ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ
ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 726/2026
ΤΟ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ
Αποτελούμενο από τους Δικαστές Θεώνη Μπούρη, Πρόεδρο Εφετών, Αναστασία Παρούση, Εφέτη, Ελευθέριο Αγγελίδη, Εφέτη – Εισηγητή και από τη Γραμματέα Ε.Δ
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του την …………. για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
TOY ΕΚΚΑΛΟΥΝΤΟΣ: Ελληνικού Δημοσίου, όπως νομίμως εκπροσωπείται από τον Υπουργό Οικονομικών, με έδρα στην Αθήνα, ΑΦΜ …….. και το οποίο εκπροσωπήθηκε από την δικαστική πληρεξούσια του Ν.Σ.Κ. Σπυριδούλα – Έλλη Σωτηρίου (ΑΜ ΝΣΚ ……), με δήλωση κατ’ άρθρο 242§2 ΚΠολΔ.
ΤΩΝ ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΩΝ: 1) …………. και 2) ……………, που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ανάργυρο Δήμιζα (ΑΜ ΔΣΠ ……), με δήλωση κατ’ άρθρο 242§2 ΚΠολΔ.
Οι εφεσίβλητοι άσκησαν ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιά την από 28-09-2023 και με ΓΑΚ/ΕΑΚ δικογράφου ………../2023 αγωγή, επί της οποίας εκδόθηκε η με αριθμό 2262/2025 απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου, που δέχθηκε την αγωγή.
Την απόφαση αυτή προσέβαλε ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου το εναγόμενο και ήδη εκκαλούν με την από 15-09-2025 και με ΓΑΚ/ΕΑΚ δικογράφου …………/2025 έφεσή του, δικάσιμος της οποίας ορίσθηκε η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά εγγραφής της στο οικείο πινάκιο, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των διαδίκων κατέθεσαν εμπρόθεσμα τις προτάσεις τους και παραστάθηκαν στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου με δήλωση του άρθρου 242§2 ΚΠολΔ.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Νόμιμα φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η από 15-09-2025 και με ΓΑΚ/ΕΑΚ δικογράφου ………../2025 έφεση του εναγόμενου Ελληνικού Δημοσίου και ήδη εκκαλούντος κατά των εναγόντων και ήδη εφεσίβλητων προς εξαφάνιση της με αριθμό 2262/2025 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιά (τακτική διαδικασία) που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων και έκανε δεκτή ως βάσιμη κατ’ ουσίαν την από 28-09-2023 και με ΓΑΚ/ΕΑΚ δικογράφου ………./2023 αγωγή των εναγόντων και νυν εφεσίβλητων κατά του εναγόμενου και νυν εκκαλούντος. Η ανωτέρω έφεση έχει ασκηθεί νόμιμα κατ’ άρθρο 495§1 ΚΠολΔ με κατάθεση του δικογράφου της στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και εμπρόθεσμα, κατ’ άρθρο 518§1 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με άρθρο 11 εδ. α’ του Κώδικα των νόμων περί δικών του Δημοσίου, που κωδικοποιήθηκε με το κανονιστικό διάταγμα της 26.6/10.7.1944, όπως η διάταξη αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 του ν. 3514/2006, διότι η εκκαλούμενη απόφαση εκδόθηκε στις 22-05-2025, επιδόθηκε στις 03-06-2025, η δε έφεση κατατέθηκε στη γραμματεία του εκδόσαντος την εκκαλούμενη απόφαση Δικαστηρίου στις 15-09-2025 (βλ. την με ΓΑΚ/ΕΑΚ ………./2025 δικογράφου ένδικου μέσου). Πρέπει, λοιπόν, η έφεση που αρμοδίως κατ’ άρθρο 19 ΚΠολΔ εισάγεται για να δικασθεί από το παρόν Δικαστήριο, να γίνει τυπικά δεκτή και να εξετασθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της, κατά την ίδια ως άνω τακτική διαδικασία. Σημειώνεται ότι για το παραδεκτό του ως άνω ενδίκου μέσου, δεν απαιτείται η καταβολή του τασσόμενου από την παράγραφο 3 του άρθρου 495 ΚΠολΔ παράβολου, αφού το εκκαλούν Ελληνικό Δημόσιο απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής κάθε τέλους και παράβολου για την άσκηση ενδίκου μέσου σύμφωνα με το άρθρο 19§1 του Κώδικα των νόμων περί δικών του Δημοσίου, που κωδικοποιήθηκε με το κανονιστικό διάταγμα της 26.6/10.7.1944 (ΑΠ 1607/2017, ΤΝΠ ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ, ΕφΠειρ 50/2020, www.efeteio-peir.gr).
