ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΤΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Αριθμός απόφασης 720/2026
ΤΟ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
(4ο τμήμα)
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές Θεώνη Μπούρη, Πρόεδρο Εφετών, Αγγελική Καγιούλη, Εφέτη, Πανωραία Γιαννοπούλου, Εφέτη-Εισηγήτρια και από τη Γραμματέα Ε.Δ.
Συνεδρίασε στο ακροατήριό του την ………….. για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:
Του εκκαλούντος: ……………, ο οποίος ήταν απών και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.
Της εφεσίβλητης: ………., κατοίκου εν ζωή ………….. Αττικής, της οποίας τον επισυμβάντα στις 14.03.2024 θάνατο γνωστοποίησαν και δήλωσαν ότι συνεχίζουν τη δίκη ως καθολικοί διάδοχοί της οι 1) ……… και 2) ……………. οι οποίοι παραστάθηκαν δια της πληρεξουσίας δικηγόρου τους Ευγενίας Κατρη (ΔΣΑ ………..).
Η ενάγουσα και ήδη εφεσίβλητη, η οποία απεβίωσε και στη θέση της υπεισήλθαν και συνεχίζουν τη δίκη ως καθολικοί διάδοχοί της οι ανωτέρω παριστάμενοι, άσκησε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς την από 28.07.2010 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ……./06.08.2010 αγωγή της σε βάρος του εκκαλούντος και του ………… και ζήτησε να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται σ’ αυτή. Επί της αγωγής αυτής, η οποία συζητήθηκε στη δικάσιμο της 27.03.2013, εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 2893/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία έγινε δεκτή εν μέρει η ως άνω αγωγή της εφεσίβλητης. Κατά της ως άνω απόφασης ο πρώτος εναγόμενος και ήδη εκκαλών άσκησε την από 09.07.2013 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως …./15.07.2013 έφεσή του, αντίγραφο της οποίας κατατέθηκε στη Γραμματεία του Εφετείου Πειραιώς με γενικό αριθμό κατάθεσης …../07.10.2024 και ειδικό αριθμό κατάθεσης …./07.10.2024, η οποία προσδιορίσθηκε αρχικώς για την 22.05.2025 και μετά από αναβολή για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας και εγγράφηκε στο πινάκιο με αριθμό 1, ζητεί δε να γίνει δεκτή η έφεσή του για όσους λόγους επικαλείται σε αυτήν.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ
1. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286, 287, 288, 289, 290, 291 και 292 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι η πολιτική δίκη διακόπτεται και με το θάνατο ενός των διαδίκων, με αποτέλεσμα την ακυρότητα κάθε διαδικαστικής πράξης που ενεργείται μετά απ’ αυτήν και πριν την επανάληψή της, εκτός αν την ενεργήσει ο διάδικος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή. Επέρχεται δε η διακοπή από τη γνωστοποίηση του λόγου της προς τον αντίδικο με επίδοση δικογράφου ή με τις προτάσεις ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξης, από εκείνον που έχει το δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή και από εκείνον που μέχρι την επέλευση του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του θανόντος. Ως διάδικος, υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης, στην περίπτωση θανάτου του αρχικού διαδίκου, νοείται ο καθολικός διάδοχός του (κληρονόμος του), ο οποίος υπεισέρχεται αυτοδικαίως στην έννομη σχέση της δίκης (ΑΠ 891/2023, ΑΠ 1281/2021, ΑΠ 1181/2021, ΑΠ 1251/2021 ΝΟΜΟΣ). Η επανάληψη της δίκης που έχει διακοπεί, λόγω θανάτου κάποιου διαδίκου, μπορεί να γίνει εκούσια, με ρητή ή σιωπηρή δήλωση των προσώπων τα οποία, ως κληρονόμοι εκείνου, υπεισέρχονται στην δικονομική θέση του. Εφόσον αποδεικνύεται ή συνομολογείται από τον αντίδικο, έστω και σιωπηρά, η νόμιμη δυνατότητα του προσώπου να διεξάγει τη δίκη στη θέση του διαδίκου, στον οποίο αφορούσε το διακοπτικό γεγονός, δεν απαιτείται ιδιαίτερη συζήτηση περί της επανάληψης και η δίκη συνεχίζεται κανονικά (ΑΠ 14/2023 ΝΟΜΟΣ, ΤρΕφΠειρ 151/2024 δημ. στην ιστοσελίδα Εφετείου Πειραιώς).
