΑΦΟΥ   ΜΕΛΕΤΗΣΕ  ΤΗ   ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΚΕΦΘΗΚΕ  ΣΥΜΦΩΝΑ  ΜΕ  ΤΟ  ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 3-10-2025 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς  ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/15.10.2025 και αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/4.12.2025) έφεση του ενάγοντος κατά της εναγόμενης προς εξαφάνιση της υπ’ αριθμ.3741/2025 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (ειδική διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση) παραδεκτά  φέρεται  προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου (άρθρο 19  του ΚΠολΔ) και έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα και σύμφωνα με τις νόμιμες διατυπώσεις, αφού από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας, προκύπτει ότι η εναγόμενη επέδωσε την εκκαλουμένη στον ενάγοντα στις 17/9/2-25 (βλ. την υπ’ αριθμ. …./17.9.2025 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών ………….) και η υπό κρίση έφεση ασκήθηκε στις 15/10/2025, δηλαδή εντός της γνήσιας προθεσμίας των τριάντα [30] ημερών, η οποία άρχεται από την επομένη της επίδοσης της εκκαλουμένης, [άρθρα 19,  495 παρ. 1, 511, 513 παρ. 1  περ. β΄, 516 παρ. 1, 517, 518 παρ. 1 του ΚΠολΔ]. Επομένως, η έφεση πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή και να εξετασθεί με την ίδια ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, ως και πρωτοδίκως κατ’ άρθρο 591 παρ.7 ΚΠολΔ ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της κατ’ άρθρο 533 παρ.1 του ίδιου Κώδικα κατά το μέρος που μεταβιβάζεται η υπόθεση με την ανωτέρω έφεση στο δευτεροβάθμιο αυτό δικαστήριο (άρθρο 522 του ΚΠολΔ). Σημειωτέον ότι  ο εκκαλών έχει καταθέσει το υπ’ αρ. …………. παράβολο ποσού 100 ευρώ, μολονότι κατ’ άρθρα 495 § 3 τελ. εδάφιο ΚΠολΔ και 592 παρ.3 ΚΠολΔ δεν είχε αυτή την υποχρέωση. Συνεπώς πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στον εκκαλούντα.

Ο ενάγων ήδη εκκαλών άσκησε κατά της εναγόμενης ήδη εφεσίβλητης  ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά την από 26.11.2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/2024) αγωγή του με την οποία ζητούσε, πέραν της λύσεως του γάμου με αυτή, να  ανατεθεί οριστικά η επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου τους …………,  σε αμφότερους τους διάδικους γονείς με το καθεστώς της εναλλασσόμενης ανά εβδομάδας κατοικίας επικουρικά δε να οριστεί το καθεστώς αυτό μετά τη συμπλήρωση του 4^ου έτους του ανηλίκου τέκνου (στις 12/3/2026) άλλως επικουρικώς σε περίπτωση που καθοριστεί τόπος διαμονής της ανήλικης η κατοικία της εναγόμενης μητέρας της να ρυθμιστεί το δικαίωμα επικοινωνίας του με το ανήλικο τέκνο του.  Επίσης η ενάγουσα ήδη εφεσίβλητη άσκησε ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου την από 26.11.2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ …………./2024)  αγωγή της κατά του ενάγομενου ήδη εκκαλούντος με την οποία ζητούσε, πέραν της επιδίκασης μηνιαίας σε χρήμα αναλογούσας σε αυτόν διατροφής για το ανήλικο τέκνο τους  να ανατεθεί στην ίδια οριστικά η αποκλειστική επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων, ………., το οποίο γεννήθηκε διαρκούντος του γάμου τους στις 20/11/2021 και να οριστεί εκείνη οριστικά ως ο γονέας με τον οποίο θα διαμένει το ανήλικο τέκνο, του οποίου την επιμέλεια μετά τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης, συνασκεί προσωρινά από κοινού με τον εναγόμενο δυνάμει της  υπ’ αριθμ.1541/2024 απόφασης ασφαλιστικών μέτρων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά. Οι παραπάνω αγωγές συνεκδικάστηκαν από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση και εκδόθηκε η εκκαλούμενη υπ’ αριθμ. 3741/2025 οριστική απόφαση, η οποία ως προς τα αιτήματα που αφορούσαν την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου, δέχθηκε εν μέρει αυτές και αφού απέρριψε το κύριο αίτημα της αγωγής του ενάγοντος ήδη εκκαλούντος  περί ανάθεσης στους διαδίκους της συνεπιμέλειας του προσώπου του ανηλίκου  με εναλλασσόμενη κατοικία του τελευταίου ανέθεσε οριστικά την αποκλειστική άσκηση της επιμέλειας του προσώπου του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων στην ενάγουσα μητέρα του και ακολούθως ρύθμισε το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας του ενάγοντος  με το ανήλικο τέκνο του και όρισε ότι η επικοινωνία θα γίνεται κατά τον αναφερόμενο στην εκκαλουμένη απόφαση τρόπο. Κατά της απόφασης αυτής στρέφεται ο εκκαλών-εναγόμενος-ενάγων, για τους λόγους που εκθέτει στην έφεσή του, οι οποίοι ανάγονται σε εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου και πλημμελή εκτίμηση των αποδείξεων, ζητεί δε, να γίνει δεκτή η έφεσή του, έτσι ώστε να γίνει δεκτή η αγωγή του στο σύνολό της και να απορριφθεί η από  26.11.2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ ………/2024)  αγωγή της αντιδίκου του ήδη εφεσίβλητης κατά το μέρος που ζητά να ανατεθεί σε αυτήν οριστικά η αποκλειστική επιμέλεια του προσώπου του ανήλικου τέκνου των διαδίκων και να καταδικαστεί η εφεσίβλητη στα δικαστικά του έξοδα.