Με την από 28-09-2023 και με ΓΑΚ/ΕΑΚ δικογράφου ………/2023 αγωγή οι ενάγοντες εκθέτουν ότι στις 08-01-2015 απεβίωσε ο ……….., κάτοικος εν ζωή Κερατσινίου Αττικής, ο οποίος ήταν θείος τους εκ της πατρικής γραμμής και δη αδελφός του πατέρα τους, ………… Ότι κατά τον χρόνο του θανάτου του, ο αποβιώσας κατέλιπε πλησιέστερους συγγενείς του τη σύζυγό του, …………., καθώς και τα δύο ενήλικα τέκνα του, …………. και …………… Ότι ο αποβιώσας κατέλιπε επίσης την από 29-12-2000 ιδιόγραφη διαθήκη, η οποία δημοσιεύθηκε στις 15-04-2015 ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, δυνάμει του με αριθμό …../15.4.2015 Πρακτικού, με την οποία όριζε ως μοναδική κληρονόμο ολόκληρης της ακίνητης και κινητής περιουσίας του, τη θυγατέρα του …………… Ότι ο κληρονομούμενος όσο ήταν εν ζωή είχε πληθώρα χρεών προς το Δημόσιο και δη στην Εφορία, συνολικού ύψους 2.675.715,74€. Ότι οι αρχικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος, ήτοι η σύζυγος και οι δύο θυγατέρες του, αποποιήθηκαν την κληρονομία του, προβαίνοντας στην από 30-07-2015, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, δήλωση αποποίησης κληρονομίας, με αριθμό έκθεσης ……/2015, η δε θυγατέρα του ……….. προέβη αυθημερόν και στην από 30-07-2015, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, δήλωση αποποίησης κληρονομίας ως εκ διαθήκης κληρονόμος, με αριθμό έκθεσης ……/2015. Ότι περαιτέρω, αυθημερόν, ακολούθησε η από 30-07-2015 ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά δήλωση αποποίησης κληρονομίας των εξ αδιαθέτου κληρονόμων 2ης τάξης ενήλικων τέκνων της ήδη αποποιηθείσας θυγατέρας του θανόντος, ……….., με αριθμό έκθεσης ……../2015 και δη του ……….. (εγγονού του θανόντος από τη μητρική γραμμή) και του …………… (εγγονού του θανόντος από τη μητρική γραμμή), καθώς και της ………. (εγγονής του θανόντος από τη μητρική γραμμή) και δη θυγατέρας της κόρης του θανόντος, …………… Ότι οι ενάγοντες έλαβαν γνώση το πρώτον στις 14-09-2021 για τις οφειλές του αποβιώσαντος, για τις αποποιήσεις των εγγυτέρων συγγενών του, καθώς και για την επαγωγή της ως άνω κληρονομίας στους ίδιους, ένεκα των ως άνω αποποιήσεων, ότε τους επιδόθηκε, με την ιδιότητά τους ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος, η με αριθμό ……../3.9.2021 ατομική ειδοποίηση καταβολής υπερημερίας από τη Δ.Ο.Υ. E’ Πειραιά, ποσού 2.675.715,74€, για χρέη του αποβιώσαντος. Ότι, κατόπιν τούτου, στις 29-09-2021, οι ενάγοντες προέβησαν στις με αριθμούς ……./2021 και ……/2021 αντίστοιχα αποποιήσεις κληρονομίας ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, δεδομένου ότι ο πατέρας τους και αδελφός του αποβιώσαντος, ………., είχε αποβιώσει, ενώ αυθημερόν προέβησαν σε αποποίηση και τα ενήλικα τέκνα του πρώτου των εναγόντων, …………….., ……………. και ……………., ενώ ο δεύτερος των εναγόντων υπέβαλε μετά της συζύγου του, ……….., ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, την