2. Στην προκειμένη περίπτωση κατά την εκφώνηση της υπόθεσης στη σειρά της από το οικείο πινάκιο η ενάγουσα-εφεσίβλητη ……….., δεν παραστάθηκε. Αντ’ αυτής εμφανίσθηκε η δικηγόρος Αθηνών (ΑΜ ΔΣΑ …….) ………, η οποία, με προφορική δήλωση, που καταγράφηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης αυτού του Δικαστηρίου και περιλαμβάνεται στις προτάσεις που κατέθεσε, αφενός γνωστοποίησε ότι η προαναφερόμενη ………… απεβίωσε την 14.03.2024, στη Νίκαια Αττικής (μετά την άσκηση της υπό κρίση έφεσης), αφετέρου δήλωσε ότι τη δίκη επαναλαμβάνουν εκουσίως οι εκ διαθήκης κληρονόμοι της αποβιώσασας, …………. και ……………, κάτοικοι Νίκαιας Αττικής. Επομένως, διά της γνωστοποίησης του θανάτου της ανωτέρω διαδίκου, που συνιστά διακοπτικό της δίκης γεγονός, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 286 στοιχ. α’ του ΚΠολΔ, με προφορική δήλωση της πληρεξούσιας δικηγόρου των κληρονόμων της, ήτοι προσώπων που έχουν δικαίωμα να επαναλάβουν τη δίκη, στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, η οποία καταχωρίστηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά, επήλθε νόμιμα βίαιη διακοπή της δίκης επί της υπό κρίση έφεσης και εκούσια επανάληψη αυτής από τους κληρονόμους της αποβιώσασας εφεσίβλητης, όπως προβλέπεται στις διατάξεις των άρθρων 287 και 290 του ιδίου Κώδικα. Επισημαίνεται ότι προσκομίζονται η ληξιαρχική πράξη θανάτου της αποβιώσασας διαδίκου και όλα τα απαιτούμενα έγγραφα, εκ των οποίων πλήρως αποδεικνύεται η κληρονομική ιδιότητα των προαναφερόμενων προσώπων και συνακόλουθα η ικανότητά τους να γνωστοποιήσουν το θάνατο της προαναφερόμενης αρχικής διαδίκου και να συνεχίσουν τη δίκη. Συνεπώς, η κατά τα ως άνω βιαίως διακοπείσα δίκη επί της ανωτέρω έφεσης νομίμως συνεχίζεται από τους παρισταμένους εκ διαθήκης κληρονόμους της αποβιώσασας αρχικής εφεσίβλητης, οι οποίοι υπεισήλθαν στη δικονομική θέση της.
3. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 524 § 3 εδ. α’ του KΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του Ν. 4335/2015 κι ακολούθως τροποποιήθηκε με το άρθρο 28 του Ν. 4842/2021, με έναρξη ισχύος, κατ’ άρθρο 120 εδ. β’ αυτού από 01.01.2022, εφαρμοζόμενου και επί εκκρεμών ένδικων μέσων (άρθρο 116 § 2 β’ αυτού), «Σε περίπτωση ερημοδικίας του εκκαλούντος η έφεση απορρίπτεται, εφόσον είναι παραδεκτή». Όπως ίσχυε και πριν την ανωτέρω τροποποίηση, η απόρριψη της έφεσης λόγω της ερημοδικίας του εκκαλούντος γίνεται κατ’ ουσίαν και όχι κατά τύπους. Γιατί, παρόλο που στην πραγματικότητα οι λόγοι της έφεσης δεν εξετάζονται ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητά τους, θεωρείται, κατά πλάσμα του νόμου, ότι είναι αβάσιμοι και για την αιτία αυτή πάντοτε απορριπτέοι, αφού δεν δίδεται στο δικαστήριο η δυνατότητα έκδοσης αντίθετης απόφασης περί παραδοχής τους (ΟλΑΠ 16/1990 ΝοΒ 1990. 