ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Αριθμός Απόφασης 676/2026
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
(4ο Τμήμα)
Αποτελούμενο από τη Δικαστή Αναστασία Παρούση, Εφέτη, που όρισε η Διευθύνουσα το Εφετείο Πρόεδρος Εφετών και τη Γραμματέα Σ.Φ
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις ………….., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ :
Της εκκαλούσας: …………… ατομικά και ως ασκούσα την επιμέλεια την επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου της …………, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο, Φωτεινή Μαζαρή (ΔΣΑ ……) βάσει δηλώσεως (άρθρο 242παρ.2 του ΚΠολΔ) και προκατέθεσε προτάσεις.
Του εφεσίβλητου: ……………, ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου Φουφόπουλου (ΔΣΑ …..) και κατέθεσε προτάσεις.
Η ενάγουσα ήδη εκκαλούσα άσκησε κατά του εναγόμενου ήδη εφεσίβλητου ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς την από 15/2/2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ ………../2024) αγωγή, ο δε ενάγων ήδη εφεσίβλητος άσκησε κατά της εναγόμενης ήδη εκκαλούσας ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου την από 11/3/2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ/……./2024) αγωγή του.
Κατόπιν συνεκδίκασης των ανωτέρω αγωγών, εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση η υπ’ αριθμ. 471/2025 εν μέρει οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η από 15/2/2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/2024) αγωγή ενώ ως προς την από 11/3/2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ ………/26.2.2024) αγωγή έγινε αυτή δεκτή ως προς το αίτημα λύσης του γάμου και αναβλήθηκε η έκδοση οριστικής απόφασης ως προς το αίτημα ρύθμισης επικοινωνίας του ενάγοντος με το ανήλικο τέκνο.
Κατά της απόφασης αυτής η ενάγουσα -εναγόμενη ήδη εκκαλούσα άσκησε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου την από 24/2/2025 έφεση (αριθμός έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …………../25.2.2025 και αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ……/25.2.2025) και ορίστηκε δικάσιμος η 4/12/2025 και κατόπιν αναβολής η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμος και γράφηκε στο πινάκιο υπ’ αριθμ……….
Η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του οικείου πινακίου και συζητήθηκε.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο η πληρεξούσια δικηγόρος της εκκαλούσας δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο αλλά κατέθεσε μονομερή δήλωση, που έγινε σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 242παρ.2 ΚΠολΔ και προκατέθεσε προτάσεις ενώ ο πληρεξούσιος δικηγόρος της εφεσίβλητης παραστάθηκε στο ακροατήριο, αναφέρθηκε στις προτάσεις που κατέθεσε και ζήτησε να γίνουν δεκτές.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Νόμιμα φέρεται μετ’ αναβολή από το πινάκιο προς συζήτηση κατ’ άρθρο 226 παρ.4 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην κατ’ έφεση δίκη η κρινόμενη από 24/2/2025 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ……../25.2.2025 και αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/25.2.2025) έφεση της ενάγουσας ήδη εκκαλούσας προς εξαφάνιση της υπ’ αριθμ. 471/2025 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (ειδική διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση) παραδεκτά δε φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου (άρθρο 19 του ΚΠολΔ) και έχει ασκηθεί σύμφωνα με τις νόμιμες διατυπώσεις και εμπρόθεσμα, αφού από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει επίδοση της εκκαλούμενης απόφασης, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται τέτοια επίδοση και από τη δημοσίευση της εκκαλουμένης στις 31/1/2025 έως την άσκηση της υπό κρίση έφεσης στις 25/2/2025 δεν έχει παρέλθει διετία (άρθρα 495 παρ. 1, 499, 511, 513 παρ. 1β, 516, 517 και 518 παρ. 2 ΚπολΔ). Επομένως, η έφεση πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή και να εξετασθεί με την ίδια ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, ως και πρωτοδίκως κατ’ άρθρο 591 παρ.7 ΚΠολΔ ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της κατ’ άρθρο 533 παρ.1 του ίδιου Κώδικα κατά το μέρος που μεταβιβάζεται η υπόθεση με την ανωτέρω έφεση στο δευτεροβάθμιο αυτό δικαστήριο (άρθρο 522 του ΚΠολΔ). Ωστόσο δεδομένου ότι με την υπό κρίση έφεση προσβάλλεται το κεφάλαιο της εκκαλουμένης αναφορικά με την επιδίκαση διατροφής στο ανήλικο τέκνο των διαδίκων κατά το μέρος που ασκείται ατομικά από την εκκαλούσα είναι απαράδεκτη ελλείψει ενεργητικής νομιμοποίησης Σημειωτέον ότι η εκκαλούσα έχει καταθέσει το υπ’ αρ. ………… παράβολο ποσού 100 ευρώ, μολονότι κατ’ άρθρα 495 § 3 τελ. εδάφιο ΚΠολΔ και 592 παρ.3 ΚΠολΔ δεν είχε αυτή την υποχρέωση. Συνεπώς πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στην εκκαλούσα.