Με το Ν. 4800/2021 καθιερώθηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας ως νόμιμο σύστημα η κοινή γονική μέριμνα, στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή λύσης ή ακύρωσης του συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης, κατά το πρότυπο των σύγχρονων νομοθεσιών και των πορισμάτων σύγχρονων επιστημονικών ερευνών (Ράμμου, Η καθιέρωση του θεσμού της συνεπιμέλειας στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του οικογενειακού δικαίου, ΕλλΔ/νη 2021.1117). Η αρχή της συνεπιμέλειας πρέπει να γίνει κατανοητή ως η κοινή παρουσία των γονέων στη ζωή του παιδιού, κατάλληλη για να του εγγυηθεί μια σταθερότητα και ισχυρές συναισθηματικές σχέσεις και με τους δύο γονείς, που απορρέει από την υποχρέωσή τους να συνεργάζονται στη φροντίδα, εκπαίδευση και διαπαιδαγώγηση του παιδιού. Ειδικότερα, με τον όρο «εξακολουθούν» καταφάσκεται η αναγκαιότητα αδιατάρακτης και αδιάκοπης διαβίωσης του ανηλίκου, υπό τις συνθήκες υπό τις οποίες ζούσε πριν από το χωρισμό των γονέων του και, ιδίως, αυτές που αφορούν στις μεθόδους και στη φιλοσοφία ανατροφής, διαπαιδαγώγησης, εκπαίδευσής του, τις επιλογές ως προς τις εξωσχολικές του δραστηριότητες, την ψυχαγωγία του και τις κοινωνικές του συναναστροφές, αφού η διάσταση, το διαζύγιο, η διακοπή της συμβίωσης ή η ακύρωση του γάμου των γονέων του, δεν πρέπει να μεταβάλλουν τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας του ανηλίκου τέκνου, η οποία πρέπει να ασκείται από κοινού και από τους δύο γονείς, καθόσον βασικός σκοπός είναι η ψυχική υγεία του ανήλικου τέκνου, η ομαλή ένταξή του στο κοινωνικό περιβάλλον και η ανάπτυξη της προσωπικότητάς του (ΑΠ 78/2023 ΕλλΔ/νη 2023.1073, ΕφΠειρ 662/2023, ΕφΠειρ 416/2023 ΙστΕφΠειρ). Αναβαθμίζεται έτσι η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας μετά το χωρισμό, από απλή δυνατότητα του δικαστηρίου που έβρισκε ελάχιστη πρακτική εφαρμογή λόγω της εξάρτησής της από τη συμφωνία των γονέων, σε νομικό κανόνα (ΑΠ 2096/2022 ΤΝΠ Qualex), ο οποίος έχει καταρχήν το προβάδισμα έναντι οιασδήποτε άλλης σχετικής διευθέτησης. Με τον όρο «εξίσου» αποδίδεται η θεμελιώδης αρχή του οικογενειακού δικαίου, η οποία εισήχθη με τον Ν. 1329/1983 και εναρμόνισε, στο θέμα αυτό, τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα προς τα άρθρα 4 παρ. 2 και 21 παρ. 1 του Συντάγματος, περί της ισότιμης συμβολής και των δύο γονέων στην ανατροφή του τέκνου και την ανάπτυξη της προσωπικότητας, η οποία είναι κοινωνικά ίσης αξίας και εξίσου σπουδαία. Για τη λήψη της απόφασής του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη, τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας. Οι γονείς είναι εξαρχής εξίσου κατάλληλοι για την ανατροφή του παιδιού τους και συνεπώς τεκμαίρονται ίσοι απέναντι στο τέκνο τους. Το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου είναι να ανατρέφεται και από τους δυο γονείς του και να διατηρεί ισόρροπες σχέσεις με αμφότερους, μετά τη διάσταση. Ο δικαστικός έλεγχος πρέπει να κατευθύνεται στον έλεγχο της ισορροπίας των γονικών ρόλων και της λειτουργικότητας  της προτεινόμενης ρύθμισης, με την επιφύλαξη κάποιου σοβαρού λόγου που να ανάγεται στο συμφέρον ή στα δικαιώματα του παιδιού. Περαιτέρω, η τελολογική και συστηματική ανάλυση της 1514§3 του ΑΚ οδηγεί στην ανάθεση της αποκλειστικής ή μονογονεϊκής επιμέλειας σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Η δυνατότητα αυτή του δικαστηρίου αναγράφεται τρίτη κατά σειρά, ενώ κατά το προϊσχύον δίκαιο αναγραφόταν ως πρώτη επιλογή (Λέκκας, Η επιμέλεια του παιδιού κατά τον Αστικό Κώδικα – Μετά τον Ν.4800/2021, 2021, σελ. 196). Πρόκειται δηλαδή για ύστατη κρίση, στην οποία θα προσφύγει ο δικαστής, αν διαγνώσει ότι δεν συντρέχει ηπιότερη λύση και έχουν εξαντληθεί όλες οι υπόλοιπες επιλογές (Βαλτούδης, Συνεπιμέλεια και εναλλασσόμενη κατοικία στο νέο οικογενειακό δίκαιο, ΕλλΔνη 2021,1003, Γαρφέ, Η θεσπιζόμενη στην ΑΚ1514 αποκλειστική επιμέλεια ως μορφή εξαίρεσης-παρέκκλισης από τον κανόνα της από κοινού άσκησης της ΑΚ 1513, ΕλλΔ/νη 2022.1166). Σε αυτό το πλαίσιο, ο δικαστής θα αξιολογήσει τη δυνατότητα εφαρμογής της αποκλειστικής επιμέλειας, μόνο εάν προβεί σε αποκλεισμό της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας, με μια αρνητική αξιολόγηση για το λόγο ότι οι συνθήκες διαβίωσης του παιδιού και το συμφέρον του δεν επιτρέπουν την εφαρμογή του κανόνα. Συνεπώς, ο αποκλεισμός της συνεπιμέλειας πρέπει να προκύψει από μια ειδική αιτιολογία όχι μόνο θετική στην καταλληλότητα του ενός γονέα που θα του ανατίθεται η επιμέλεια, αλλά και αρνητική στην ακαταλληλότητα του άλλου γονέα, που αποκλείεται από την κοινή άσκηση της γονικής ευθύνης, διότι δεν ανταποκρίνεται με το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Επίσης, η μεγάλη γεωγραφική απόσταση των κατοικιών μεταξύ των γονέων δεν συνιστά εμπόδιο για την εφαρμογή της κοινής γονικής μέριμνας. Η έλλειψη γειτνίασης μπορεί να επηρεάσει μόνο τη ρύθμιση επικοινωνίας του γονέα με το παιδί, όχι όμως τη λήψη κοινών αποφάσεων. Στη σημερινή εποχή, η συνεπιμέλεια διευκολύνεται από τα μέσα επικοινωνίας που εξαφανίζουν ή μειώνουν στο ελάχιστο τις γεωγραφικές αποστάσεις. Πρέπει, λοιπόν, να διασώζεται η συνέχεια αλλά όχι απαραίτητα η καθημερινότητα της σχέσης με το γονέα που δεν διαμένει με το παιδί. Επιπλέον, υφίσταται η δυνατότητα κατανομής στην άσκηση της επιμέλειας, ως τέτοια δε πρέπει να νοηθεί ο διαμερισμός της από κοινού άσκησης της επιμέλειας, είτε με βάση το χρονικό, είτε με βάση το λειτουργικό κριτήριο. Στην κατανεμημένη επιμέλεια δεν υπάρχει κοινή επιμέλεια (δηλαδή συναπόφαση με ρύθμιση των ειδικότερων διαφωνιών), αλλά μερική επιμέλεια και από τους δύο γονείς. Κάθε δηλαδή γονέας αποφασίζει μόνος του για το κομμάτι της επιμέλειας που του έχει ανατεθεί (είτε χρονικά, είτε λειτουργικά), όσον αφορά πάντοτε τα τρέχοντα ζητήματα επιμέλειας, διαχείρισης ή επείγοντα, χωρίς να είναι υποχρεωμένος να ενημερώσει προηγουμένως τον άλλο γονέα, διότι η υποχρέωση αυτή βαρύνει μόνο την από κοινού επιμέλεια. Έτσι, στην πραγματικότητα στην κατανεμημένη (μερική) επιμέλεια τρέχουν ταυτόχρονα δύο επιμέρους επιμέλειες και από τους δύο γονείς, οι οποίοι, επειδή οι καταστάσεις που έχουν διαμορφωθεί δεν τους επιτρέπουν να συναποφασίσουν, είναι υποχρεωμένοι απλά να παρέχουν στον άλλο γονέα πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου, σύμφωνα με το άρθρο 1519§3 του ΑΚ. Η κατανομή της επιμέλειας στους δύο γονείς μπορεί να είναι, είτε λειτουργική, είτε χρονική. Στη λειτουργική κατανομή της επιμέλειας, η άσκηση των βασικών λειτουργιών της γονικής μέριμνας, και συγκεκριμένα η επιμέλεια του προσώπου, η διοίκηση της περιουσίας, η εκπροσώπηση ή η παροχή στέγης, είτε στο σύνολό τους, είτε υποσύνολα αυτών, κατανέμεται μεταξύ των γονέων. Με τη λειτουργική κατανομή μεταξύ των γονέων κατανέμεται μεταξύ των γονέων η άσκηση των τριών βασικών εκφάνσεων της γονικής μέριμνας (επιμέλεια, διοίκηση περιουσίας ή εκπροσώπηση) ή ορισμένων υπολειτουργιών αυτών. Η λειτουργική κατανομή ορισμένων τομέων της επιμέλειας δύναται να μετριάσει την όξυνση των οικογενειακών αντιδικιών και την ανάγκη για δικαστικές διενέξεις, καθώς και να περιορίσει τις δυσμενείς επιπτώσεις που προκαλεί το διαζύγιο στη ψυχολογία του τέκνου, με το απαραίτητο κλίμα σταθερότητας και ασφάλειας που είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση της προσωπικότητάς του (ΜΕφΑθ 4948/2015 ΧρΙΔ 2016.29). Το τέκνο δεν απομακρύνεται από τον ένα γονέα και αντίστοιχα αυτός δεν αποξενώνεται τελείως από την άσκηση του λειτουργικού δικαιώματός του (ΑΠ 616/2020 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1612/2017 ΧρΙΔ 2018.583). Ανταποκρίνεται στο αίτημα για ενεργητική παρουσία αμφότερων των γονέων στην ανατροφή του τέκνου και στην επίτευξη μιας μορφής συνεπιμέλειας [Γεωργιάδης, Ζητήματα από την κατανομή της άσκησης της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, ΕΦΑΠΟΛΔ 2016, 907-908, Χρηστίδου, Η (συν)επιμέλεια μετά το διαζύγιο, ΕλλΔ/νη 2023.972].  Ακολούθως, η καταλληλότητα του ενός γονέα να αναλάβει την άσκηση της επιμέλειας, δεν αποτελεί, ταυτόχρονα, και ένδειξη ακαταλληλότητας του άλλου (Μιχαλακάκου, Η κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, κατά την νομολογία, 2015, σελ. 40). Αμφότεροι οι γονείς,  κατά τεκμήριο,  είναι  ικανοί  στο  γονεϊκό  ρόλο  και  το  ανήλικο  έχει το δικαίωμα να διατηρεί μια ισορροπημένη σχέση και με τους δύο γονείς, όπως ελέχθη ανωτέρω. Ιδανική λύση είναι η διατήρηση της συμμετοχής και η ενεργητική παρουσία και των δύο γονέων στην ανατροφή του παιδιού, γιατί το τελευταίο δεν χρειάζεται μόνο τον καλύτερο από αυτούς (Δεμερτζής, Η ουσιαστική και δικονομική αναγκαία μεταρρύθμιση της επιμέλειας, Δ.2003 140 επ„ ΕφΑθ 504/2019 Τ.Ν.Π. ΝΟΜΟΣ). Ως κατευθυντήρια γραμμή για την άσκηση της γονικής μέριμνας στην περίπτωση διαφωνίας των γονέων των τέκνων και της προσφυγής τους στο Δικαστήριο αλλά και πυρήνας για τον προσδιορισμό της άσκησής της είναι το «βέλτιστο συμφέρον του τέκνου», που αποσκοπεί στην ανάπτυξη του ανηλίκου σε μια ανεξάρτητη και υπεύθυνη προσωπικότητα (βλ. αναλυτικά, Λέκκα Γεώργιο, Η επιμέλεια του παιδιού κατά τον Αστικό Κώδικα, Μετά το Ν.4800/2021, Εκδόσεις Σάκκουλα Αθήνα- Θεσσαλονίκη 2021, σελ. 163 επομ, Φουντεδάκη Κατερίνα, Το νέο δίκαιο των σχέσεων γονέων και τέκνων, Οι αλλαγές που επέφερε στον Αστικό Κώδικα ο Ν.4800/2021, σελ. 24 επομ.). Ως συμφέρον του τέκνου νοείται το σωματικό, υλικό, πνευματικό, ψυχικό, ηθικό και, γενικότερα, κάθε είδους συμφέρον το οποίο αποσκοπεί στην ανάπτυξη του ανηλίκου σε ανεξάρτητη και υπεύθυνη προσωπικότητα. Για τη λήψη της απόφασης, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και τους μέχρι τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς του και τους, τυχόν, αδελφούς του, τις, τυχόν, συμφωνίες των γονέων, σχετικά με την επιμέλεια και την περιουσία του τέκνου καθώς και τη γνώμη του τέκνου, εφόσον αυτό, κατά την ανέλεγκτη κρίση του Δικαστηρίου, ενόψει της ηλικίας του και της πνευματικής του ανάπτυξης, είναι ικανό να αντιληφθεί το πραγματικό του συμφέρον. Το συμφέρον του τέκνου λαμβάνεται, υπό ευρεία έννοια, και προς διαπίστωσή του λαμβάνονται υπόψη και αξιολογούνται όλα τα επωφελή, για το ανήλικο, στοιχεία και περιστάσεις. Η κρίση δε αυτή του δικαστηρίου, ελέγχεται αναιρετικά, κατά την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών, στην νομική έννοια του συμφέροντος του τέκνου, αν αυτή είναι εσφαλμένη, με τον λόγο, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, αν δε δεν έχει ή έχει ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, από τον αριθμό 19 του ίδιου άρθρου, για την πλάγια παράβαση της ουσιαστικού δικαίου διάταξης του άρθρου 1511 του ΑΚ, ως προς το κρίσιμο για την έκβαση της δίκης ζήτημα του συμφέροντος του τέκνου (ΑΠ 1612/2017, ΑΠ 1132/2017, ΑΠ 317/2015 και ΕΑ 504/2019 Τ.Ν.Π. ΝΟΜΟΣ).