από 04-10-2021 αίτηση προκειμένου να τους παρασχεθεί η άδεια να αποποιηθούν για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου τους, ………, την επαχθείσα σε αυτό κληρονομία του αποβιώσαντος. Ότι οι ενάγοντες ουδεμία κοινωνική επαφή ή σχέση διατηρούσαν με τον αποβιώσαντα και την οικογένειά του, τον οποίο είδαν για πρώτη φορά στην κηδεία του πατρός τους, ο οποίος απεβίωσε στις 26-07-1995, ενώ στην κηδεία του αποβιώσαντος δεν παρέστησαν οι ίδιοι. Ότι η μη αποποίηση από τους ίδιους της κληρονομίας του αποβιώσαντος θείου τους εντός της νόμιμης προθεσμίας από την αποποίηση των εξ αδιαθέτου και εκ διαθήκης κληρονόμων του, οι οποίες έλαβαν χώρα στις 30-07-2015, οφείλεται σε πλάνη τους και συγκεκριμένα στην άγνοια των πραγματικών περιστατικών του λόγου της επαγωγής, ελλείψει οιασδήποτε κοινωνικής επαφής ή σχέσης με τον αποβιώσαντα και την οικογένειά του, δηλαδή σε άγνοια ότι η σύζυγος και τα τέκνα του είχαν αποποιηθεί την επαχθείσα σε αυτούς κληρονομία αλλά και σε άγνοια των νομικών διατάξεων περί επαγωγής της κληρονομίας και της παραμέλησης της προθεσμίας αποποίησης. Ότι η πλάνη τους αυτή ήταν ουσιώδης, λόγω των έννομων συνεπειών της, ήτοι την επιβάρυνσή τους με τα χρέη της κληρονομίας, ώστε εάν γνώριζαν την αληθινή κατάσταση θα αποποιούνταν εμπρόθεσμα την κληρονομία. Ότι η ως άνω πλάνη τους διατηρήθηκε μέχρι τις 14-09-2021, όταν και τους επιδόθηκε η ανωτέρω ατομική ειδοποίηση, οπότε και ήρθαν σε επικοινωνία με τις θυγατέρες του αποβιώσαντος και ενημερώθηκαν για τις αποποιήσεις τους. Με βάση το ιστορικό αυτό, οι ενάγοντες ζητούσαν να αναγνωριστεί ότι οι με αριθμό …./29.9.2021 και …./29.9.2021 δηλώσεις που έγιναν από τους ίδιους ενώπιον του Γραμματέα του Ειρηνοδικείου Πειραιά περί αποποίησης της εξ αδιαθέτου κληρονομίας του ανωτέρω αποβιώσαντος είναι νόμιμες, έγκυρες και εμπρόθεσμες και ότι ως εκ τούτου δεν τυγχάνουν κληρονόμοι του αποβιώσαντος θείου τους, ………….., να ακυρωθεί, λόγω ουσιώδους πλάνης, η πλασματική αποδοχή εκ μέρους τους της κληρονομίας του αποβιώσαντος, στις 08-01-2015, θείου τους, …….., η οποία θεωρήθηκε ότι έγινε, κατά πλάσμα του νόμου, λόγω άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας αποποίησης και να καταδικαστεί το εναγόμενο στη δικαστική τους δαπάνη.
Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο εκδικάζοντας την ένδικη αγωγή κατά την τακτική διαδικασία αντιμωλία των διαδίκων αφού την έκρινε ορισμένη και εν μέρει νόμιμη την έκανε εν μέρει δεκτή ως κατ’ ουσίαν βάσιμη. Κατά της απόφασης αυτής, με την με ΓΑΚ/ΕΑΚ δικογράφου ……./15-09-2025 έφεσή του, παραπονείται το εναγόμενο και ήδη εκκαλούν για τους περιεχόμενους στην ανωτέρω έφεση του λόγους, οι οποίοι ανάγονται σε εσφαλμένη ερμηνεία του νόμου και κακή εκτίμηση των αποδείξεων και ζητεί την εξαφάνιση της εκκαλουμένης απόφασης, έτσι ώστε να απορριφθεί η με ΓΑΚ/ΕΑΚ δικογράφου …………/28-09-2023 αγωγή.