Στην από 15/2/2024 αγωγή της η ενάγουσα εξέθετε ότι με τον εναγόμενο τέλεσε νόμιμο θρησκευτικό γάμο στις 6/9/1997, από τον οποίο απέκτησαν τρία τέκνα, τον …….., το ……………, τα οποία είναι ήδη ενήλικα και το ……….., που γεννήθηκε στις 4.7.2012 και είναι ανήλικος. Ότι η έγγαμη συμβίωσή της με τον εναγόμενο έχει διασπασθεί για χρονικό διάστημα άνω των δύο ετών και οι διάδικοι ζουν πλέον χωριστά και ότι την επιμέλεια του ανήλικου ασκεί προσωρινά εν τοις πράγμασι η ίδια. Με βάση το ιστορικό αυτό ζητούσε α) να απαγγελθεί η λύση του γάμου της με τον εναγόμενο για το λόγο ότι βρίσκονται σε διάσταση για χρονικό διάστημα άνω των δύο ετών, β) να ανατεθεί αποκλειστικά στην ίδια η άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου τους ………….., γ) να αναγνωριστεί η υποχρέωση του εναγόμενου να της καταβάλλει για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου τους μηνιαίως την πρώτη ημέρα εκάστου μηνός, το ποσό των 872,12 ευρώ ως συνεισφορά του στην αποτιμώμενη σε χρήμα μηνιαία διατροφή του ανηλίκου τέκνου, το οποίο αδυνατεί να διατρέφει τον εαυτό του, στερούμενο εισοδημάτων και περιουσίας για χρονικό διάστημα πέντε ετών από την επομένη της επίδοσης της αγωγής, νομιμοτόκως από την καθυστέρηση καταβολής εκάστης δόσης μέχρι την εξόφληση και δ) να αναγνωριστεί η υποχρέωση του εναγόμενου να καταβάλλει ατομικά στην ίδια το ποσό των 511,02 ευρώ για χρονικό διάστημα πέντε ετών από την επομένη της επίδοσης της αγωγής, νομιμοτόκως από την καθυστέρηση καταβολής εκάστης δόσης μέχρι την εξόφληση. Επί της ανωτέρω αγωγής καθώς επί και της από 11/3/2024 αγωγής που άσκησε ο εναγόμενος της ανωτέρω αγωγής, με την οποία ο ενάγων ζητούσε να απαγγελθεί η λύση του γάμου του με την εναγόμενη λόγω ισχυρού κλονισμού καθώς επίσης να ρυθμιστεί το δικαίωμα επικοινωνίας με το ως άνω ανήλικο τέκνο τους εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση η εκκαλουμένη υπ’ αριθμ.471/2025 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία όσον αφορά την από 11/3/2024 αγωγή ανέβαλε την έκδοση οριστικής απόφασης ως προς το αίτημα περί ρύθμισης επικοινωνίας του ενάγοντος με το ανήλικο τέκνο του και έκανε δεκτή αυτή ως προς το αίτημα λύσεως του γάμου, ενώ αναφορικά με την από 11/3/2024 αγωγή της ενάγουσας, δέχθηκε αυτή εν μέρει ανέθεσε την άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων ………….. αποκλειστικά στην ενάγουσα μητέρα του και αναγνώρισε την υποχρέωση του εναγόμενου να καταβάλλει στην ενάγουσα για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου τους το ποσό των 300 ευρώ για χρονικό διάστημα πέντε ετών από την επομένη της επίδοσης της αγωγής, προκαταβολικά εντός του πρώτου πενθημέρου εκάστου μήνα νομιμοτόκως από την καθυστέρηση καταβολής εκάστης δόσης μέχρι την εξόφληση ενώ απέρριψε την αγωγή ως προς τα αγωγικά κεφάλαια περί λύσεως του γάμου των διαδίκων και περί επιδίκασης διατροφής στην ενάγουσα για τον εαυτό της ατομικά. Κατά της απόφασης αυτής, κατά το μέρος που έκρινε οριστικά την από 11/3/2024 αγωγή και μόνο κατά το κεφάλαιο που αφορά την επιδικασθείσα διατροφή του ανηλίκου τέκνου, στρέφεται η εκκαλούσα με την υπό κρίση έφεσή της, για τους λόγους που εκθέτει σε αυτή, οι οποίοι ανάγονται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και κακή εκτίμηση των αποδείξεων και ζητεί τη μεταρρύθμιση της εκκαλουμένης ως προς το προαναφερόμενο κεφάλαιο αυτής ώστε να γίνει δεκτή εν όλω κατά το ανωτέρω μέρος η υπό κρίση αγωγή της.