Περαιτέρω η προσωπική επικοινωνία (1520ΑΚ), καθίσταται πλέον με το Ν. 4800/2021 λειτουργικό δικαίωμα, διότι συνιστά και υποχρέωση των γονέων. Επέρχεται εναρμόνιση με τα άρθρα 9§3 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, 8 της ΕΣΔΑ και 24§3 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τα οποία προκύπτει η ύπαρξη υπερνομοθετικής θέσπισης δικαιώματος του παιδιού για προσωπική επικοινωνία με το γονέα με τον οποίο δεν διαμένει (Σταμπέλου, Προσωπικότητα και οικογενειακές σχέσεις. Το παράδειγμα της επικοινωνίας του τέκνου, 2010, σελ. 59). Η επικοινωνία ασκεί σημαντικό ρόλο στη ψυχική και συναισθηματική ολοκλήρωση και ισορροπία τόσο των τέκνων όσο και των γονέων (Παναγούλιας, Το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας γονέων και τέκνων, 2011, σελ. 34). Η κοινή συνύπαρξη για ένα γονέα και το παιδί συνιστά θεμελιακό στοιχείο της οικογενειακής ζωής. Με το Ν. 4800/2021 επιχειρείται η οριοθέτηση ενός ελάχιστου χρόνου επικοινωνίας του τέκνου με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει μαζί, το οποίο συμβάλλει στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς του και στην ψυχική του υγεία (ΑιτΕκθ). Εισάγεται λοιπόν τεκμήριο αναφορικά με το χρόνο της φυσικής παρουσίας του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει, προσδιοριζόμενο στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου επικοινωνίας, που συνιστά σημείο αφετηρίας για τα εμπλεκόμενα μέρη ή τα δικαστήρια. Το τεκμήριο αυτό συνάδει με πορίσματα σύγχρονων μελετών (Braver & Lamb (2018), Shared Parenting After Parental Separation: The Views of 12 Experts, Journal of Divorce & Remarriage, 59:5, 372-387), που προσδιορίζουν τον ελάχιστο αναγκαίο χρόνο επικοινωνίας του μη διαμένοντος με το παιδί γονέα στο 35% του συνολικού χρόνου του (παρουσία και διανυκτερεύσεις, τόσο στην καθημερινότητα όσο και στις διακοπές). Το τεκμήριο 1/3 του συνολικού χρόνου είναι μαχητό, το οποίο σημαίνει ότι ο χρόνος επικοινωνίας δύναται να είναι μεγαλύτερος, έως την ισόχρονη παρουσία ή και μικρότερος. Απαιτείται λοιπόν ειδική αιτιολογία από το δικαστήριο για τον καθορισμό χρόνου επικοινωνίας διαφορετικού από το 1/3 του συνολικού χρόνου (Φουντεδάκη, Το νέο δίκαιο των σχέσεων γονέων και παιδιών, 2021, σελ. 91). Η επικοινωνία του τέκνου με το δικαιούχο γονέα, δεν μπορεί να υπολείπεται του 1/3 του συνολικού χρόνου του παιδιού, εκτός εάν ζητηθεί από τον ίδιο που θεωρεί ότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί στο ως άνω τεκμήριο, προκειμένου να μην κινδυνεύει   από  αφαίρεση   της  γονικής   μέριμνας,   λόγω  κακής  άσκησής  της   ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος χρόνος, για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου (1520§1 εδ. γ ΑΚ). Ως προϋπόθεση τίθεται η μη διατάραξη της καθημερινότητας του τέκνου και ιδίως των σχολικών, εξωσχολικών και κοινωνικών του δραστηριοτήτων, προκειμένου να καθοριστεί διαφορετικός χρόνος επικοινωνίας από εκείνον του τεκμηρίου. Οι γονείς, μετά τον χωρισμό, πρέπει να προσαρμόζονται στη ζωή του παιδιού και να μεριμνούν, ώστε να μην ανατρέπονται οι σταθερές που βίωνε κατά τη διάρκεια της συμβίωσης. Εφόσον το τέκνο θα επικοινωνεί κατά το 1/3 του χρόνου του με το δικαιούχο γονέα, ο τελευταίος έχει υποχρέωση ενημέρωσης κατά το ως άνω χρονικό διάστημα προς τον άλλο γονέα που έχει την κύρια φροντίδα του παιδιού. Η παιδαγωγική-κατευθυντήρια λειτουργία που μπορεί να επιτελέσει αυτός ο κανόνας προεπιλογής είναι σημαντικός. Το σύγχρονο αυτό μοντέλο ανατροφής, εγγυάται τη μέγιστη δυνατή ισοκατανομή του χρόνου του παιδιού μεταξύ των γονιών του, χωρίς να περιθωριοποιεί τον ένα γονέα από τη ζωή του τέκνου. Με τον τρόπο αυτό, αμφότεροι οι γονείς μπορούν να έχουν ποιοτικό χρόνο επικοινωνίας με τα παιδιά τους, συμβάλλοντας ουσιωδώς με την παρουσία τους στην ομαλή ψυχοπνευματική τους ανάπτυξη. Από τα ανωτέρω συνάγεται η θεμελιώδης λειτουργία του μαχητού τεκμηρίου του 1/3 επικοινωνίας, που αποσκοπεί στην εξασφάλιση πιο ισορροπημένου χρόνου παρουσίας με το γονέα που δεν συγκατοικεί με το παιδί. Σε ένα τέκνο δεν έχει σημασία αν οι γονείς του ήταν καλοί σύζυγοι ή αν έχουν την αποκλειστική, κοινή ή λειτουργική κατανομή της γονικής μέριμνας. Αντίθετα, το ενδιαφέρει μόνο ότι είναι καλοί γονείς, ότι και οι δυο εξακολουθούν να αποτελούν τμήμα της δικής του ζωής, καθώς και το χρονικό διάστημα που μπορεί να περάσει με καθένα τους, μετά το χωρισμό. Στη σημερινή εποχή, ο ανήλικος από αντικείμενο προστασίας έγινε υποκείμενο που αξιώνει στο πρόσωπό του δικαιώματα (Μιλτιάδου/Αμπατζόγλου, Η αρχή του συμφέροντος του παιδιού και το δικαίωμα των παιδιών στην παιδική τους ηλικία, σύναψις 2021, τ. 60, σελ. 57). Επιπλέον, συνιστά δικαίωμα του παιδιού να διατηρεί τη σχέση και με τους δυο γονείς και (παρεπόμενη) υποχρέωση των γονέων να το διευκολύνουν. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο υποχρεούται να καθορίζει το πρόγραμμα του παιδιού, κατά τρόπο ώστε να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλον γονέα σε τακτή χρονική βάση. Ως διευκόλυνση επικοινωνίας νοείται η αποφυγή δημιουργίας τεχνητών δυσκολιών και προσκομμάτων που θα τη ματαιώσουν, η διαμόρφωση του προγράμματος δραστηριοτήτων του παιδιού κατά τρόπο που να εναρμονίζεται με τη ρύθμιση της επικοινωνίας και η καλλιέργεια θετικών συναισθημάτων στο παιδί για τον άλλο γονέα (ΜΕφΘεσ 1623/2020 Αρμ 2021.400). Στο πλαίσιο αυτό δύναται ο γονέας που διαμένει με το τέκνο να προετοιμάζει το τέκνο ψυχολογικά και θετικά για τις συναντήσεις με το δικαιούχο γονέα. Ο τελευταίος οφείλει να αποφεύγει αρνητικές κρίσεις για το πρόσωπο του άλλου γονέα που συγκατοικεί με το παιδί και να συντονίζει την παιδαγωγική του συμπεριφορά κατά τρόπο που να μην προκαλεί σύγχυση στο παιδί.