1337, ΑΠ 53/2021, ΑΠ 635/2020, ΑΠ 1478/2019, ΑΠ 268/2016 ΝΟΜΟΣ). Εξάλλου, ο εκκαλών με την απουσία του ή τη μη προσήκουσα παράστασή του τεκμαίρεται ότι παραιτείται από την έφεση και αποδέχεται την πρωτόδικη απόφαση (ΑΠ 476/2017, ΑΠ 268/2016 ΝΟΜΟΣ). Όμως, της απόρριψης της έφεσης κατ’ ουσίαν προηγείται η εξέταση του παραδεκτού της. Με τη συμπλήρωση του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 524 διευκρινίζεται με τον πλέον σαφή τρόπο, ότι η απόρριψη της έφεσης ως ανυποστήρικτης είναι απόρριψη επί της ουσίας, άρα δογματικώς προϋποθέτει παραδεκτή άσκησή της. Επομένως, εάν η έφεση είναι για οποιονδήποτε λόγο απαράδεκτη, ιδίως εκπρόθεσμη ή λόγω μη καταβολής του παράβολου του άρθρου 495 KΠολΔ, ή λόγω έλλειψης άλλων διαδικαστικών προϋποθέσεων, πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτη και όχι ως ανυποστήρικτη, δηλαδή επί της ουσίας. Εξάλλου, το άρθρο 532 KΠολΔ ορίζει την εξέταση του παραδεκτού της έφεσης ανεξαρτήτως του εάν ο εκκαλών παρίσταται ή όχι στη δίκη (I. Κατράς, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, 3η έκδ., 2021, σ. 667, sakkoulas-online). Ειδικότερα από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 524 §§ 1, 3 KΠολΔ, όπως ισχύει σήμερα, συνάγεται, ότι επί ερημοδικίας του εκκαλούντος στην κατ’ έφεση δίκη η έφεση απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη, εφόσον είναι παραδεκτή. Το ίδιο ισχύει σε περίπτωση ερημοδικίας του εφεσιβλήτου ως προς την αντέφεση (άρθρα 524 §§ 1, 3 KΠολΔ). Όλα τα παραπάνω προϋποθέτουν ότι το δικαστήριο θα ερευνήσει ποιος από τους διαδίκους επισπεύδει τη συζήτηση της έφεσης. Αν το γεγονός αυτό δεν διευκρινίζεται, τότε η συζήτηση της έφεσης κηρύσσεται απαράδεκτη γιατί λείπει η απαιτούμενη προδικασία της κλήσης προς συζήτηση (ΕφΑθ 1535/2001 ΑρχΝ 52. 563), ενώ εάν αυτή επισπεύδεται από τον απόντα εκκαλούντα και το αποδεικνύει ο παριστάμενος εφεσίβλητος, προσκομίζοντας επικυρωμένο αντίγραφο της εφέσεως, που του έχει επιδοθεί με πράξη προσδιορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση (άρθρα 139 § 3, 498 §§ 1 και 2 KΠολΔ), απορρίπτεται η έφεση, χωρίς την περαιτέρω έρευνά της, διότι τεκμαίρεται παραίτηση του εκκαλούντος από την έφεση και αποδοχή της πρωτόδικης απόφασης (ΑΠ 476/2017, ΑΠ 268/2016 ΝΟΜΟΣ). Το ίδιο αποφασίζει το Εφετείο και όταν τη συζήτηση της έφεσης επισπεύδει ο εφεσίβλητος και το αποδεικνύει, προσκομίζοντας έκθεση επίδοσης αντιγράφου της έφεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση (άρθρα 139 §§ 1 και 2, 498 KΠολΔ, βλ. ΟλΑΠ 16/1990 ΕλλΔνη 31. 804, ΕφΑιγ 104/2023 αδημ) [ΕφΑθ 849/2025 ΝΟΜΟΣ].
