ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
4Ο τμήμα
Αριθμός απόφασης : 677/2026
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Συγκροτήθηκε από το Δικαστή Δημήτριο Καβαλλάρη, Εφέτη, που ορίστηκε από ορίσθηκε από τον Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου Διεύθυνσης του Εφετείου Πειραιώς, και τη Γραμματέα Ε.Δ.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις ………., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
ΤΗΣ ΕΚΚΑΛΟΥΣΑΣ : ……………., η οποία παραστάθηκε μετά της δικηγόρου Θεοδώρας πληρεξούσιας Γιαννακοπούλου.
ΤΟΥ ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΟΥ : ……………., ο οποίος δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.
Ο εναγών και ήδη εφεσίβλητος άσκησε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς την από 13-4-2022 και με αρ. κατάθεσης ΓΑΚ/ΕΑΚ ………./2022 αγωγή του, με την ειδική διαδικασία των διαφορών από οικογένεια το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση. Επί της άνω υπόθεσης εκδόθηκε η με αρ. 124/2023 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που έκανε αυτή δεκτή. Κατά της απόφασης αυτής η εκκαλούσα άσκησε την από 23-07-2024 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου Εφετείου Πειραιώς ΓΑΚ ΕΑΚ ………../2024 έφεσή της, η συζήτηση της οποίας ορίστηκε για τη δικάσιμο της 22.5.2025 και κατόπιν τη δικάσιμο που αναφέρθηκε στην αρχή της παρούσας.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, αφού αυτή εκφωνήθηκε από το πινάκιο, η πληρεξούσια Δικηγόρος της εκκαλούσας αναφέρθηκε στις έγγραφες προτάσεις της.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από την με αρ. ………/20.2.2025 έκθεση επίδοσης του δικ. επιμελητή του Εφετείου Αθηνών …………, προκύπτει ότι αντίγραφο της έφεσης με πράξη κατάθεσης και ορισμό δικασίμου έχει επιδοθεί νομότυπα κι εμπρόθεσμα στον εφεσίβλητο για τη δικάσιμο της 22.5.2026. Την ανωτέρω συνεδρίαση αναβλήθηκε η υπόθεση με επισημείωση στο πινάκιο της άνω δικασίμου για την σημερινή συνεδρίαση, κατά την οποία ο εφεσίβλητος δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο Δικηγόρο, και συνεπώς θα πρέπει να δικασθεί ερήμην, η συζήτηση όμως θα πρέπει να συνεχισθεί σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (άρθρο 524 παρ.3 και 224 ΚΠολΔ).
Σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 1439 παρ. 1 του Α.Κ., καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει το διαζύγιο, όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονιστεί τόσο ισχυρά, από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται ως λόγος διαζυγίου ο αντικειμενικός κλονισμός της έγγαμης σχέσης και προσδιορίζονται γενικώς όρια εντός των οποίων θα κινηθεί ο δικαστής, χωρίς να τίθεται η υπαιτιότητα ως βάση του ισχυρού κλονισμού. Επομένως, τα γεγονότα που μπορούν να προκαλέσουν ισχυρό κλονισμό μπορεί να είναι και ανυπαίτια ή ακόμη και μη καταλογιστά, δεν έχει δε σημασία ποιος από τους δύο συζύγους δημιούργησε πρώτος τον λόγο κλονισμού της έγγαμης συμβίωσης. Υπό την έννοια αυτή, αν το κλονιστικό περιστατικό αφορά και τους δύο συζύγους, το προς διάζευξη δικαίωμα γεννάται ανεξαρτήτως του ποιον από τους δύο βαρύνει περισσότερο η ύπαρξη του και του εάν υπάρχει υπαιτιότητα μόνον στο πρόσωπο του ενός των συζύγων (Α.