Από την επανεκτίμηση των ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων των διαδίκων, ……….. και …………… που εξετάστηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, οι οποίες περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του ανωτέρω Δικαστηρίου, των υπ’ αριθμ. πρωτ. ΔΣΠ ΕΒ ……… 2025 και ΔΣΠ ΕΒ ……… από 6/3/2025 ενόρκων βεβαιώσεων της ………….., που δόθηκαν με επιμέλεια της ενάγουσας-εναγόμενης ενώπιον της δικηγόρου του ΔΣΠ (ΑΜ 2382) ………..  κατ’ άρθρο 74 παρ.6 του ν. 4690/2020 και 72 παρ.4 του ν. 4722/2020, μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση του ενάγοντος-εναγομένου (βλ. την υπ’ αριθμ. ……./27.2.2025 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών ……….), των υπ’ αριθμ. πρωτ. ΔΣΠ ΕΒ ….. 2025 και ΔΣΠ ΕΒ ….. 2025  από 13/3/2025 ενόρκων βεβαιώσεων του ……….. , που δόθηκαν με επιμέλεια του ενάγοντος-εναγόμενου ενώπιον της δικηγόρου του ΔΣΑ (ΑΜ ……..) ………  κατ’ άρθρο 74 παρ.6 του ν. 4690/2020 και 72 παρ.4 του ν. 4722/2020, μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση της ενάγουσας-εναγομένης με δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου στις 7/3/2025, η οποία καταχωρίσθηκε στα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του ανωτέρω Δικαστηρίου και οι οποίες παραδεκτώς με επίκληση προσκομίζονται ως νέα αποδεικτικά μέσα κατ’ άρθρο 529παρ.1ΚΠολΔ ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου  και από όλα τα έγγραφα που προσκόμισαν μετ’επικλήσεως  οι διάδικοι, μεταξύ των οποίων τα μηνύματα κινητού τηλεφώνου που απέστειλαν αμφότεροι μεταξύ τους, διότι ακόμη και χωρίς την τήρηση της διαδικασίας άρσης απορρήτου, που προβλέπεται στο ΠΔ 47/2005, τα γραπτά μηνύματα μεταξύ των διαδίκων θα πρέπει να αντιμετωπιστούν, για την ταυτότητα του νομικού λόγου, όπως οι επιστολές, αφού σε αμφότερες τις μορφές αυτού του είδους της επικοινωνίας συνυπάρχουν τα στοιχεία της αποτυπωμένης, σε αναγνώσιμη μορφή επικοινωνίας, από απόσταση, ενώ η μετάβαση από την κυριαρχία της επιστολής, στην κυριαρχία του sms (και του e mail), έγινε κυρίως λόγω του εκσυγχρονισμού της διαθέσιμης τεχνολογίας, με συνέπεια να μην προσβάλλονται τα δικαιώματα της ελεύθερης επικοινωνίας και του απορρήτου, όταν προσκομίζονται από τους ίδιους τους αντίδικους και συνάμα συνομιλούντες μέσω sms ή email, στο πλαίσιο δικαστικής μεταξύ τους διένεξης (βλ. σχετ. ΕφΠειρ 28/2021, ΕφΑιγ 39/2021, ΕφΠειρ 576/2020, ΕφΠειρ 55/2020 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ) για να ληφθούν υπόψη είτε προς άμεση απόδειξη είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, για μερικά από τα οποία γίνεται ειδική μνεία χωρίς ωστόσο να παραλείπεται κανένα από αυτά, από τις προσκομισθείσες μετ’επικλήσεως από τους διαδίκους φωτογραφίες, των οποίων η γνησιότητα δεν αμφισβητείται (άρθρα 444 παρ. 1 περ. γ, 448 παρ. 2 και 457 παρ. 4 ΚΠολΔ),  από τα διδάγματα της κοινής πείρας (άρθρα 336 παρ.4, 591 παρ.1 ΚΠολΔ) και αφού σημειωθεί ότι η Δικαστής του Δικαστηρίου τούτου δεν επικοινώνησε με την ανήλικη ………, ηλικίας τεσσάρων ετών,  κρίνοντας ότι λόγω της νηπιακής ηλικίας της δεν είναι εισέτι ώριμη να εκφράσει αβίαστα τη γνώμη της ενώπιον του Δικαστή σχετικά με το ζήτημα της επιμέλειάς της αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:  Οι διάδικοι τέλεσαν νόμιμο πολιτικό γάμο στο Χαϊδάρι Αττικής, στις 20-11-2021, κατά τη διάρκεια του οποίου απέκτησαν ένα τέκνο, τη ………. που γεννήθηκε στις 12/3/2022. Η έγγαμη συμβίωση δεν εξελίχθηκε ομαλά, από λόγους που αφορούσαν το πρόσωπο και των δύο συζύγων καθώς υπήρχαν διαφωνίες και συγκρούσεις  από την αρχή του γάμου τους, οι οποίες εντάθηκαν μετά τη γέννηση του τέκνου τους και διασπάστηκε οριστικά τον Απρίλιο του έτους 2024, όταν για ασήμαντη αφορμή, ήτοι την πληρωμή της συνδρομής για την ανήλικη στο κολυμβητήριο, προκλήθηκε επεισόδιο μεταξύ των διαδίκων συζύγων,  οπότε η εφεσίβλητη μήνυσε τον εκκαλούντα για την αξιόποινη πράξη της απειλής σε βάρος συζύγου εντός γάμου και ασκήθηκε σε βάρος του ποινική δίωξη για την πράξη αυτή, για την οποία με την υπ’ αριθμ………/23.4.2024 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιά κατά την αυτόφωρη διαδικασία ο ενάγων-εναγόμενος ήδη εκκαλών κηρύχθηκε αθώος ενώ η υποβληθείσα από τον τελευταίο με αριθμ. ….., ………….. μήνυση σε βάρος της εφεσίβλητης για τα αδικήματα της εξύβρισης και της ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης βρισκόταν  όπως τούτο προκύπτει από το από 26/2/2025 πιστοποιητικό της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Πειραιά σε στάδιο προκαταρκτικής εξέτασης ενώ δεν προσκομίστηκε κάποιο νεότερο χρονολογικά πιστοποιητικό για την πορεία της ως άνω μήνυσης στο παρόν Δικαστήριο.  Έκτοτε ο εκκαλών αποχώρησε από τη συζυγική στέγη και εγκαταστάθηκε στην οικία της μητέρας του στον Πειραιά επί της οδού Μπόταση αρ.87.  Μετά τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης οι διάδικοι επιχείρησαν να εξεύρουν μια συναινετική λύση για θέματα που αφορούσαν το ανήλικο τέκνο τους, πλην όμως επειδή αυτό δεν κατέστη εφικτό τόσο ο εκκαλών όσο και η εφεσίβλητη άσκησαν αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων με αίτημα προσωρινής διαταγής αντίστοιχα ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, εκδόθηκαν δε οι από 2/7/2024 προσωρινές διαταγές ενόψει των εκκρεμών αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων από το Δικαστή του ανωτέρω Δικαστηρίου,  με τις οποίες ανατέθηκε προσωρινά στην εφεσίβλητη η επιμέλεια του τέκνου και υποχρεώθηκε ο εκκαλών  στην καταβολή μηνιαίας  διατροφής για το ανήλικο ποσού 350 ευρώ ενώ ρυθμίστηκε προσωρινά  το δικαίωμα επικοινωνίας του εκκαλούντος με το ανήλικο. Ακολούθως με την υπ’ αριθμ. 