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1711, 1846 1847, 1848, 1849, 1850, 1851, 1856 και 1857 ΑΚ συνάγεται ότι ο κληρονόμος, είτε καλείται από διαθήκη, είτε εξ αδιαθέτου, αποκτά αυτοδίκαια την κληρονομία με μόνο το θάνατο του κληρονομουμένου, χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε ενέργεια από μέρους του, ακόμα και χωρίς τη γνώση ή θέλησή του. Το δικαίωμα, όμως, αυτό της αυτοδίκαιης κτήσης της κληρονομίας είναι προσωρινό και μετακλητό, γιατί τελεί υπό την τιθέμενη από το νόμο διαλυτική αίρεση της εμπρόθεσμης αποποίησης της κληρονομιάς (άρθρο 1847 ΑΚ), δηλαδή δικαιούται ο κληρονόμος να αποποιηθεί, κατά βούληση, την κληρονομία που έχει επαχθεί σ’ αυτόν από διαθήκη ή εξ αδιαθέτου, οπότε η κτήση αναιρείται, εξαρχής, και θεωρείται σαν να μην έγινε. Η αποποίηση της κληρονομίας είναι δήλωση του προσωρινού κληρονόμου ότι αποκρούει (δεν δέχεται) την κληρονομία που έχει επαχθεί σε αυτόν από διαθήκη ή εξ αδιαθέτου. Η αποποίηση συνιστά μονομερή δικαιοπραξία διαπλαστικού χαρακτήρα, μη απευθυντέα σε τρίτο, υποκείμενη σε συστατικό τύπο και είναι ανεπίδεκτη οποιασδήποτε αίρεσης ή προθεσμίας, χάριν της ασφάλειας των συναλλαγών (άρθρο 1851 εδ. β ΑΚ). Η σχετική δήλωση αποποίησης γίνεται ενώπιον του γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας, μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών (με τη διαφοροποίηση του άρθρου 1847§2 ΑΚ), που αρχίζει από τότε που ο κληρονόμος έλαβε γνώση της επαγωγής και του λόγου αυτής. Στην επαγωγή, όμως, από διαθήκη η προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευση της διαθήκης (άρθρ. 1847§1β’ ΑΚ). Από την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας αποποίησης τεκμαίρεται αμαχήτως από το νόμο (άρθρο 1850 εδ.β ΑΚ) η αποδοχή της κληρονομίας. Η δήλωση αποποίησης έχει διαπλαστικό χαρακτήρα, αφού δημιουργεί μία νέα νομική κατάσταση ως προς το πρόσωπο του κληρονόμου. Η κληρονομία επάγεται σ’ εκείνον που θα είχε κληθεί, αν εκείνος που αποποιήθηκε δεν ζούσε κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου (άρθρ. 1856 ΑΚ). Περαιτέρω, με το άρθρο 1857§§1, 2 ΑΚ, η αποδοχή ή η αποποίηση της κληρονομίας είναι αμετάκλητη, ενώ η αποδοχή ή η αποποίηση που οφείλεται σε πλάνη ή απάτη ή απειλή κρίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες. Δεν αποκλείεται, όμως, παρά το ότι η διάταξη του άρθρου 1857§1 ΑΚ καθιερώνει το αμετάκλητο της αποδοχής ή της αποποίησης ως μονομερούς δικαιοπραξίας, με προφανή σκοπό τη δημιουργία βεβαιότητας ως προς το πρόσωπο του κληρονόμου, η αποδοχή και η αποποίηση να είναι συνέπεια πλάνης που δεν αναφέρεται στο λόγο της επαγωγής, ή που είναι αποτέλεσμα απάτης ή απειλής. Στις περιπτώσεις αυτές, η διάταξη του άρθρου 1857§2 ΑΚ προβλέπει τη δυνατότητα ακύρωσης της αποδοχής ή αποποίησης, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις για τις ακυρώσιμες δικαιοπραξίες (άρθρ. 140 επ., 147 επ., 150 επ. ΑΚ), που εφαρμόζονται ενόσω δεν τροποποιούνται από τις ιδιαίτερες ρυθμίσεις των διατάξεων του άρθρου 1857§§2 – 4 ΑΚ. Έτσι, εφόσον πρόκειται για δήλωση από πλάνη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 140, 141 και 142 ΑΚ, αν κατά την κατάρτιση της δικαιοπραξίας, η δήλωση δεν συμφωνεί από ουσιώδη πλάνη με τη βούληση του δηλούντος, αυτός