-Ν. Κουκούλη, Οι Λόγοι Διαζυγίου [Ζητήματα ουσιαστικού και δικονομικού δικαίου], σελ. 39-40,149 επόμ., με πλήθος παραπομπών στη νομολογία και στην ελληνική και ξένη βιβλιογραφία]. Το ότι για την λύση του γάμου είναι πλέον αδιάφορο εάν ο κλονισμός οφείλεται σε υπαίτιο ή ανυπαίτιο κλονιστικό γεγονός, σημαίνει ότι στη δίκη του διαζυγίου δεν δικαιολογείται σε καμία πλευρά έννομο συμφέρον για την έρευνα της υπαιτιότητας, αφού το δεδικασμένο της διαπλαστικής απόφασης του διαζυγίου σε καμία περίπτωση δεν επεκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας. Συνέπεια των ανωτέρω παραδοχών είναι ότι η απόφαση που απαγγέλει τη λύση του γάμου δεν αποτελεί δεδικασμένο ούτε ως προς την ύπαρξη καθ’ εαυτή των επί μέρους πραγματικών περιστατικών τα οποία επέφεραν τον κλονισμό της έγγαμης σχέσης, εφ’ όσον το δεδικασμένο αφορά στην έννομη σχέση ή στο δικαίωμα που κρίθηκε τελεσιδίκως ΚΠολΔ 322, 324) ούτε ως προς το ζήτημα της υπαιτιότητας για τον κλονισμό αυτό, ακόμη και αν ο λόγος διαζυγίου αφορά αποκλειστικά στο πρόσωπο του εναγομένου, τα δε ζητήματα υπαιτιότητας κρίνονται αυτοτελώς στην δίκη διατροφής. Στην πραγματικότητα δηλαδή, αντικείμενο της δίκης διαζυγίου είναι, όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου που δικαιολογεί την απαγγελία του διαζυγίου, αλλά το διαπλαστικό δικαίωμα της λύσης του γάμου. Περαιτέρω, από τα άρθρα 218 παρ. 1 και 219 παρ. 1 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με το άρθρο 591 παρ.1 ιδίου κώδικα, προκύπτει ότι σε περίπτωση επίκλησης εκ μέρους του ενάγοντος συζύγου δύο βάσεων του άρθρου 1439 ΑΚ, δυνάμει των οποίων αιτείται τη λύση του γάμου του και συγκεκριμένα λόγω ισχυρού κλονισμού από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου συζύγου, σύμφωνα με την παράγραφο 1, αλλά και λόγω ισχυρού κλονισμού, που τεκμαίρεται, λόγω διετούς διάστασής τους, σύμφωνα με την παράγραφο 3, και ανεξάρτητα αν υπάρχει απλή σώρευση ή επικουρική, το δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο, με βάση την αρχή της εξουσίας διάθεσης (άρθ. 106 ΚΠολΔ), να λάβει υπόψη τη σειρά προτεραιότητας, που υποδεικνύει ο ενάγων, αλλά μπορεί να ερευνήσει πρώτα τη βάση της διετούς διάστασης, ακόμη και αν υποβάλλεται επικουρικά. Μόνον, αν αυτή δεν αποδεικνύεται, θα προχωρήσει στην έρευνα της κύριας βάσης και τούτο διότι οι άνω βάσεις της αγωγής διαζυγίου αναπτύσσουν ισοδύναμη ενέργεια, καθόσον η αιτούμενη με αυτές διάπλαση, που είναι η λύση του γάμου και όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου διαζυγίου που δικαιολογεί την απαγγελία του, επέρχεται ήδη με την αποδοχή της μίας βάσης, έστω και επικουρικής, ώστε να καθίσταται αλυσιτελής η έρευνα της άλλης βάσης λόγω έλλειψης έννομου συμφέροντος του ενάγοντος, το οποίο δεν υφίσταται ούτε για την άσκηση έφεσης ή και αναίρεσης για το λόγο αυτό εκ μέρους του, αφού με την παραδοχή της επικουρικής βάσης της αγωγής του και τη λύση του γάμου, που επιδίωκε με αυτή, θεωρείται ότι νίκησε (ΑΠ 818/2021, 315/2018, 20/2015, 470/2005), ενώ τέτοιο έννομο συμφέρον σαφώς δεν υφίσταται και από πλευρά του εναγομένου (ή εναγομένης), στον οποίο αποδόθηκε με τη μη ερευνηθείσα βάση της αγωγής λόγος, που προκάλεσε ισχυρό κλονισμό του γάμου. Ειδικότερα το ότι για την λύση του γάμου είναι πλέον αδιάφορο βάσει των διατάξεων του άρθρου 1439 ΑΚ, αν ο κλονισμός οφείλεται σε υπαίτιο ή ανυπαίτιο κλονιστικό γεγονός, σημαίνει ότι στη δίκη διαζυγίου δεν δικαιολογείται σε καμία πλευρά έννομο συμφέρον για την έρευνα υπαιτιότητας (ΑΠ 296/2023 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Τέλος, από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 68, 73, 516 και 532 ΚΠολΔ συνάγεται ότι το έννομο συμφέρον αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση της δίκης επί της έφεσης και η συνδρομή του ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, η έλλειψη του δε, συνεπάγεται την απόρριψη του ενδίκου μέσου της έφεσης ως απαράδεκτου. Ως γενική διαδικαστική προϋπόθεση, το έννομο συμφέρον πρέπει να υπάρχει για την άσκηση έφεσης και για κάθε έναν από τους λόγους της (ΑΠ 51/2019, ΕφΑΔ 2019/947, ΑΠ 1310/2018, ΑΠ 1014/2017, Τ.