1541/2024 απόφαση του Μονομελούς  Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία εκδόθηκε κατόπιν συνεκδίκασης των ανωτέρω αιτήσεων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων ορίστηκε ότι η επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου θα συνασκείται προσωρινά από κοινού από τους γονείς του, καθορίστηκε προσωρινά ως τόπος κατοικίας του τέκνου ο τόπος κατοικίας της εφεσίβλητης μητέρας του και υποχρεώθηκε ο εκκαλών στην καταβολή μηνιαίας  διατροφής για το ανήλικο ποσού 285 ευρώ ενώ ρυθμίστηκε προσωρινά  το δικαίωμα επικοινωνίας του εκκαλούντος με το ανήλικο. Η ενάγουσα-εναγόμενη-εφεσίβλητη -μητέρα, όπως ήταν φυσικό, δεδομένου ότι μέχρι τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης αλλά και μετά από αυτήν, το ανήλικο τέκνο των διαδίκων έμενε μαζί της, έχει αναπτύξει με αυτό ισχυρό συναισθηματικό δεσμό, το φροντίζει επιμελώς και το  περιβάλλει με αγάπη και στοργή. Μετά τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης έχει μισθώσει διαμέρισμα στο Κερατσίνι, ενώ κατά τις ώρες που αυτή εργάζεται, έχει ισχυρό υποστηρικτικό περιβάλλον αποτελούμενο από τη μητέρα της (γιαγιά του τέκνου εκ της μητρικής γραμμής ), η οποία διαμένει στον Πειραιά και μεριμνά καθημερινά για την παραλαβή του τέκνου από τον παιδικό σταθμό που φοιτά και τη φύλαξη και επιμέλεια της ανήλικης μέχρι την παραλαβή αυτής από την εφεσίβλητη μητέρα της μετά το πέρας του ωραρίου εργασίας της. Εξάλλου, ο ενάγων -εναγόμενος-εκκαλών  πατέρας  από τη διάσπαση της συμβίωσης, έχει επιδείξει αμέριστο ενδιαφέρον για την ανήλικη θυγατέρα του, την οποία υπεραγαπά και επιθυμεί τη δημιουργία ουσιαστικού ψυχικού δεσμού μαζί της καθώς και την ισότιμη συμμετοχή του στη φροντίδα της. Οι σχέσεις των διαδίκων εξακολουθούν να είναι τεταμένες, καθόσον διαφωνούν σε θέματα που αφορούν το τέκνο τους, κυρίως ως προς την  ορθή εφαρμογή της απόφασης επικοινωνίας, γεγονός που δημιουργεί εντάσεις μεταξύ τους, ενώ επιπροσθέτως ο εκκαλών δεν υπήρξε συνεπής στην καταβολή της διατροφής που είχαν ορίσει οι δικαστικές αποφάσεις, μεταξύ αυτών και η εκκαλουμένη. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι ο εκκαλών δεν εργαζόταν για το χρονικό διάστημα από 2/1/2025 έως και  15/10/2025 οπότε προσελήφθη ως σύμβουλος τεχνικής υποστήριξης στην εταιρεία ………… με σύμβαση αορίστου χρόνου πλήρους απασχόλησης με ευέλικτο ωράριο (βλ. την από Απριλίου 2026 απόδειξη πληρωμής μισθοδοσίας).  Ως εκ τούτου, αυτός διαθέτει επαρκή χρόνο, προκειμένου   να  ανταποκριθεί   ενεργά   στο   γονεϊκό  του   ρόλο      και   αμέριστο ενδιαφέρον να ασχοληθεί με τη φροντίδα και τις ανάγκες της ανήλικης θυγατέρας του. Αποδεικνύεται έτσι, ότι αμφότεροι οι διάδικοι είναι ικανοί να ανταποκριθούν στο γονεϊκό τους ρόλο, που απαιτεί την ενεργή  παρουσία τους στη διαδρομή του βίου του τέκνου τους, το οποίο έχει το δικαίωμα να διατηρεί μια ισορροπημένη σχέση και με τους δύο γονείς και δεν χρειάζεται μόνο τον καλύτερο από αυτούς, παρέχουν δε αμφότεροι τα εχέγγυα για τη σωστή ανατροφή, φροντίδα και διαπαιδαγώγησή του. Αντίθετα, δεν προέκυψε ότι υπάρχουν λόγοι, για τους οποίους δεν μπορεί να λειτουργήσει η κοινή γονική μέριμνα των διαδίκων, ούτε σπουδαίοι λόγοι για την ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας στον ένα γονέα. Επίσης, δεν προέκυψαν θεμελιώδεις διαφωνίες των γονέων στα ζητήματα ανατροφής του τέκνου τους και επομένως μπορούν  ως υπεύθυνοι γονείς να παραβλέψουν τις διαφορές τους και να επιτύχουν το καλύτερο επίπεδο συνεννόησης και συνεργασίας μεταξύ τους για τα ζητήματα του τέκνου τους, ούτε αποδείχθηκαν κακοποιητικές συμπεριφορές κάποιου γονέα, τέτοιες που να αποκλείουν γι’ αυτόν τη (συν)άσκηση της γονικής μέριμνας και της επιμέλειας του προσώπου του παιδιού τους, ενώ σε κάθε περίπτωση, επί μη εξεύρεσης άλλης λύσεως, επί των θεμάτων που θα αφορούν το παιδί τους και  που θα ανακύπτουν ανυπέρβλητες διαφωνίες, λύση θα δίνουν τα αρμόδια, κατά περίπτωση, Δικαστήρια. Με βάση τα ανωτέρω, κατά την κρίση του Δικαστηρίου τούτου και με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του ανήλικου τέκνου των διαδίκων, το οποίο αποτελεί αποκλειστικό γνώμονα του Δικαστηρίου για τη διαμόρφωση της δικαιοδοτικής του κρίσης σχετικά με την ανάθεση της άσκησης της γονικής μέριμνας και επιμέλειας του προσώπου του, έχοντας νόμιμο δικαίωμα να ενεργήσει ακόμα και αντίθετα από την όποια συμφωνία των γονέων, και αφού συνεκτιμηθούν  οι προσωπικές ιδιότητες των διαδίκων γονέων και ιδίως η ωριμότητα, η συγκρότηση, η δυνατότητα επικοινωνίας και συναισθηματικής έκφρασης με το ανήλικο τέκνο, η κατάσταση της υγείας τους, ο ελεύθερος χρόνος για αυτοπρόσωπη άσκηση της γονικής μέριμνας και επιμέλειας του ανήλικου, το ευρύτερο οικογενειακό και κοινωνικό τους περιβάλλον, το γεγονός ότι αμφότεροι οι διάδικοι τρέφουν αισθήματα αγάπης και στοργής για το τέκνο τους, επιβάλλεται όπως ανατεθεί από κοινού η επιμέλεια του προσώπου του  σ’ αυτούς. Ειδικότερα, η ενάγουσα – εναγόμενη μητέρα του ανηλίκου θα  λαμβάνει τις αποφάσεις για όλα τα ζητήματα που αφορούν  θέματα καθημερινότητας του τέκνου (ένδυση, φαγητό, εξωσχολικές δραστηριότητες, ψυχαγωγία), όπως και πράξεις που έχουν επείγοντα χαρακτήρα,  με απλή ενημέρωση του  ενάγοντος-εναγομένου πατέρα του ανηλίκου,  όταν απαιτείται από τη φύση και σοβαρότητα των υποθέσεων αυτών (ιατρικές επισκέψεις) και υπάρχει μεταβολή από το σύνηθες πρόγραμμα του τέκνου. Ο ενάγων-εναγόμενος πατέρας του ανηλίκου το χρόνο που θα έχει το τέκνο  είναι ελεύθερος να επιλέγει δραστηριότητες αναφορικά με την ψυχαγωγία του, χωρίς  να θίγει το ήδη  διαμορφωμένο πρόγραμμα του τέκνου σε εξωσχολικές δραστηριότητες και κοινωνικές εκδηλώσεις (κολυμβητήριο, παιδικά πάρτυ κ.α). Για ζητήματα όμως  υγείας και εκπαίδευσης εκτός της καθημερινότητας, που επηρεάζουν σοβαρά το μέλλον του παιδιού, (ήτοι λ.χ. αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος, ή ιατρική επέμβαση), οι διάδικοι θα  αποφασίζουν από κοινού.  Η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας και ακολούθως της επιμέλειας, σύμφωνα με το νέο δίκαιο είναι υποχρεωτική, αφού ισχύει εκ του νόμου και ανεξάρτητα από το εάν τη θέλουν οι γονείς, μη αρκούσης απλώς της διαφωνίας τους για τη ρύθμισή της από το Δικαστήριο. Πιο συγκεκριμένα, αν δεν συντρέξει σπουδαίος λόγος, που εγκυμονεί κινδύνους για το παιδί (περίπτωση κακοποιητικού, ψυχικά διαταραγμένου ή παντελώς αδιάφορου γονέα) ή αν δεν συντρέξει πραγματική αδυναμία άσκησης της συνεπιμέλειας από τον ένα γονέα, λ.