Από τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ, προκύπτει ότι οι γονείς, είτε υπάρχει μεταξύ τους γάμος και συμβιώνουν, είτε έχει διακοπεί η συμβίωση, είτε έχει εκδοθεί διαζύγιο, έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους, ακόμη και εάν αυτό έχει περιουσία, της οποίας, όμως, τα εισοδήματα ή το προϊόν της εργασίας του ή άλλα τυχόν εισοδήματα του δεν αρκούν για τη διατροφή του. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του και περιλαμβάνει τα αναγκαία για τη συντήρηση και εν γένει εκπαίδευση του έξοδα. Ως συνθήκες ζωής νοούνται οι συγκεκριμένοι όροι διαβιώσεως, που ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τον τόπο κατοικίας, την ανάγκη επιτηρήσεως και εκπαιδεύσεως και την κατάσταση της υγείας του δικαιούχου, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου. Για να καθοριστεί το ποσό της δικαιούμενης διατροφής αξιολογούνται κατ`αρχήν τα εισοδήματα των γονέων από οποιαδήποτε πηγή και στη συνέχεια προσδιορίζονται οι ανάγκες του τέκνου, καθοριστικό δε στοιχείο είναι οι συνθήκες της ζωής του, δηλαδή οι όροι διαβιώσεως του, χωρίς όμως να ικανοποιούνται οι παράλογες αξιώσεις (ΑΠ 1592/2022, ΑΠ 1002/2022, ΑΠ 1500/2021, ΑΠ 1156/2017, ΑΠ 1612/2017), προκαταβάλλεται δε σε χρήμα κάθε μήνα, εκτός αν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι να καταβληθεί με άλλο τρόπο (ΑΠ 416/2017). Η υποχρέωση διατροφής είναι κατά κανόνα χρηματική υποχρέωση, χωρίς όμως να αποκλείεται η εκπλήρωσή της και σε είδος. Παροχές σε είδος που συνυπολογίζονται στην υποχρέωσή του γονέα για διατροφή του τέκνου, είναι, μεταξύ άλλων, η συνεισφορά της οικοκυράς, η παροχή οικίας, καθώς και η παροχή προσωπικών υπηρεσιών για την ανατροφή, περιποίηση, φροντίδα και επιμέλεια του τέκνου. Έτσι ο γονέας, που συζεί με το ανήλικο τέκνο, μπορεί, κατά τον υπολογισμό του οφειλόμενου από αυτόν ποσού διατροφής του, να συνυπολογίσει οτιδήποτε συνδέεται με την εξαιτίας της συνοίκησης πραγματική διάθεση χρημάτων για τις ανάγκες του τέκνου, όπως ενοίκιο, κατανάλωση ρεύματος, ύδατος, θέρμανσης κ.λ.π., καθώς και άλλες προσωπικές υπηρεσίες που απορρέουν από αυτή (ΑΠ 1612/2017). Από το συνδυασμό δε των διατάξεων των άρθρων 1485, 1486, 1489 ΑΚ προκύπτει ότι στοιχεία θεμελιωτικά του δικαιώματος διατροφής τέκνου, τα οποία πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 216 παρ. 1 α`ΚΠολΔ, να περιέχονται στην περί τούτου σχετική αγωγή για το ορισμένο αυτής, είναι η αδυναμία του ανηλίκου τέκνου να διατρέφει τον εαυτό του από τα εισοδήματα της περιουσίας ή το προϊόν της εργασίας του, τα περιουσιακά στοιχεία του εναγομένου γονέα και το χρηματικό ποσό, που χρειάζεται το τέκνο για την διατροφή του με βάση τις ανάγκες του, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του, χωρίς να απαιτείται να εκτίθενται και οι οικονομικές δυνάμεις του άλλου γονέα, διότι το στοιχείο αυτό ανήκει στη βάση ενστάσεως από το άρθρο 1489 παρ. 2 ΑΚ, την οποία μπορεί να προτείνει ο εναγόμενος προς περιορισμό της υποχρεώσεώς του