Ν.Π. Νόμος, ΑΠ 1092/2013, ΧρΙΔ 2014/37, ΕφΑΘ 2229/2019, ΕφΠειρ ΕφΠειρ 624/2018, ΕφΔωδ 271/2017, ΕφΑΘ 6060/2013, Τ.Ν.Π. Νόμος, Κεραμέως-Κονδύλη-Νίκα, Ερμηνεία ΚΠολΔ [2η έκδοση-2020], άρθρο 516, αρ. 16, 18, 19, 20, 23, Α. Μαργαρίτη-Μ. Μαργαρίτη, Ερμηνεία ΚΠολΔ [2η έκδοση-2018], άρθρο 68 αρ. 13-16 και άρθρο 516 αρ. 22, Κ. Οικονόμου, Η Έφεση [2017], σελ. 91- 93, Δ. Κονδύλη, Το Δεδικασμένο κατά τον ΚΠολΔ [2η έκδοση-2007], σελ. 356, IV, Σ. Σαμουήλ, Η Έφεση κατά τον ΚΠολΔ [6η έκδοση-2009], σελ. 143, αρ. 313). (Εφ. Πειρ. 614/2024 δημ. στην ιστοσελίδα του εφετείου Πειραιώς)
Στην προκειμένη περίπτωση, ο ενάγων και ήδη εφεσίβλητος στην την από 30/04/2021, και με αρ. καταθ. ΓΑΚ ……/2021 αγωγή του ζήτησε να λυθεί ο γάμος του με την εναγόμενη για λόγους που αφορούσαν το πρόσωπο αυτής κι επικουρικά λόγω παρόδου διετίας από την 5.5.2018, ημερομηνία κατά την οποία διασπάθηκε η έγγαμη συμβίωσή τους. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την εκκαλούμενη απόφαση, δέχτηκε ως ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή του ενάγοντος, κατά την επικουρική βάση της διετούς διάστασης και απήγγειλε τη λύση του μεταξύ των διαδίκων τελεσθέντος γάμου. Κατά της απόφασης παραπονείται η εναγόμενη και ήδη εκκαλούσα με την έφεσή της ζητώντας την απόρριψη της αγωγής του ενάγοντος. “Όπως εκθέτει στο δικόγραφο της έφεσης της η έγγαμη συμβίωση των διαδίκων έχει διακοπεί οριστικά από λόγους που αφορούσαν αποκλειστικά το πρόσωπο του ενάγοντος, από τις 5.5.2018, όπως εξέθετε και ο ενάγων στην αγωγή του. Δηλαδή ζητά την απόρριψη της ιστορικής βάσης της αγωγής που στηρίζεται στον ισχυρισμό κλονισμό, από λόγους που αφορούσαν το πρόσωπό της, ενώ όμως η αγωγή έγινε δεκτή ως προς την επικουρική της βάση της διετούς διάστασης, την οποία ομολογεί και η ίδια με την έφεσή της. Με αυτά τα δεδομένα όμως στερείται εννόμου συμφέροντος για άσκηση έφεσης, καθώς αφού συνομολογεί τη διετή διακοπή της έγγαμης σχέσης, αυτή έχει κλονισθεί ισχυρά κατ’αμάχητο τεκμήριο, ώστε να μην έχει αντικείμενο πλέον η έρευνα της υπαιτιότητας, με την οποία ούτως ή άλλως δεν ασχολήθηκε το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο. Κατόπιν αυτών η έφεσή της πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος. Δικαστικά έξοδα δεν θα επιβληθούν σε βάρος της ελλείψει αιτήματος λόγω της απουσίας του εφεσίβλητου. Παράβολο ανακοπής ερημοδικίας δεν θα καθορισθεί λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος για άσκηση ανακοπής.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ αντιμωλία των διαδίκων.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την έφεση ως απαράδεκτη.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίστηκε στον Πειραιά στις 30.9.2026.
Ο ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στον Πειραιά, με άλλη σύνθεση, λόγω προαγωγής και αναχώρησης του Εφέτη Δημητρίου Καβαλλάρη, αποτελούμενη από την Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου Διεύθυνσης του Εφετείου Πειραιώς, Φεβρωνία Τσερκέζογλου, χωρίς την παρουσία των διαδίκων και της πληρεξούσιας Δικηγόρων της εκκαλούσας, την 29.10.2026.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΦΕΤΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