χ. λόγω της μόνιμης μετεγκατάστασης του παιδιού σε άλλη πόλη ή χώρα, δεν νοείται ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας στον άλλο γονέα ή έστω κατανομή της επιμέλειας, που μόνο κατ’ επίφαση θα επέτρεπε την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του παιδιού, διότι, διαφορετικά, ο δικαστής θα υπερέβαινε τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας και θα ερμήνευε ή και θα εφάρμοζε εσφαλμένα το άρθρο 1514 του ΑΚ (βλ. ΑΠ 1141/2024, ΑΠ 78/2023). Εξάλλου, με την προσδοκώμενη επίδειξη εκ μέρους των διαδίκων αυξημένης υπευθυνότητας και ευαισθητοποίησης, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, αναμένεται βάσιμα ότι θα επικρατήσει το απαραίτητο κλίμα ηρεμίας, σταθερότητας και ασφάλειας στις σχέσεις μεταξύ των διαδίκων, που είναι αναγκαίο για την ομαλή και απρόσκοπτη ανάπτυξη της προσωπικότητας της ανήλικης θυγατέρας τους. Περαιτέρω, πρέπει να οριστεί ως σταθερή κατοικία της ανήλικης, αυτή της μητέρας της, καθώς η εναλλασσόμενη κατοικία, όπως ζητεί ο ενάγων-εκκαλών δεν εξυπηρετεί το αληθινό συμφέρον της ανήλικης αφενός  λόγω της νηπιακής της ηλικίας, δεδομένου ότι η παράλληλη ύπαρξη δύο κέντρων ζωής δύναται να προκαλέσει στην ανήλικη θυγατέρα των διαδίκων  έλλειψη σταθερότητας και ασφάλειας και ως εκ τούτου να επιδράσει δυσμενώς στην ψυχοσυναισθηματική της ανάπτυξη ενώ θα την υποβάλει σε διαρκή μετακίνηση αφετέρου διότι σε αντίθεση με την εφεσίβλητη μητέρα της ανήλικης, η οποία κατά τα προαναφερόμενα έχει μισθώσει διαμέρισμα στο ……, στο οποίο η ανήλικη διαθέτει το δικό της δωμάτιο όπως διέθετε και στην πρώην οικογενειακή στέγη από τότε που γεννήθηκε,   ο εκκαλών πατέρας αυτής (ανήλικης) δεν έχει μισθώσει δικό του διαμέρισμα αλλά φιλοξενείται από τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης και μέχρι σήμερα, ήτοι για χρονικό διάστημα πλέον των δύο ετών, στην μικρή οικία της μητέρας του στον Πειραιά με την οποία συγκατοικεί, η οποία (οικία) δεν διαθέτει ειδικά διαμορφωμένο χώρο για την ανήλικη θυγατέρα του, στον οποίο  θα κοιμάται και θα  αισθάνεται το χώρο αυτό ως δικό της προσωπικό χώρο. Η κρίση του Δικαστηρίου για όλα τα προαναφερόμενα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά έχει  έρεισμα  στο σύνολο  όλων  ανεξαιρέτως των αποδεικτικών μέσων  που αξιολογήθηκαν  και  δεόντως   συνεκτιμήθηκαν  από  το Δικαστήριο. Συνεπώς, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που ανέθεσε την αποκλειστική επιμέλεια της ανήλικης στη μητέρα της, εσφαλμένα εφάρμοσε το νόμο και εκτίμησε τις αποδείξεις και ως εκ τούτου πρέπει να γίνουν  δεκτοί οι σχετικοί  πρώτος, δεύτερος και τρίτος λόγοι της ένδικης έφεσης του εκκαλούντος, κατά το μέρος του που υποστηρίζουν τα ίδια, ως βάσιμοι.   Ακολούθως, πρέπει να ρυθμιστεί το δικαίωμα επικοινωνίας του εκκαλούντος με την ανήλικη θυγατέρα του, λόγω της χωριστής εγκατάστασής του από  αυτήν, στην δε επικοινωνία θα  περιλαμβάνεται τόσο η φυσική παρουσία και η επαφή με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του, επιβαλλόμενη και για λόγους ομαλής ψυχοπνευματικής και συναισθηματικής του ανάπτυξης. Άλλωστε, η επικοινωνία του πατέρα με το ανήλικο τέκνο του, επιβάλλεται και είναι βέβαιο ότι θα συμβάλλει στη δημιουργία μεταξύ τους έτι περαιτέρω ισχυρότερου ψυχικού και συναισθηματικού δεσμού και στην καλύτερη δυνατή ανάπτυξή του. Κατόπιν όλων αυτών, το Δικαστήριο, με αποκλειστικό γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων, άγεται στην κρίση ότι το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας του πατέρα με την ανήλικη ……, πρέπει να ρυθμιστεί ως ακολούθως (λαμβανομένου υπόψη και του τρόπου ρύθμισης που πρότεινε ο ενάγων): 1) Κάθε πρώτο, τρίτο και πέμπτο (εφόσον υπάρχει) Παρασκευοσαββατοκύριακο κάθε μήνα, από ώρα 17:30 της Παρασκευής έως ώρα 20:30 της Κυριακής. Στις περιπτώσεις που το Παρασκευοσαββατοκύριακο της καθορισμένη επικοινωνίας του πατέρα με το τέκνο του το ακολουθεί επίσημη εθνική αργία (28^η Οκτωβρίου, 25^η Μαρτίου, 17^η Νοέμβρη, Πρωτομαγιά, Καθαρή Δευτέρα, Αγίου Πνεύματος κλπ), η επικοινωνία θα παρατείνεται και για τη Δευτέρα έως ώρα 20:30. 2) Τις εβδομάδες που έπονται του Παρασκευοσαββατοκύριακου, που ο πατέρας δεν θα επικοινωνεί με το τέκνο του, κατά τις ημέρες Τρίτη και Πέμπτη από ώρα 17:30 έως ώρα 20:30, 3) Τις εβδομάδες που έπονται του Παρασκευοσαββατοκύριακου, που ο πατέρας  θα επικοινωνεί με το τέκνο του, κατά την ημέρα Τετάρτη από ώρα 17:30 έως ώρα 20:30, 4) Κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και Νέου Έτους και ειδικότερα κατά τα έτη που λήγουν σε περιττό (μονό) αριθμό, από ώρα 18:00  της 23ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20:00  της 30ης Δεκεμβρίου, κατά δε τα έτη που λήγουν σε άρτιο (ζυγό) αριθμό, από ώρα 18:00  της 31ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20:00  της 7ης Ιανουαρίου του επόμενου έτους  5) Κατά τις εορτές του Πάσχα και  ειδικότερα κατά  τα  έτη που  λήγουν  σε περιττό  (μονό) αριθμό  από ώρα 18:00 της Μεγάλης Δευτέρας έως ώρα 18:00 της Κυριακής του Πάσχα κατά δε τα έτη που λήγουν σε άρτιο (ζυγό) αριθμό από ώρα 18:00 της Δευτέρας της  της Διακαινησίμου έως ώρα 20:00  της Κυριακής του Θωμά  5) Κατά τις θερινές διακοπές: δεκαπέντε συνεχόμενες ημέρες  εντός του μηνός Ιουλίου και δέκα συνεχόμενες ημέρες  εντός του μηνός Αυγούστου, κατόπιν συνεννόησης με τη μητέρα, λαμβανομένων υπόψη και των θερινών αδειών των διαδίκων, σε περίπτωση δε που η συνεννόηση αυτή δεν καταστεί δυνατή: ι) κατά τα  έτη που λήγουν σε περιττό (μονό) αριθμό από ώρα 10:00 της 1^ης Ιουλίου έως ώρα 20:00 της 15^ης Ιουλίου και από ώρα 10:00 της 1^ης Αυγούστου έως ώρα 20:00 της 15^ης Αυγούστου και ιι) κατά τα έτη που λήγουν σε άρτιο (ζυγό) αριθμό από ώρα 10:00 της 17^ης Ιουλίου έως ώρα 20:00 της 31^ης Ιουλίου και από ώρα 10:00 της 16^ης Αυγούστου έως ώρα 20:00 της 31^ης Αυγούστου.  Ορίζεται ότι α) το τέκνο θα παραλαμβάνεται από την οικία της μητέρας του και θα επιστρέφεται στην οικία αυτής και θα παραλαμβάνεται αντίστοιχα είτε από τη μητέρα είτε από πρόσωπο της επιλογής της, β) ο πατέρας του τέκνου υποχρεούται να ακολουθεί κατά τις ώρες της επικοινωνίας με το τέκνο του τυχόν υποχρεώσεις αυτού σε εξωσχολικές δραστηριότητες και κοινωνικές εκδηλώσεις (κολυμβητήριο, παιδικά πάρτυ κ.α), γ) τις ημέρες που το ανήλικο θα μένει με τον άλλο γονέα, ο έτερος θα έχει δυνατότητα ελεύθερης επικοινωνίας είτε τηλεφωνικής είτε μέσω της χρήσης διαδικτυακών εφαρμογών επικοινωνίας από ώρα 19.00 έως και ώρα 20.00, δ) το οριζόμενο κατά τα ανωτέρω τακτικό μέσα στο έτος πρόγραμμα επικοινωνίας του πατέρα δεν θα εφαρμόζεται κατά το δεκαπενθήμερο των μηνών Ιουλίου και Αυγούστου καθώς και την εβδομάδα των εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα, που αυτός δεν θα ασκεί το δικαίωμα της επικοινωνίας με το τέκνο του ως ορίστηκε ανωτέρω. Η ενάγουσα μητέρα πρέπει να διευκολύνει με κάθε τρόπο την άνω επικοινωνία του πατέρα με το ανήλικο τέκνο τους και να εμποδίσει τη ψυχική αποξένωσή του από τον  πατέρα του, άλλως συντρέχει περίπτωση κακής άσκησης εκ μέρους της μητέρας, της επιμέλειας με τις εντεύθεν συνέπειες που ο νόμος προβλέπει  (ΑΚ1532). Τέλος, αναφορικά με τη ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας του πατέρα με την ανήλικη θυγατέρα του, ως μέσο εκτέλεσης της απόφασης αυτής, κατ’ άρθρο 950§2 του ΚΠολΔ, πρέπει να απειληθεί σε βάρος της μητέρας, χρηματική ποινή ποσού εκατό [100] ευρώ και προσωπική κράτηση δέκα (10) ημερών για κάθε υπαίτια παραβίαση της σχετικής διάταξης.