προς διατροφή του τέκνου του, ισχυριζόμενος ότι το τέκνο έχει δικαίωμα διατροφής έναντι και του άλλου γονέα, ο οποίος υποχρεούται να συμβάλει στην διατροφή του τέκνου ανάλογα με τις προσδιοριζόμενες με την ένσταση οικονομικές του δυνάμεις. Επίσης, δεν απαιτείται να εκτίθενται στην αγωγή, για το ορισμένο αυτής, οι διατροφικές ανάγκες του τέκνου αναλυτικώς και το ποσό που χρειάζεται για την κάλυψη καθεμιάς, αφού με το συνηθισμένο και εύχρηστο νομικό όρο “διατροφή“ νοείται σαφώς το χρηματικό ποσό που απαιτείται για την κάλυψη των αναγκών του δικαιούχου, δηλαδή για την τροφή, τη στέγαση, το φωτισμό, τη θέρμανση, την ένδυση, την ψυχαγωγία και τη νοσηλεία αυτού, καθώς και για την ανατροφή και την εκπαίδευσή του (ΑΠ 1592/2022). Ο εναγόμενος, συνεπώς, γονέας, προς καταβολή ολόκληρου του ποσού της διατροφής, μπορεί να επικαλεστεί κατ` ένσταση, κατ`άρθρο 262ΚΠολΔ, ότι και ο άλλος γονέας έχει την οικονομική δυνατότητα, σε σχέση με τη δική του και σε συνδυασμό με τις λοιπές υποχρεώσεις του, να καλύψει μέρος της ανάλογης διατροφής του ανηλίκου, οπότε, με την απόδειξη της ένστασης αυτής, περιορίζεται η υποχρέωση του εναγόμενου γονέα, κατά το ποσό που αντιστοιχεί στην οικονομική δυνατότητα και στη βάση αυτής υποχρέωση συνεισφοράς του άλλου γονέα (ΑΠ 36/2021, ΑΠ 433/2021, ΑΠ 1156/2017, ΑΠ 120/2013, ΑΠ 204/2010, ΑΠ 680/2010). Εφόσον, όμως, με την αγωγή δεν ζητείται το σύνολο του ποσού, στο οποίο αποτιμώνται οι διατροφικές ανάγκες του δικαιούχου, αλλά μόνο το μέρος, το οποίο, κατά την άποψη του ενάγοντος, πρέπει να βαρύνει τον εναγόμενο γονέα, σε αναλογία προς τις οικονομικές δυνάμεις του ίδιου και του άλλου γονέα (του εναγομένου), ο αμυντικός ισχυρισμός ότι η αναλογία αυτή είναι διαφορετική από εκείνη που αναφέρεται στην αγωγή, λειτουργεί ως άρνηση. Τότε, ο συσχετισμός των οικονομικών δυνάμεων των δύο γονέων πρέπει να γίνει από το Δικαστήριο αυτεπαγγέλτως, σύμφωνα προς τα εκατέρωθεν αποδεικνυόμενα πραγματικά περιστατικά και ανεξάρτητα από την πληρότητα της σχετικής καταχώρισης του ισχυρισμού στα πρακτικά ή τις προτάσεις του εναγομένου. Η δαπάνη δε για την εξυπηρέτηση στεγαστικών ή καταναλωτικών δανείων δεν προαφαιρείται από τα εισοδήματα του υποχρέου, όπως π.χ. από τον μισθό του, αλλά λαμβάνεται υπόψη, ως στοιχείο προσδιοριστικό της αξίας της περιουσίας του, η οποία πρέπει να εκληφθεί ότι μειώνεται κατά το ποσό του δανείου, καθώς και ως στοιχείο προσδιοριστικό των συνθηκών διαβίωσής του (ΑΠ 1592/2022, ΑΠ 995/2019, ΑΠ 1156/2017). Οι προϋποθέσεις επιδίκασης διατροφής και ο καθορισμός της έκτασης και το ύψος αυτής κρίνονται από το χρόνο έγερσης της αγωγής ή επί αιτήματος για την επιδίκαση από την υπερημερία, από το χρόνο επέλευσής της. Το δικαίωμα αυτό πρέπει να έχει γεννηθεί κατά την πρώτη συζήτηση στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου (ΑΠ 2070/2017, ΑΠ 1626/2000 ΕλλΔνη 2001.710, ΑΠ 1155/1987 ΕΕΝ 1988.614) {βλ. για τα ανωτέρω ΑΠ 248/2025 δημ. στην ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ}.