4. Στην προκείμενη περίπτωση, φέρεται προς συζήτηση η κρινόμενη από 09.07.2013 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης …../15.07.2013 και αριθμό έκθεσης προσδιορισμού ……./07.10.2024 έφεση κατά της υπ’ αριθμ. 2893/2013 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία εκδόθηκε κατά την τακτική διαδικασία, επί της από 28.07.2010 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ……./06.08.2010 αγωγής της ενάγουσας και ήδη εφεσίβλητης κατά του ήδη εκκαλούντος και του ……… Από την έκθεση κατάθεσης και ορισμού συζήτησης με αριθμό ……../07.10.2024 της γραμματέως του Εφετείου Πειραιώς, η οποία υπάρχει συνημμένη στην ανωτέρω έφεση, προκύπτει ότι η συζήτηση της ένδικης έφεσης επισπεύδεται ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 22.05.2025, με επιμέλεια της πληρεξούσιας δικηγόρου των εφεσίβλητων, ……., η οποία, όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες με επίκληση υπ’ αριθμ. …../06.11.2024 και ……./28.08.2026 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών-Πειραιώς με έδρα το Πρωτοδικείο Αθηνών, ……….., επέδωσε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον εκκαλούντα, ακριβές αντίγραφο της ένδικης έφεσης με πράξη προσδιορισμού δικασίμου τόσο για την αρχική όσο και για την μετ’ αναβολή δικάσιμο και κλήση για να παραστεί ο εκκαλών στη συζήτησή της (άρθρα 124 §§ 1-2,126 § 1α, 127 § 1 KΠολΔ). Κατά την ημερομηνία αυτή (01.10.2026), κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από τη σειρά του πινακίου και συζητήθηκε, ο εκκαλών δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε κατέθεσε έγγραφη δήλωση κατ’ άρθρο 242 § 2 του KΠολΔ ότι επιθυμεί να συζητηθεί η υπόθεση χωρίς την εμφάνισή του στο ακροατήριο, προκαταθέτοντας έγγραφες προτάσεις. Ωστόσο, προ της κατ’ ουσίαν απόρριψης της έφεσης για τον λόγο αυτό, θα πρέπει κατά τα προεκτεθέντα, να προηγηθεί η εξέταση του παραδεκτού της, σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν. Από την επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας προκύπτει ότι η ένδικη έφεση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495 επ., 518 § 1 ΚΠολΔ), καθόσον κατατέθηκε στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου στις 15.07.2013, δεδομένου ότι δεν επικαλείται κάποιος διάδικος την επίδοση της εκκαλουμένης απόφασης, ούτε προκύπτει αυτή από κάποιο στοιχείο της δικογραφίας και από τη δημοσίευσή της στις 20.05.2013 μέχρι την κατάθεση της ένδικης έφεσης στις 15.07.2013 δεν είχε παρέλθει τριετία (άρθρα 19, 495 § 1, 511, 513 § 1 περ. β’, 516 § 1, 517, 518 § 2 του ΚΠολΔ, όπως τα άρθρα 495 και 518 ίσχυαν, λόγω του χρόνου άσκησης της έφεσης, μετά την αντικατάστασή τους με το άρθρο τρίτο και τέταρτο του άρθρου 1 σε συνδ. με άρθρο 1 του ένατου άρθρου παρ. 4 του Ν. 4335/2015) και για το παραδεκτό της κατατέθηκε από τον εκκαλούντα το νόμιμο παράβολο ποσού 200 ευρώ (βλ. τα συνημμένα παράβολα με αριθμούς ……………), κατ’ άρθρο 495 § 4 ΚΠολΔ, η οποία προστέθηκε με το άρθρο 12 § 2 Ν.4055/2012 (ΦΕΚ Α 51/12.03.2012) και ίσχυε από 02.04.2012. Μετά ταύτα, εφόσον η έφεση είναι παραδεκτή και ο εκκαλών δεν εμφανίστηκε στη δικάσιμο αυτή, η έφεσή του πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή κι ακολούθως να απορριφθεί στην ουσία της ως ανυποστήρικτη, χωρίς να ακολουθήσει περαιτέρω έρευνα των λόγων της, λόγω δε της ήττας του εκκαλούντος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του παράβολου της έφεσης στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 § 3 του KΠολΔ), ενώ αυτός (εκκαλών) πρέπει να καταδικασθεί στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των εφεσίβλητων για τον παρόντα βαθμό δικαιοδοσίας (άρθρα 176, 183, 184 και 191 § 2 του ΚΠολΔ) κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό. Τέλος, πρέπει να ορισθεί το νόμιμο παράβολο για την περίπτωση άσκησης ανακοπής ερημοδικίας κατά της παρούσας απόφασης από τον εκκαλούντα (άρθρα 501, 502 § 1 και 505 § 2 του KΠολΔ), κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό της παρούσας.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ ερήμην του εκκαλούντος.
ΟΡΙΖΕΙ το προκαταβλητέο παράβολο για την περίπτωση ασκήσεως ανακοπής ερημοδικίας στο ποσό των διακοσίων ενενήντα ευρώ (290 €).
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και απορρίπτει κατ’ ουσία την έφεση.
ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου της έφεσης στο δημόσιο ταμείο.
ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ σε βάρος του εκκαλούντος τα δικαστικά έξοδα των εφεσίβλητων, για τον παρόντα βαθμό δικαιοδοσίας, το ύψος των οποίων ορίζει στο ποσό των εξακοσίων ευρώ (600 €).
ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε την 5/11/2026 και δημοσιεύτηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στον Πειραιά, χωρίς την παρουσία των διαδίκων και των πληρεξούσιων δικηγόρων τους, την 9η Νοεμβρίου 2026.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