Κατόπιν αυτών εφόσον δεν υπάρχουν άλλοι λόγοι εφέσεως προς έρευνα πρέπει η υπό κρίση έφεση να γίνει δεκτή και ως ουσιαστικά βάσιμη, να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη υπ’ αριθμ. 3741/2025 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς κατά τα κεφάλαιά της που αφορούν τη ρύθμιση της επιμέλειας του προσώπου της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων και συνακόλουθα τη ρύθμιση του δικαιώματος της επικοινωνίας του ενάγοντος-εκκαλούντος μαζί της, να κρατηθεί η υπόθεση κατά το ανωτέρω μέρος από το παρόν Δικαστήριο (άρθρο 535 παρ. 1 ΚΠολΔ)  και να συνεκδικασθούν οι αντίθετες αγωγές των διαδίκων κατά το μέρος αυτό και να γίνουν εν μέρει δεκτές ως ουσιαστικά βάσιμες, να ανατεθεί η οριστική επιμέλεια του προσώπου της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων, ……., από κοινού στους διαδίκους και να οριστεί ως τόπος κατοικίας της η κατοικία της μητέρας της  και να ρυθμιστεί το δικαίωμα επικοινωνίας του ενάγοντος με την ανήλικη θυγατέρα του κατά τον τρόπο που αναφέρεται στο διατακτικό της παρούσας με την απαγγελία χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης σε βάρος της εναγόμενης, για κάθε υπαίτια παραβίαση της σχετικής διάταξης, κατά τα ανωτέρω. Τέλος, τα δικαστικά έξοδα, πέραν των ήδη προκαταβληθέντων, για αμφότερους τους βαθμούς δικαιοδοσίας, πρέπει να συμψηφιστούν μεταξύ των διαδίκων κατά τα άρθρα 179 και 183 του ΚΠολΔ διότι δεν υφίσταται αμετάκλητη απόφαση λύσης του γάμου των διαδίκων, ώστε αυτοί να μην έχουν πια την ιδιότητα των συζύγων.

ΓΙΑ   ΤΟΥΣ   ΛΟΓΟΥΣ   ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει αντιμωλίαν των διαδίκων την από 3-10-2025 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς  ΓΑΚ/ΕΑΚ …………./15.10.2025 και αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/4.12.2025)  έφεση κατά της υπ’ αριθμ. 3741/2025 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση).

Δέχεται  τυπικά και κατ΄ ουσίαν την έφεση.

Διατάσσει την  απόδοση στον εκκαλούντα του κατατεθέντος από αυτόν παράβολου του Δημοσίου.

Εξαφανίζει την εκκαλουμένη  υπ’ αριθμ. 3741/2025 κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας.

Κρατεί την υπόθεση και Συνεκδικάζει την από 26/11/2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ ……../2024) αγωγή και την από 26/11/2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ/……../2024) αγωγή της κατά το μέρος αυτό.

Δέχεται εν μέρει τις ανωτέρω αγωγές.

Αναθέτει από κοινού στους διαδίκους την επιμέλεια του προσώπου της ανήλικης θυγατέρας τους ………. και  ορίζει ως τόπο κατοικίας της ανήλικης την κατοικία της μητέρας της.

Ρυθμίζει το δικαίωμα επικοινωνίας του ενάγοντος – πατέρα με την ανήλικη θυγατέρα του ……. : 1) Κάθε πρώτο, τρίτο και πέμπτο (εφόσον υπάρχει) Παρασκευοσαββατοκύριακο κάθε μήνα, από ώρα 17:30 της Παρασκευής έως ώρα 20:30 της Κυριακής. Στις περιπτώσεις που το Παρασκευοσαββατοκύριακο της καθορισμένη επικοινωνίας του πατέρα με το τέκνο του το ακολουθεί επίσημη εθνική αργία (28^η Οκτωβρίου, 25^η Μαρτίου, 17^η Νοέμβρη, Πρωτομαγιά, Καθαρή Δευτέρα, Αγίου Πνεύματος κλπ), η επικοινωνία θα παρατείνεται και για τη Δευτέρα έως ώρα 20:30. 2) Τις εβδομάδες που έπονται του Παρασκευοσαββατοκύριακου, που ο πατέρας δεν θα επικοινωνεί με το τέκνο του, κατά τις ημέρες Τρίτη και Πέμπτη από ώρα 17:30 έως ώρα 20:30, 3) Τις εβδομάδες που έπονται του Παρασκευοσαββατοκύριακου, που ο πατέρας  θα επικοινωνεί με το τέκνο του, κατά την ημέρα Τετάρτη από ώρα 17:30 έως ώρα 20:30, 4) Κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και Νέου Έτους και ειδικότερα κατά τα έτη που λήγουν σε περιττό (μονό) αριθμό, από ώρα 18:00  της 23ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20:00  της 30ης Δεκεμβρίου, κατά δε τα έτη που λήγουν σε άρτιο (ζυγό) αριθμό, από ώρα 18:00  της 31ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20:00  της 7ης Ιανουαρίου του επόμενου έτους  5) Κατά τις εορτές του Πάσχα και  ειδικότερα κατά  τα  έτη που  λήγουν  σε περιττό  (μονό) αριθμό  από ώρα 18:00 της Μεγάλης Δευτέρας έως ώρα 18:00 της Κυριακής του Πάσχα κατά δε τα έτη που λήγουν σε άρτιο (ζυγό) αριθμό από ώρα 18:00 της Δευτέρας της  της Διακαινησίμου έως ώρα 20:00  της Κυριακής του Θωμά  5) Κατά τις θερινές διακοπές: δεκαπέντε συνεχόμενες ημέρες  εντός του μηνός Ιουλίου και δέκα συνεχόμενες ημέρες  εντός του μηνός Αυγούστου, κατόπιν συνεννόησης με τη μητέρα, λαμβανομένων υπόψη και των θερινών αδειών των διαδίκων, σε περίπτωση δε που η συνεννόηση αυτή δεν καταστεί δυνατή: ι) κατά τα  έτη που λήγουν σε περιττό (μονό) αριθμό από ώρα 10:00 της 1^ης Ιουλίου έως ώρα 20:00 της 15^ης Ιουλίου και από ώρα 10:00 της 1^ης Αυγούστου έως ώρα 20:00 της 15^ης Αυγούστου και ιι) κατά τα έτη που λήγουν σε άρτιο (ζυγό) αριθμό από ώρα 10:00 της 17^ης Ιουλίου έως ώρα 20:00 της 31^ης Ιουλίου και από ώρα 10:00 της 16^ης Αυγούστου έως ώρα 20:00 της 31^ης Αυγούστου.

Ορίζει ότι α) το τέκνο θα παραλαμβάνεται από την οικία της μητέρας του και θα επιστρέφεται στην οικία αυτής και θα παραλαμβάνεται αντίστοιχα είτε από τη μητέρα είτε από πρόσωπο της επιλογής της, β) ο πατέρας του τέκνου υποχρεούται να ακολουθεί κατά τις ώρες της επικοινωνίας με το τέκνο του τυχόν υποχρεώσεις αυτού σε εξωσχολικές δραστηριότητες και κοινωνικές εκδηλώσεις (κολυμβητήριο, παιδικά πάρτυ κ.α), γ) τις ημέρες που το ανήλικο θα μένει με τον άλλο γονέα, ο έτερος θα έχει δυνατότητα ελεύθερης επικοινωνίας είτε τηλεφωνικής είτε μέσω της χρήσης διαδικτυακών εφαρμογών επικοινωνίας  από ώρα 19.00 έως και ώρα 20.00, δ) το οριζόμενο κατά τα ανωτέρω τακτικό μέσα στο έτος πρόγραμμα επικοινωνίας του πατέρα δεν θα εφαρμόζεται κατά το δεκαπενθήμερο των μηνών Ιουλίου και Αυγούστου καθώς και την εβδομάδα των εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα, που αυτός δεν θα ασκεί το δικαίωμα της επικοινωνίας με το τέκνο του ως ορίστηκε ανωτέρω

Απειλεί, σε βάρος της εναγόμενης χρηματική ποινή ποσού εκατό [100] ευρώ και προσωπική κράτηση διάρκειας δέκα (10) ημερών για κάθε παράβαση της αμέσως παραπάνω διάταξης της παρούσας απόφασης.

Συμψηφίζει μεταξύ των διαδίκων, στο σύνολό τους, πέραν των ήδη προκαταβληθέντων, τα δικαστικά έξοδα και για τους  δύο βαθμούς δικαιοδοσίας.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε και δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στον Πειραιά και στο ακροατήριό του, χωρίς την παρουσία των διαδίκων και των πληρεξούσιων δικηγόρων τους,  παρουσία  και  του γραμματέα  στις    21.10.2026

        Η   ΔΙΚΑΣΤΗΣ                                       Η   ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