Από την επανεκτίμηση της ένορκης κατάθεσης των μαρτύρων (ένας για κάθε πλευρά) ……………. και ………….., που εξετάστηκαν ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απομαγνητοφωνημένα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης, των υπ’ αριθμ. πρωτ. ΔΣΠ ΕΒ ………….. και ΔΣΠ ΕΒ ………… από 22/5/2024 ενόρκων βεβαιώσεων των …………… και …………., που δόθηκαν με επιμέλεια του ενάγοντος-εναγομένου ενώπιον του δικηγόρου του ΔΣΠ (ΑΜ …………) ………… κατ’ άρθρο 74 παρ.6 του ν. 4690/2020 και 72 παρ.4 του ν. 4722/2020, μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση της ενάγουσας-εναγομένης (βλ. την υπ’ αριθμ. ……./17.5.2024 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Πειραιώς . …….) καθώς και των υπ’ αριθμ. πρωτ. ΔΣΠ ΕΒ ……. και ΔΣΠ ΕΒ …….. από 28/5/2024 ενόρκων βεβαιώσεων των …….. . και ……….., που δόθηκαν με επιμέλεια της ενάγουσας-εναγομένης ενώπιον της δικηγόρου του ΔΣΠ (ΑΜ ………..) . ………. κατ’ άρθρο 74 παρ.6 του ν. 4690/2020 και 72 παρ.4 του ν. 4722/2020, μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση του ενάγοντος-εναγομένου με δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου στις 24/5/2024, η οποία καταχωρίσθηκε στα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του ανωτέρω Δικαστηρίου και από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, τα οποία νομίμως επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, για να ληφθούν υπόψη προς άμεση απόδειξη και για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, χωρίς όμως η ρητή αναφορά ορισμένων εκ των ανωτέρω εγγράφων να προσδίδει σ’ αυτά αυξημένη αποδεικτική δύναμη σε σχέση με τα λοιπά επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, για τα οποία δεν γίνεται ειδική για το καθένα μνεία, που είναι όμως ισοδύναμα και όλα ανεξαιρέτως συνεκτιμώνται για την ουσιαστική διάγνωση της ένδικης διαφοράς (ΑΠ 1628/2003 ΕλλΔνη 2004.723), καθώς και από τα διδάγματα της κοινής πείρας που λαμβάνονται υπόψη αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο (άρθρο 336 παρ. 4 του ΚΠολΔ), αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Οι διάδικοι τέλεσαν νόμιμο θρησκευτικό γάμο στον Πειραιά Αττικής στις 6/9/1997 κατά τη διάρκεια του οποίου απέκτησαν τρία τέκνα και δη τον ……, που γεννήθηκε στις 13/5/1998, το …….. που γεννήθηκε στις 18/4/2002, οι οποίοι είναι ήδη ενήλικοι καθώς και το ………….., ο οποίος γεννήθηκε στις 4/7/2012 και είναι ανήλικος. Η έγγαμη συμβίωση δεν εξελίχθηκε ομαλά και διασπάστηκε οριστικά τον Οκτώβριο του έτους 2023, οπότε ο εναγόμενος αποχώρησε από την κοινή συζυγική κατοικία. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι το ανήλικο τέκνο των διαδίκων, ………….., την επιμέλεια του οποίου ασκεί οριστικά, δυνάμει της εκκαλουμένης απόφασης, η οποία δεν προσβλήθηκε κατά το κεφάλαιο αυτό, η εκκαλούσα μητέρα του αδυνατεί να διαθρέψει τον εαυτό του διότι δεν έχει δική του περιουσία, ούτε εισοδήματα από οποιαδήποτε άλλη πηγή, ενώ λόγω της ηλικίας του δεν έχει τη δυνατότητα να εργασθεί. Συνεπώς έχει δικαίωμα διατροφής σε χρήμα, κατά μήνα προκαταβαλλόμενης έναντι των γονέων του, οι οποίοι ενέχονται ανάλογα με τις οικονομικές τους δυνάμεις (άρθρα 1486 παρ. 2 και 1489 παρ. 2ΑΚ) για το επίδικο χρονικό διάστημα, ως τέτοιων νοούμενων του εισοδήματος τους από κάθε βιοποριστική πηγή αλλά και της κινητής και ακίνητης περιουσίας τους. Ο εναγόμενος-εφεσίβλητος εργάζεται ως ιδιωτικός υπάλληλος στην εταιρεία ……………… και αποκερδαίνει ετησίως καθαρό το ποσό των 27.863,74 ευρώ (βλ. το προσκομιζόμενο εκκαθαριστικό σημείωμα οικονομικού έτους 2024 από την ΑΑΔΕ ), ήτοι μηνιαίως το ποσό των 2.321,978 ευρώ. Άλλα περιουσιακά στοιχεία, εισοδήματα ή πόρους από άλλη πηγή δεν αποδείχθηκε ότι διαθέτει ο εναγόμενος-εφεσίβλητος. Αυτός φιλοξενείται στην ιδιόκτητη κατοικία των γονέων του στον ……. Αττικής και δεν βαρύνεται με δαπάνη μισθώσεως κατοικίας, βαρύνεται όμως με ανάλογη συμμετοχή του στις λειτουργικές δαπάνες της κατοικίας του (δαπάνες ηλεκτρικού ρεύματος, ύδατος, θέρμανσης κ.