έχει το δικαίωμα να ζητήσει την ακύρωση της δικαιοπραξίας και η σχετική αγωγή είναι δυνατόν να στραφεί κατά του δανειστή της κληρονομίας (ΑΠ 842/2022, ΑΠ 1041/2022, ΑΠ 827/2017, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Η πλάνη είναι ουσιώδης, όταν αναφέρεται σε σημείο ή ιδιότητα του προσώπου ή του πράγματος τέτοιας σπουδαιότητας για την όλη δικαιοπραξία ώστε, αν ο πλανηθείς γνώριζε την πραγματική κατάσταση, δεν θα επιχειρούσε τη δικαιοπραξία (ΑΠ 217/2023, ΑΠ 842/2022, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Από τις διατάξεις των άρθρων 157 και 1857§2 του ΑΚ προκύπτει ότι η αγωγή, για την ακύρωση της αποδοχής της κληρονομίας, που οφείλεται σε εξακολουθητική πλάνη παραγράφεται μετά εξάμηνο, το οποίο αρχίζει αφότου παρήλθε η κατάσταση αυτή, από την άρση δηλαδή της πλάνης, και διακόπτεται αυτή με την άσκηση της αγωγής, σύμφωνα με τον γενικό κανόνα του άρθρου 261 εδ. α’ του ΑΚ (ΑΠ 1496/2023, ΑΠ 572/2016, ΑΠ 104/2015, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Η προθεσμία αποποίησης της κληρονομίας είναι αποσβεστική προθεσμία, το δικαίωμα ακύρωσης της αποδοχής είναι διαπλαστικό, και η, από το άρθρο 1857§2 εδ. β ΑΚ, εξάμηνη προθεσμία, παρά το γράμμα της δεν συνιστά παραγραφή αλλά αποσβεστική προθεσμία. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι η αποδοχή της κληρονομίας που συνάγεται από την παραμέληση της προθεσμίας αποποίησης, μπορεί να προσβληθεί από τον κληρονόμο λόγω πλάνης όταν η, με τον τρόπο αυτό, συναγόμενη, κατά πλάσμα του νόμου, αποδοχή, δεν συμφωνεί με τη βούλησή του από ουσιώδη πλάνη, δηλαδή από άγνοια ή εσφαλμένη γνώση της κατάστασης που διαμόρφωσε τη βούλησή του, αν αυτή αναφέρεται σε σημείο τόσο σπουδαίο για την αποδοχή της κληρονομίας, ώστε, αν ο κληρονόμος γνώριζε την αληθινή κατάσταση, ως προς το σημείο αυτό, δεν θα άφηνε να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αποποίησης. Η εσφαλμένη γνώση ή άγνοια, που δημιουργεί τη, μεταξύ βούλησης και δήλωσης, διάσταση, η οποία, όταν είναι ουσιώδης, θεμελιώνει δικαίωμα προσβολής της δήλωσης λόγω πλάνης, μπορεί να οφείλεται και σε άγνοια ή εσφαλμένη γνώση των προαναφερόμενων νομικών διατάξεων για την αποδοχή της κληρονομιάς (ΟλΑΠ 858/1990), υπάρχει δε πλάνη περί το δίκαιο της αποδοχής της κληρονομίας και όταν ο κληρονόμος τελεί σε άγνοια που ανάγεται: α) στο σύστημα της κτήσης της κληρονομίας κατά τον ΑΚ που επέρχεται, αμέσως, μετά το θάνατο του κληρονομουμένου, οπότε η προθεσμία του άρθρου 1847 ΑΚ δεν αρχίζει, γιατί η άγνοια αποκλείει τη γνώση της επαγωγής της κληρονομιάς και β) σε άγνοια μόνο της ύπαρξης της προθεσμίας του άρθρου 1847 ΑΚ προς αποποίηση ή της κατά το άρθρο 1850 ΑΚ νομικής σημασίας της παρόδου της προθεσμίας αυτής άπρακτης (ΑΠ 799/2025, ΑΠ 1497/2023, ΑΠ 217/2023, ΑΠ 842/2022, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Από την επανεκτίμηση όλων ανεξαιρέτως των αποδεικτικών μέσων, που νομίμως προσκομίζουν μετ’ επικλήσεως οι διάδικοι, τα οποία λαμβάνονται υπόψη είτε προς άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Στις 08-01-2015 απεβίωσε o …………., κάτοικος εν ζωή Κερατσινίου Αττικής, ο οποίος ήταν θείος των εναγόντων εκ της πατρικής γραμμής και δη αδελφός του πατέρα τους, ………., ο οποίος έχει επίσης