α.). Κατά τα λοιπά έχει τις συνήθεις διατροφικές ανάγκες των προσώπων της ηλικίας του, που ζουν υπό όμοιες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες και δεν έχει υποχρέωση διατροφής άλλων προσώπων πλην του ανηλίκου τέκνου του. Η ενάγουσα-εκκαλούσα δεν εργάζεται. Διαμένει σε ιδιόκτητο διαμέρισμα πρώτου ορόφου στον Πειραιά επί της οδού ……………. επιφάνειας 74,10τμ, η οποία αποτελούσε την πρώην οικογενειακή στέγη, μαζί με το ανήλικο τέκνο της και δεν βαρύνεται με δαπάνη μισθώσεως κατοικίας βαρύνεται όμως με ανάλογη συμμετοχή της στις λειτουργικές δαπάνες της κατοικίας της (δαπάνες ηλεκτρικού ρεύματος, ύδατος, θέρμανσης κ.α.). Επίσης έχει στην κυριότητά της δύο ακόμα διαμερίσματα στην ίδια πολυκατοικία και συγκεκριμένα ένα διαμέρισμα στο δεύτερο όροφο επιφάνειας 57,80τμ, του οποίου τη χρήση έχει παραχωρήσει δωρεάν και κατοικεί σε αυτό ο ενήλικος υιός της ……….., για τον οποίο ωστόσο δεν έχει νόμιμη υποχρέωση διατροφής, η μισθωτική αξία του οποίου ανέρχεται στο ποσό των 350 ευρώ μηνιαίως περίπου καθώς επίσης ένα διαμέρισμα του πρώτου ορόφου επιφάνειας 42,50τμ, το οποίο ωστόσο είναι ακατάλληλο για οποιαδήποτε εκμετάλλευση καθώς βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση και χρήζει άμεσης επισκευής και δη επισκευή ρωγμών στους τοίχους, οι οποίες προκλήθηκαν από παλαιότερο σεισμό, επισκευή κουφωμάτων εξωτερικά, έλεγχο ηλεκτρικής εγκατάστασης από την οποία λείπει ο κεντρικός πίνακας με ασφάλειες και ρελέ ασφαλείας, επισκευή και αντικατάσταση ταμπλά εισόδου διαμερίσματος, αντικατάσταση θερμοσίφωνα, επισκευή σοβάδων, επισκευή υδραυλικής εγκατάστασης, επισκευή και τρίψιμο πατωμάτων, βάψιμο όλου του διαμερίσματος, επισκευή ντουλαπιών κουζίνας κτλ (βλ. καταθέσεις μαρτύρων καθώς και την από 15/3/2024 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού ……………) ενώ λόγω της κακής κατάστασης στην οποία βρίσκεται το εν λόγω διαμέρισμα δεν προσελκύει το ενδιαφέρον υποψήφιων αγοραστών. Επίσης η ενάγουσα έχει ποσοστό συγκυριότητας 50% επί μιας μονοκατοικίας επιφάνειας 60,07τμ με βοηθητικούς χώρους 11,90τμ στα ……. Σαλαμίνας Αττικής, η οποία είναι απρόσοδη. Άλλα περιουσιακά στοιχεία, εισοδήματα ή πόρους από άλλη πηγή δεν αποδείχθηκε ότι διαθέτει η ενάγουσα. Επίσης, η τελευταία παρέχει στο ανήλικο τέκνο της τις συνδεόμενες με τη συνοίκηση προσωπικές φροντίδες και υπηρεσίες της (παρασκευή φαγητού, πλύσιμο, σιδέρωμα κ.λπ.) που είναι αποτιμητές σε χρήμα. Το ανήλικο τέκνο των διαδίκων διαμένει, όπως προαναφέρθηκε, με την ενάγουσα μητέρα του στην πρώην συζυγική κατοικία, ιδιοκτησίας της, δίχως έτσι να επιβαρύνεται με δαπάνες στέγασης (καταβολής μισθώματος), βαρυνόμενο, όμως, κατά την αναλογία του με τις λειτουργικές δαπάνες της οικίας αυτής (δαπάνες θέρμανσης, κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος και νερού), που καλύπτονται από τη μητέρα του. Ο ανήλικος . …….., γεννηθείς στις 4/7/2012 είναι μαθητής φοιτά δε σε δημόσια σχολική μονάδα. Παρουσιάζει ειδική αναπτυξιακή διαταραχή της κινητικής λειτουργίας και διαταραχή λόγου, ήτοι παιδοψυχιατρική διαταραχή, η οποία επηρεάζει την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του (βλ. τη με αριθμ. πρωτ. ………../20.6.2018 ιατρική βεβαίωση γνωμάτευση του ιατρού ………. του Παιδοψυχιατρικού Τμήματος του Τζάννειου Γενικού Νοσοκομείου), ενώ σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. εμπ.πρωτ……./13.1.2022 αξιολογική έκθεση του προϊσταμένου του ….. ΚΕΔΕΣΥ …… ο ανήλικος παρουσιάζει ειδική αναπτυξιακή διαταραχή της κινητικής λειτουργίας, δυσκολίες στην επεξεργασία και ανάκληση οπτικών και ακουστικών ερεθισμάτων, συνοδές μαθησιακές δυσκολίες, επιπροσθέτως δε όπως προκύπτει από την από 22/3/2024 βεβαίωση της ψυχολόγου ………… ο ανήλικος πληροί κριτήρια διάγνωσης Παρορμητικότητας-Υπερκινητικότητας και συνολικής διάγνωσης ΔΕΠ-Υ (μικτού τύπου). Συνεπώς, λόγω της παιδοψυχιατρικής διαταραχής και των ανωτέρω μαθησιακών δυσκολιών ο ανήλικος αφενός χρειάζεται συνεδρίες με παιδοψυχολόγο με κόστος 30€ ανά συνεδρία, οι οποίες (συνεδρίες) αντιστοιχούν σε μηνιαία δαπάνη σε βάθος πενταετίας 90 ευρώ αφετέρου χρήζει ενισχυτικής διδασκαλίας στα μαθήματα του σχολείου για τα οποία θα απαιτηθεί σε βάθος πενταετίας κατά μέσο όρο μηνιαία δαπάνη 120€ (βλ. την από 20/12/2023 βεβαίωση από το φροντιστήριο μέσης εκπαίδευσης . ………..). Επίσης, ο ανήλικος παρακολουθεί μαθήματα αγγλικών για τα οποία με την αντίστοιχη αγορά βιβλίων και το κόστος της συμμετοχής του στις εκάστοτε εξετάσεις απόκτησης πτυχίων μέχρι την τάξη E Senior θα απαιτηθεί κατά μέσο όρο δαπάνη 100€/μηνιαίως σε βάθος πενταετίας. Επιπροσθέτως, ο ανήλικος χρειάζεται να υποβληθεί σε οδοντιατρική και ορθοδοντική θεραπεία για την οποία θα απαιτηθεί ποσό 50€/μηνιαίως για την επόμενη πενταετία. Άλλα προβλήματα υγείας δεν αντιμετωπίζει ο ανήλικος. Για το επίδικο χρονικό διάστημα, οι λοιπές δαπάνες συντήρησης, ανατροφής και εκπαίδευσής του και συγκεκριμένα οι δαπάνες τροφής, ένδυσης, υπόδησης, ψυχαγωγίας, παραθερισμού και αγοράς σχολικών ειδών, προσωπικών ειδών κ.λ.π. και μετακινήσεών του είναι οι συνήθεις δαπάνες που απαιτούνται για τέκνα της ίδιας με αυτό ηλικίας που διαβιώνουν κάτω από τις ίδιες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες. Συνολικά, δηλαδή, οι μηνιαίες ανάγκες του ως άνω ανηλίκου τέκνου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής τους με βάση τις οικονομικές δυνάμεις των γονέων του και ανταποκρίνονται στα απαραίτητα έξοδα για τη διατροφή, ψυχαγωγία, ένδυση, υπόδηση, εκπαίδευση, παραθερισμό και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη (πέραν της καλυπτόμενης από τον ασφαλιστικό φορέα που είναι εμμέσως ασφαλισμένα) ανέρχονται κατά το επίδικο χρονικό διάστημα στο ποσό των οκτακοσίων (800) ευρώ μηνιαίως. Στο ποσό που αντιστοιχεί στη διατροφή του, συνυπολογίζεται και η παροχή προσωπικής εργασίας και φροντίδων της μητέρας του για την ανατροφή του, η οποία είναι αποτιμητή σε χρήμα όπως επίσης και η δαπάνη ηλεκτροφωτισμού, ύδρευσης, θέρμανσης. Με τα δεδομένα αυτά ο εφεσίβλητος-εναγόμενος πρέπει για το επίδικο χρονικό διάστημα να καταβάλλει ως ανάλογη τακτική σε χρήμα διατροφή για το ανήλικο τέκνο του, το ποσό των εξακοσίων (600,00) ευρώ μηνιαίως για χρονικό διάστημα πέντε ετών από την επομένη της επίδοσης της κρινόμενης αγωγής, προκαταβαλλόμενα το πρώτο πενθήμερο εκάστου μηνός. Κατά το λοιπό ποσό των διακοσίων (200,00) ευρώ μηνιαίως, που απαιτείται για τη διατροφή του ως άνω τέκνου, θα συνεισφέρει η ενάγουσα – μητέρα του, η οποία θα το προσφέρει, με παροχές είτε σε είδος είτε σε χρήμα, ως έχουσα, κατά νόμο, συντρέχουσα και ανάλογη των οικονομικών και εν γένει δυνατοτήτων της υποχρέωση διατροφής του, δεδομένου ότι η τελευταία, η οποία είναι γεννηθείσα το έτος 1969, δεν έχει ιδιαίτερες γραμματικές ή τεχνικές γνώσεις και δεν εργάστηκε ποτέ από την τέλεση του γάμου τους το έτος 1997 και εφεξής ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει ορθοπεδικά προβλήματα και δη βαρεία μετατραυματική αρθρίτιδα (ΑΡ) ποδοκνημικής (βλ. την από 13/3/2024 ιατρική βεβαίωση του Ορθοπαιδικού …………….), λόγω δε των δυσχερών συνθηκών που επικρατούν στην αγορά εργασίας ακόμα και για άτομα παραγωγικής ηλικίας με αυξημένα τυπικά προσόντα, η ενάγουσα η οποία δεν έχει καμία εργασιακή εμπειρία και επαγγελματική κατάρτιση, αδυνατεί να εξεύρει κατάλληλο επάγγελμα ώστε να συμμετέχει στη μηνιαία αποτιμώμενη σε χρήμα διατροφή του ανηλίκου με μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής. Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο έκανε δεκτή εν μέρει κατά το ανωτέρω κεφάλαιο την υπό κρίση αγωγή ως κατ’ ουσία βάσιμη και αφού προσδιόρισε τις συνολικές αποτιμώμενες σε χρήμα ανάγκες του ανηλίκου στο ποσό των εξακοσίων ευρώ μηνιαίως αναγνώρισε την υποχρέωση του εναγόμενου να καταβάλλει στην ενάγουσα, για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου τους, εντός του πρώτου πενθημέρου κάθε μήνα, ως διατροφή σε χρήμα, το συνολικό ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ μηνιαίως για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από την επομένη της επίδοσης της αγωγής, με το νόμιμο τόκο από τη καθυστέρηση πληρωμής κάθε μηνιαίας δόσης και έως την εξόφληση εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις ως προς το ύψος της μηνιαίας αποτιμώμενης σε χρήμα διατροφής του ανηλίκου καθώς επίσης των οικονομικών δυνάμεων του εναγομένου και τον προσδιορισμό του αναλόγου, προς τις οικονομικές δυνατότητες εκάστου γονέως, ποσοστού συμμετοχής στη διατροφή του ανήλικου τέκνου.
Κατόπιν των ανωτέρω, δεκτών εν μέρει γενομένων ως κατ’ ουσία βασίμων των σχετικών λόγων έφεσης, πρέπει να γίνει δεκτή ως κατ’ ουσία βάσιμη η υπό κρίση έφεση, να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη με αριθμ. 471/2025 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, απόφαση, κατά τα κεφάλαιο που αφορά την επιδίκαση μηνιαίας σε χρήμα αναλογούσας στον εναγόμενο διατροφής για το ανήλικο τέκνο του, να κρατηθεί η υπόθεση και να δικαστεί η από 15/2/2024 αγωγή, να γίνει αυτή εν μέρει δεκτή και να αναγνωριστεί η υποχρέωση του εναγόμενου να καταβάλει στην ενάγουσα για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου τους, ……………, το ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα πέντε ετών από την επομένη της επίδοση της αγωγής με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση καταβολής κάθε περιοδικής παροχής και μέχρι την ολοσχερή εξόφληση. Τέλος, πρέπει να συμψηφισθούν τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας, λόγω της μεταξύ τους συγγενικής σχέσης (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ), πέραν του ποσού, το οποίο έχει ήδη προκαταβληθεί, σύμφωνα με τα κατωτέρω ειδικότερα διαλαμβανόμενα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δικάζει αντιμωλίαν των διαδίκων την από 24/2/2025 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ …………../25.2.2025 και αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου και προσδιορισμού δικασίμου ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ/ΕΑΚ ………./25.2.2025) έφεση κατά της υπ’ αριθμ. 471/2025 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση).
Δέχεται τυπικά και κατ΄ ουσίαν την έφεση.
Διατάσσει την απόδοση στην εκκαλούσα του κατατεθέντος από αυτήν παράβολου του Δημοσίου.
Εξαφανίζει την εκκαλουμένη υπ’ αριθμ. 471/2025 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας.
Κρατεί την υπόθεση και Δικάζει την από 15/2/2024 (ΓΑΚ/ΕΑΚ …………/2024) αγωγή κατά το μέρος αυτό.
Δέχεται εν μέρει την αγωγή.
Αναγνωρίζει την υποχρέωση του εναγόμενου να καταβάλει στην ενάγουσα για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου τους, ……………, το ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα πέντε ετών από την επομένη της επίδοση της αγωγής με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση καταβολής κάθε περιοδικής παροχής και μέχρι την ολοσχερή εξόφληση
Συμψηφίζει στο σύνολό της τη δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας, πέραν του ποσού, το οποίο έχει ήδη προκαταβληθεί.
Κρίθηκε, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στον Πειραιά, στις 29.10.2026 χωρίς την παρουσία των διαδίκων και των πληρεξουσίων Δικηγόρων τους.
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