αποβιώσει. Κατά τον χρόνο του θανάτου του, ο αποβιώσας κατέλιπε πλησιέστερους συγγενείς του τη σύζυγό του, ………………, καθώς και τα δύο ενήλικα τέκνα του, ήτοι τη ………….., σύζυγο ………. και την ……………., σύζυγο ………….. Ο αποβιώσας κατέλιπε επίσης την από 29-12-2000 ιδιόγραφη διαθήκη, η οποία δημοσιεύθηκε στις 15-04-2015 ενώπιον του Ειρηνοδικείου Αθηνών, δυνάμει του με αριθμό …………/15-04-2015 Πρακτικού δημοσίευσης ιδιόγραφης διαθήκης, με την οποία όριζε ως μοναδική κληρονόμο ολόκληρης της ακίνητης και κινητής περιουσίας του τη θυγατέρα του …………….. σύζυγο ………….. Ο κληρονομούμενος όσο ήταν εν ζωή είχε πληθώρα χρεών προς το Δημόσιο και δη στην Ε’ ΔΟΥ Πειραιά, συνολικού ύψους 2.675.715,74€. Οι αρχικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος, ήτοι η σύζυγος και οι δύο θυγατέρες του, αποποιήθηκαν την κληρονομία του, προβαίνοντας στην από 30-07-2015 δήλωση αποποίησης κληρονομίας, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, με αριθμό έκθεσης ……../30-07-2015, η δε θυγατέρα του …………….. προέβη αυθημερόν (30-07-2015) και σε δήλωση αποποίησης κληρονομίας, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, ως εκ διαθήκης κληρονόμος, με αριθμό έκθεσης ………./30-07-2015. Περαιτέρω, αυθημερόν ακολούθησε η από 30-07-2015, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, δήλωση αποποίησης κληρονομίας των εξ αδιαθέτου κληρονόμων 2ns τάξης ενήλικων τέκνων της ήδη αποποιηθείσας θυγατέρας του θανόντος, …………, με αριθμό έκθεσης …………./30-07-2015 και δη του ……….(εγγονού του θανόντος από τη μητρική γραμμή) και του …………. (εγγονού του θανόντος από τη μητρική γραμμή), καθώς και της ………… του θανόντος από τη μητρική γραμμή) και δη θυγατέρας της κόρης του θανόντος, ………. Οι ενάγοντες έλαβαν γνώση το πρώτον στις 14-09-2021 για τις οφειλές του αποβιώσαντος, για τις αποποιήσεις των εγγυτέρων συγγενών του καθώς και για την επαγωγή της ως άνω κληρονομίας στους ίδιους, ένεκα των ως άνω αποποιήσεων, όταν τους επιδόθηκε, με την ιδιότητά τους ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος, η με αριθμό …../03-09-2021 ατομική ειδοποίηση καταβολής υπερημερίας από τη Δ.Ο.Υ. E’ Πειραιά, ποσού 2.675.715,74€, για χρέη του αποβιώσαντος. Κατόπιν τούτου, στις 29-09-2021, οι ενάγοντες προέβησαν στις με αριθμό ……/29-09-2021 και …/29-09-2021 αντίστοιχα, αποποιήσεις κληρονομίας, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, δεδομένου ότι ο πατέρας τους και αδελφός του αποβιώσαντος, …………., είχε προαποβιώσει, ενώ αυθημερόν προέβησαν σε αποποίηση και τα ενήλικα τέκνα του πρώτου των εναγόντων, ………., …………. και …………., συνταχθεισών σχετικώς των με αριθμό …./29-09-2021, …./29-09-2021 και ……/29-09-2021 εκθέσεων καταχωρήσεως δηλώσεως αποποιήσεως κληρονομίας του Ειρηνοδικείου Πειραιά, ενώ ο δεύτερος των εναγόντων υπέβαλε μετά της συζύγου του, ………….., ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, την από 04-10-2021 αίτηση, προκειμένου να τους παρασχεθεί η άδεια να αποποιηθούν για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου τους, ……….., την επαχθείσα σε αυτό κληρονομία του αποβιώσαντος. Οι ενάγοντες ουδεμία κοινωνική επαφή ή σχέση διατηρούσαν με τον αποβιώσαντα και την οικογένειά του, τον οποίο είδαν για πρώτη φορά στην κηδεία του πατρός τους, ο οποίος απεβίωσε στις 26-07-1995, ενώ στην κηδεία του αποβιώσαντος δεν παρέστησαν οι ίδιοι, πληροφορούμενοι για πρώτη φορά την αποποίηση της κληρονομίας του από τους εγγύτερους συγγενείς του με την κοινοποίηση του ανωτέρω εγγράφου, γεγονός που επιβεβαιώνουν και οι μάρτυρές τους με τις ένορκες καταθέσεις τους, εκ των οποίων, μάλιστα, οι δύο είναι οι θυγατέρες του αποβιώσαντος, οι οποίες καταθέτουν ότι ουδέποτε ενημέρωσαν τους ενάγοντες για την εκ μέρους τους αποποίηση της κληρονομίας του αποβιώσαντος πατρός τους, πιστεύοντας ότι με τη δική τους αποποίηση είχε λήξει το θέμα της κληρονομίας του αποβιώσαντος. Μόλις οι ενάγοντες πληροφορήθηκαν τα ανωτέρω και δη την αποποίηση της κληρονομίας του αποβιώσαντος από τους εγγύτερους συγγενείς του και την εκ διαθήκης κληρονόμο του, έσπευσαν και αποποιήθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα την κληρονομία του αποβιώσαντος, υποβάλλοντας ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά τις προαναφερόμενες δηλώσεις περί αποποίησης της εξ αδιαθέτου κληρονομίας του αποβιώσαντος στις 08-01-2015, θείου τους, ………………. Η προθεσμία αποποίησης της κληρονομίας του ανωτέρω αποβιώσαντος για τους ενάγοντες ξεκίνησε στις 14-09-2021, ήτοι από τον χρόνο της γνώσης της αποποίησης της κληρονομίας του από τους εγγύτερους συγγενείς του και την εκ διαθήκης κληρονόμο του, με αποτέλεσμα οι ανωτέρω αποποιήσεις τους να είναι νόμιμες και εμπρόθεσμες αφού έλαβαν χώρα πριν την παρέλευση τετραμήνου από τη γνώση από τους ενάγοντες των ανωτέρω αποποιήσεων. Εν συνεχεία, οι ενάγοντες ενημέρωσαν την ως άνω Υπηρεσία που τους επέδωσε το ανωτέρω έγγραφο για τις εν λόγω αποποιήσεις τους, η οποία πάραυτα τους ενημέρωσε ότι θεωρούσε τις αποποιήσεις αυτές εκπρόθεσμες και ότι εξακολουθούσε να τους θεωρεί κληρονόμους του αποβιώσαντος. Οι ενάγοντες, πράγματι, πληροφορήθηκαν την αποποίηση των εγγυτέρων συγγενών του αποβιώσαντος και της εκ διαθήκης κληρονόμου του στις 14-09-2021, μετά την επίδοση σε αυτούς της ως άνω ειδοποίησης από την ανωτέρω Υπηρεσία, εφόσον καμία επαφή και επικοινωνία είχαν με τον αποβιώσαντα και την οικογένειά του, ενώ προέβησαν άμεσα, στις 29-09-2021, σε δήλωση αποποίησης της κληρονομίας του. Τα δε ανωτέρω επιβεβαίωσαν πλήρως και οι μάρτυρες των εναγόντων στην ένορκη κατάθεσή τους. Από κανένα δε αποδεικτικό στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι οι ενάγοντες πληροφορήθηκαν νωρίτερα από το ανωτέρω χρονικό σημείο την αποποίηση των εγγύτερων συγγενών του αποβιώσαντος. Συνεπώς, δεν προέκυψε ότι αυτοί είχαν γνώση της επαγωγής σε αυτούς της κληρονομιάς του αποβιώσαντος θείου τους και του λόγου αυτής, σε προγενέστερο από τον ανωτέρω χρόνο. Σε κάθε δε περίπτωση, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην ανωτέρω νομική σκέψη, απαιτείται θετική γνώση της επαγωγής της κληρονομίας στον κληρονόμο και του λόγου της, ενώ ακόμη και η ύπαρξη βάσιμων αμφιβολιών δεν επιτρέπει την κίνηση της προθεσμίας αποποίησης. Εν προκειμένω δε, αποδείχθηκε ότι η θετική γνώση επήλθε στους ενάγοντες με την ενημέρωσή τους από την ανωτέρω Υπηρεσία. Κατόπιν των ανωτέρω, εφόσον η τετράμηνη προθεσμία αποποίησης της εκ της διάταξης του άρθρου 1847 του ΑΚ αρχίζει από τη γνώση της επαγωγής και του λόγου της από τον κληρονόμο και εφόσον αποδείχθηκε ότι οι ενάγοντες το πρώτον πληροφορήθηκαν την επαγωγή της κληρονομίας σε αυτούς και τον λόγο της με την ενημέρωση που έλαβαν από την ανωτέρω Υπηρεσία, η τετράμηνη προθεσμία προς αποποίηση άρχισε γι’ αυτούς από τις 14-09-2021. Συνεπώς, η αποποίηση στην οποία προέβησαν οι ενάγοντες, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος θείου τους, στις 29-09-2021, με τις με αριθμό ……/29-09-2021 και …/29-09-2021 αντίστοιχα, δηλώσεις αποποίησης κληρονομίας ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πειραιά, είναι νομότυπες και εμπρόθεσμες, καθώς έλαβαν χώρα εντός της τετράμηνης προθεσμίας από τον χρόνο που αυτοί έμαθαν την επαγωγή της κληρονομίας και τον λόγο της. Ως εκ τούτου, οι ενάγοντες δεν κατέστησαν κληρονόμοι του αποβιώσαντος θείου τους, λόγω νόμιμης αποποίησης της επαχθείσας σε αυτούς κληρονομίας, καθόσον δυνάμει των άνω δηλώσεων αναιρέθηκε αναδρομικά και από την αρχή η επαχθείσα προς αυτούς κληρονομία και η προς αυτούς σχετική επαγωγή θεωρείται ως μη γενομένη. Περαιτέρω, κατόπιν της απόρριψης της αγωγής ως νόμω αβάσιμης ως προς το αίτημα περί ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής της κληρονομίας του αποβιώσαντος από τους ενάγοντες λόγω πλάνης τους, παρέλκει η έρευνα της προβαλλόμενης από το εναγόμενο ένστασης παραγραφής της εν λόγω αγωγής, βάσει του άρθρου 1857§2 του ΑΚ. Έτσι που έκρινε το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο και δέχτηκε εν μέρει την αγωγή αναγνωρίζοντας ότι οι με αριθμό ……../29-09-2021 και ……./29-09-2021 δηλώσεις αποποίησης εξ αδιαθέτου κληρονομίας που έγιναν από τους ενάγοντες ενώπιον της Γραμματέως του Ειρηνοδικείου Πειραιά περί αποποίησης της εξ αδιαθέτου κληρονομίας του αποβιώσαντος στις 08-01-2015, θείου τους, ………., είναι νόμιμες, έγκυρες και εμπρόθεσμες και ότι ως εκ τούτου οι ενάγοντες δεν τυγχάνουν κληρονόμοι του ανωτέρω αποβιώσαντος, ορθά εφάρμοσε το νόμο και εκτίμησε τις αποδείξεις, τα δε, αντιθέτως υποστηριζόμενα από το εκκαλούν με τους σχετικούς λόγους της έφεσής του, πρέπει να απορριφθούν ως ουσιαστικά αβάσιμα, όπως και η κρινόμενη έφεση στο σύνολό της. Τα δικαστικά έξοδα των εφεσίβλητων του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας πρέπει, κατόπιν παραδοχής σχετικού αιτήματός τους, να επιβληθούν σε βάρος του εκκαλούντος λόγω της ήττας του (άρθρα 176 και 191§2 ΚΠολΔ), μειωμένα, κατ’ άρθρο 22 Ν. 3693/1957, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ αντιμωλία των διαδίκων.
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ κατ’ ουσίαν την από 15-09-2025 και με ΓΑΚ/ΕΑΚ δικογράφου ………../2025 έφεση κατά της με αριθμό 2262/2025 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιά.
ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ στο εκκαλούν τα δικαστικά έξοδα των εφεσίβλητων για τον δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300,00€) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, ΑΠΟΦΑΣΙΣΘΗΚΕ στον Πειραιά στις 5/11/2026 και ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στις 10/11/2026 σε έκτακτη και δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου αυτού με απόντες τους διαδίκους, τον πληρεξούσιο δικηγόρο των εφεσίβλητων και την δικαστική πληρεξούσια ΝΣΚ του εκκαλούντος.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